۱۶۱٬۰۵۲
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'نالدين' به 'نالدين') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = عبدالرحمن بن علی ابن دیبع | |||
| تصویر = NUR03301.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = عبدالرحمن بن علی شیبانی عبدری زبیدی یمنی | ||
| | | نامهای دیگر = ابن الدیبع، ابوعبدالله عبدالرحمن بن علی؛ ابن الدیبع، عبدالرحمن بن علی؛ ابن الدیبع الشیبانی | ||
| | | لقب = وجیهالدین | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = علی | |||
| ولادت = محرم ۸۶۶ق | |||
| محل تولد = زبید، یمن | |||
| کشور تولد = یمن | |||
| محل زندگی = زبید، مکه | |||
| رحلت = ۹۴۴ق | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = زبید، نزد آرامگاه شیخ اسماعیل جبرتی | |||
| طول عمر = ۷۸ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شافعی | |||
| پیشه = مورخ، محدث، فقیه | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = تاریخ، حدیث، فقه | |||
| منصب = ریاست علمی در علم حدیث در زبید | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | نورالدین علی بن ابیبکر خطاب | محمد الطیب | ابوحفص عمر بن محمد اشعری | ابوالعباس احمد بن احمد بن عبداللطیف شرجی | عبدالرحمان سخاوی | سیوطی}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[نشر المحاسن اليمانية في خصائص اليمن و نسب القحطانية]] | [[الفضل المزيد علی بغية المستفيد في أخبار زبيد]] | [[قرة العیون بأخبار الیمن المیمون]] | تیسیر الوصول الی جامع الاصول | تمییز الطیب من الخبیث}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE03301AUTHORCODE | |||
}} | |||
'''عبدالرحمن بن علی ابن دَيْبَع''' (۸۶۶-۹۴۴ق) مورخ، محدث و فقیه شافعی یمنی، نخستین نویسنده تاریخ دولت بنی طاهر. در محرم ۸۶۶ق در زبید یمن متولد شد. پدرش را ندید و نزد جد مادری پرورش یافت. قرآن را نزد دایی خود محمد الطیب حفظ کرد و قرائات هفتگانه، ادبیات عرب و فقه را نزد او آموخت. نزد ابوالعباس شرجی کتب سته حدیث را فراگرفت و شیوه تألیف را از او آموخت. در ۸۹۷ق نزد عبدالرحمان سخاوی در مکه حدیث خواند. به دعوت سلطان عامر بن عبدالوهاب، کتاب «العقد الباهر» را درباره تاریخ دولت طاهری نوشت و مورد توجه قرار گرفت. از ۹۲۳ق تا پایان عمر در زبید به تدریس حدیث اشتغال داشت و ریاست علمی در این رشته به او منتهی شد. مهمترین آثارش: «نشر المحاسن الیمانیة»، «الفضل المزید» (ذیل بر بغیة المستفید)، «قرة العیون» (تلخیص تاریخ خزرجی)، «تیسیر الوصول الی جامع الاصول» (تلخیص جامع الاصول ابن اثیر) و «تمییز الطیب من الخبیث» (تلخیص المقاصد الحسنة سخاوی). در ۹۴۴ق درگذشت و در زبید به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | |||
وى در زبيد از بلاد يمن زاده شد. پدر ابن ديبع در آخر همان سالى كه او به دنيا آمد از زبيد بيرون رفت و او هرگز پدر را نديد و پدرش در 876ق در بندر ديو هند درگذشت. وى نزد جد مادريش اسماعيل بن محمد مبارز شافعى پرورش يافت. | |||
== تحصیلات == | |||
قرآن را تا سوره يس نزد نورالدين على بن ابىبكر خطاب فراگرفت و سپس نزد دايى خویش محمد الطيب قرآن را از اول تا آخر حفظ نمود. وى پس از حفظ قرآن، قرائات هفتگانه، ادبيات عرب، رياضيات و فقه را نزد دايى خود فراگرفت. در 883ق به قرائت کتاب الزيد في الفقه شرفالدين بارزى نزد مفتى ابوحفص عمر بن محمد اشعرى پرداخت و در آخر همین سال به حج مشرف شد. تا سال 885ق كه مجدداً عازم حج شد، نزد دايى خود بود. سپس مصاحب ابوالعباس احمد بن احمد بن عبداللطيف شرجى شد و كتب سته حديث و ديگر كتب مهم این رشته را فراگرفت و همو بود كه شيوه تأليف و تصنيف را به او آموخت. در همین دوران وى کتاب خویش موسوم به «غاية المطلوب و اعظم المنية فيما يغفر الله تعالى به الذنوب و يوجب به الجنة» را نوشت. | |||
ابن ديبع به اشاره استاد برای كسب علم رهسپار بيتالفقيه، در شمال زبيد شد و در آنجا از جمالالدين ابواحمد طاهر بن جعمان فقه آموخت و از خواهر زاده او برهانالدين ابواسحاق حديث فرا گرفت. در 896ق برای بار سوم عازم حج شد. وى پس از حج و زيات تربت رسول اكرم(ص) به مكه بازگشت و در محرم897ق به ملاقات عبدالرحمان سخاوى نايل شد و نزد او کتاب «بلوغ المرام من ادلة الاحكام» [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] و بسيارى از بخشهاى [[صحيح بخارى]] و [[صحيح مسلم]] و ديگر كتب حديث را فراگرفت. سخاوى وى را بر ساير طلاب مقدم مىداشت. | ابن ديبع به اشاره استاد برای كسب علم رهسپار بيتالفقيه، در شمال زبيد شد و در آنجا از جمالالدين ابواحمد طاهر بن جعمان فقه آموخت و از خواهر زاده او برهانالدين ابواسحاق حديث فرا گرفت. در 896ق برای بار سوم عازم حج شد. وى پس از حج و زيات تربت رسول اكرم(ص) به مكه بازگشت و در محرم897ق به ملاقات عبدالرحمان سخاوى نايل شد و نزد او کتاب «بلوغ المرام من ادلة الاحكام» [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] و بسيارى از بخشهاى [[صحيح بخارى]] و [[صحيح مسلم]] و ديگر كتب حديث را فراگرفت. سخاوى وى را بر ساير طلاب مقدم مىداشت. | ||
| خط ۴۶: | خط ۵۷: | ||
ابن ديبع از 923ق تا سال مرگ خود در زبيد ساكن بود و به تدريس اشتغال داشت و رياست علمى در علم حديث به وى منتهى مىگرديد و طلاب از نواحى مختلف به حوزه درس او روى مىآوردند. پدر عيدروسى در 942ق به حضور وى رسيده و از او دانش آموخت. پس از درگذشت ابن ديبع در مسجد اشاعره بر وى نماز گزارده، در باب سهام نزد آرامگاه شيخ اسماعيل جبرتى دفن كردند. | ابن ديبع از 923ق تا سال مرگ خود در زبيد ساكن بود و به تدريس اشتغال داشت و رياست علمى در علم حديث به وى منتهى مىگرديد و طلاب از نواحى مختلف به حوزه درس او روى مىآوردند. پدر عيدروسى در 942ق به حضور وى رسيده و از او دانش آموخت. پس از درگذشت ابن ديبع در مسجد اشاعره بر وى نماز گزارده، در باب سهام نزد آرامگاه شيخ اسماعيل جبرتى دفن كردند. | ||
از استادان وى علاوه بر آنچه پيشتر ياد شده، [[سيوطى]] و عامرى را نام بردهاند. و | از استادان وى علاوه بر آنچه پيشتر ياد شده، [[سيوطى]] و عامرى را نام بردهاند. و ابن زياد، شيخ احمد بن على مزجاجى، قطب نهروالى، طاهر بن حسین اهدل و صالح بن صديق نمازى از شاگردان او بودهاند. ابن ديبع نخستين كسى است كه در مورد دولت بنى طاهر دست به تأليف زده است. | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
# بغية المستفيد في اخبار زبيد؛ | |||
# تمیيز الطيب من الخبيث فيما يدور على السنة الناس من الحديث؛ | |||
# تيسير الوصول الى جامع الاصول من حديث الرسول(ص)؛ | |||
# قرة العيون في اخبار اليمن المیمون؛ | |||
# منظومة اسناد الصحيحين.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1713 مؤذن جامی، محمدهادی، ج3، ص523]</ref>. | |||
==پانویس== | |||
<references/> | |||
==منابع مقاله== | |||
[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1713 مؤذن جامی، محمدهادی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1378] | |||
| خط ۷۱: | خط ۸۴: | ||
[[تمیيز الطيب من الخبيث]] | [[تمیيز الطيب من الخبيث]] | ||
[[تيسير الوصول | [[تيسير الوصول إلی جامع الأصول من حديث الرسول]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||