۱۶۱٬۰۹۹
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'التذكرة (ابهام زدایی)' به 'التذكرة (ابهامزدایی)'
جز (جایگزینی متن - 'هگ' به '') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'التذكرة (ابهام زدایی)' به 'التذكرة (ابهامزدایی)') |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| تعداد جلد =10 | | تعداد جلد =10 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =02522 | ||
| کتابخوان همراه نور =02522 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
{{کاربردهای دیگر|التذكرة (ابهامزدایی)}} | |||
'''التذكرة الحمدونية'''، اثر [[ابن حمدون، محمد بن حسن |محمد بن حسن بن محمد بن على]]، معروف به ابن حمدون، كتابى است در موضوعات مختلف و متنوع، از جمله سيره، مواعظ، نكات ادبى، صفات انسان، حكايات و... كه به زبان عربى و احتمالا در اواخر قرن دوم هجرى، نوشته شده است. | '''التذكرة الحمدونية'''، اثر [[ابن حمدون، محمد بن حسن |محمد بن حسن بن محمد بن على]]، معروف به ابن حمدون، كتابى است در موضوعات مختلف و متنوع، از جمله سيره، مواعظ، نكات ادبى، صفات انسان، حكايات و... كه به زبان عربى و احتمالا در اواخر قرن دوم هجرى، نوشته شده است. | ||
| خط ۳۹: | خط ۴۰: | ||
[[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] درباره اين كتاب مىنويسد: «از بهترين مجموعههایى است كه دربردارنده تاريخ، ادب، نوادر و اشعار است و هيچكس از متأخرين، مانند اين مجموعه را گرد نياورده و اين كتاب، بسيار مشهور و متداول بين مردم است». | [[ابن خلکان، احمد بن محمد|ابن خلكان]] درباره اين كتاب مىنويسد: «از بهترين مجموعههایى است كه دربردارنده تاريخ، ادب، نوادر و اشعار است و هيچكس از متأخرين، مانند اين مجموعه را گرد نياورده و اين كتاب، بسيار مشهور و متداول بين مردم است». | ||
ظاهرا پس از مرگ مؤلف بود كه كتاب، شهرتى | ظاهرا پس از مرگ مؤلف بود كه كتاب، شهرتى فراگیر يافت و مورد استفاده و ستايش همگان قرار گرفت. [[صفدی، خلیل بن ایبک|صفدى]] در «نصرة الثائر» ص64، آن را در شمار مجموعههاى بزرگ ادب عربى چون «أغاني»، «عقد الفريد» و «البيان و التبيين» دانسته است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1614 آذرتاش، آذرنوش؛ سيدى محمد، ص364-365]</ref> | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۶: | ||
#:باب دوم، در مورد آداب سياست و رسوم پادشاه و رعيت بوده و از جمله مطالب مطرحشده در آن، عبارت است از: حكم و آدابى كه حكما و علما بيان كردهاند؛ سياست و آداب ممكلتدارى؛ سياست وزرا، كاتبان و اتباع سلطان؛ آداب و سياستى كه باعث صلاح عمومى است؛ اخبارى در سياست و آداب و نوادرى در باب سياست.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3506/1/235 همان، ص235-459]</ref> | #:باب دوم، در مورد آداب سياست و رسوم پادشاه و رعيت بوده و از جمله مطالب مطرحشده در آن، عبارت است از: حكم و آدابى كه حكما و علما بيان كردهاند؛ سياست و آداب ممكلتدارى؛ سياست وزرا، كاتبان و اتباع سلطان؛ آداب و سياستى كه باعث صلاح عمومى است؛ اخبارى در سياست و آداب و نوادرى در باب سياست.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/3506/1/235 همان، ص235-459]</ref> | ||
#:در جلد دوم، كه شامل باب سوم تا ششم مىشود، مطالبى در رابطه با «شرف و رياست و سيادت»، «مكارم اخلاق و زشتىهاى آن»، «سخاوت و جود و بخل و فرومايگى»، «دلاورى و شجاعت و ترس و زبونى» ذكر شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3507/1/235 همان، ج2، ص235-459]</ref> | #:در جلد دوم، كه شامل باب سوم تا ششم مىشود، مطالبى در رابطه با «شرف و رياست و سيادت»، «مكارم اخلاق و زشتىهاى آن»، «سخاوت و جود و بخل و فرومايگى»، «دلاورى و شجاعت و ترس و زبونى» ذكر شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3507/1/235 همان، ج2، ص235-459]</ref> | ||
#:از باب هفتم تا شانزدهم، در جلد سوم آمده است. از جمله مهمترين مباحث مطرحشده در اين جلد، عبارتند از: وفا، محافظه، امانت و خيانت؛ صدق و كذب؛ تواضع و تكبر؛ قناعت، حرص و طمع؛ سعايت و سخنچينى؛ عدل و جور؛ عقل، | #:از باب هفتم تا شانزدهم، در جلد سوم آمده است. از جمله مهمترين مباحث مطرحشده در اين جلد، عبارتند از: وفا، محافظه، امانت و خيانت؛ صدق و كذب؛ تواضع و تكبر؛ قناعت، حرص و طمع؛ سعايت و سخنچينى؛ عدل و جور؛ عقل، حيلهگرى، تجارب، حماقت و جهل؛ مشورت و رأى؛ عهد و وصيت؛ فخر و مفاخره.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/14169/1/235 همان، ج3، ص235-459]</ref> | ||
#:از باب هفدهم تا بيست و يكم، در جلد چهارم جاى گرفته است و از جمله مباحث مهم آن، مىتوان به «شكر و استعطاف»، «مراثى و تعازى»، «بيمارى و عيادت و مودت و برادرى» اشاره كرد.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3508/1/235 همان، ج4، ص235-459]</ref> | #:از باب هفدهم تا بيست و يكم، در جلد چهارم جاى گرفته است و از جمله مباحث مهم آن، مىتوان به «شكر و استعطاف»، «مراثى و تعازى»، «بيمارى و عيادت و مودت و برادرى» اشاره كرد.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3508/1/235 همان، ج4، ص235-459]</ref> | ||
#:در روايتى از پيامبر(ص) در مورد دوستى كه در اين جلد آمده، ايشان، جامعه مؤمنين را به بدن انسان تشبيه كرده است كه اگر در عضوى از آن، خلل و ناراحتى به وجود بيايد، تمامى بدن دچار ناراحتى خواهد شد.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3508/1/353 همان، ص353]</ref> | #:در روايتى از پيامبر(ص) در مورد دوستى كه در اين جلد آمده، ايشان، جامعه مؤمنين را به بدن انسان تشبيه كرده است كه اگر در عضوى از آن، خلل و ناراحتى به وجود بيايد، تمامى بدن دچار ناراحتى خواهد شد.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/3508/1/353 همان، ص353]</ref> | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۳: | ||
#:جلد ششم، باب سى و دوم تا سى و پنجم را در خود جاى داده و در آن، با موضوعاتى همچون: شواهد و امثال؛ حجتهاى رسا و جوابهاى نافذ و اخبار عرب جاهلى، آشنا خواهيم شد. | #:جلد ششم، باب سى و دوم تا سى و پنجم را در خود جاى داده و در آن، با موضوعاتى همچون: شواهد و امثال؛ حجتهاى رسا و جوابهاى نافذ و اخبار عرب جاهلى، آشنا خواهيم شد. | ||
#:باب سى و شش تا چهل و چهار، در جلد هشتم آمده است. اهم مطالب اين جلد، عبارت است از: كهانت، قيافهشناسى، فال و طيره؛ آسانى و گشايش پس از گرفتارى؛ بىنيازى و نيازمندى؛ سعى در رفع حوائج؛ اذان و حجاب؛ حيله و نيرنگ و... | #:باب سى و شش تا چهل و چهار، در جلد هشتم آمده است. اهم مطالب اين جلد، عبارت است از: كهانت، قيافهشناسى، فال و طيره؛ آسانى و گشايش پس از گرفتارى؛ بىنيازى و نيازمندى؛ سعى در رفع حوائج؛ اذان و حجاب؛ حيله و نيرنگ و... | ||
#:جلد نهم، باب چهل و پنج تا چهل و هشت را در خود جاى داده و اهم مطالب آن، عبارت است از: غنا و آوازهخوانى؛ آداب غذا خوردن؛ انواع سيره و مطالب | #:جلد نهم، باب چهل و پنج تا چهل و هشت را در خود جاى داده و اهم مطالب آن، عبارت است از: غنا و آوازهخوانى؛ آداب غذا خوردن؛ انواع سيره و مطالب شگفتانگیز. | ||
#:آخرين جلد، به فهارس كتاب، اختصاص يافته است. | #:آخرين جلد، به فهارس كتاب، اختصاص يافته است. | ||
#هرچند عنوان «تذكره» بيشتر برای كتابهاى شرح حال صوفيان، خطاطان، علما و از همه بيشتر شاعران و اديبان به كار مىرود، اما ابن حمدون بااينكه كتابش به موضوعات ديگرى غير از شرح حال اشخاص - مگر در برخى موارد - پرداخته، نام تذكره را برای آن انتخاب كرده است. تذكرهها معمولا فاقد تبويب و فصلبندى هستند، درعينحال، ابن حمدون «تذكره» را تبويب نموده و برای هر باب، فصولى مقرر كرده است. اين نحوه تنظيم، به تذكره، مقام كتابهاى ادبى را بخشيده است؛ كتابهایى چون: عيون الأخبار، عقد الفريد، نثر الدرر، مستطرف و... كه همگى به فصلهایى تقسيم شدهاند. ميل شيعى ابن حمدون در نحوه ترتيب ابواب ابتدائى كتاب، بهروشنى مشهود است. وى پس از شروع با قرآن كريم و حديث نبوى(ص)، كلام [[امام على(ع)]] و عترت پيامبر(ع) را بر كلام ساير صحابه و تابعين مقدم مىدارد. | #هرچند عنوان «تذكره» بيشتر برای كتابهاى شرح حال صوفيان، خطاطان، علما و از همه بيشتر شاعران و اديبان به كار مىرود، اما ابن حمدون بااينكه كتابش به موضوعات ديگرى غير از شرح حال اشخاص - مگر در برخى موارد - پرداخته، نام تذكره را برای آن انتخاب كرده است. تذكرهها معمولا فاقد تبويب و فصلبندى هستند، درعينحال، ابن حمدون «تذكره» را تبويب نموده و برای هر باب، فصولى مقرر كرده است. اين نحوه تنظيم، به تذكره، مقام كتابهاى ادبى را بخشيده است؛ كتابهایى چون: عيون الأخبار، عقد الفريد، نثر الدرر، مستطرف و... كه همگى به فصلهایى تقسيم شدهاند. ميل شيعى ابن حمدون در نحوه ترتيب ابواب ابتدائى كتاب، بهروشنى مشهود است. وى پس از شروع با قرآن كريم و حديث نبوى(ص)، كلام [[امام على(ع)]] و عترت پيامبر(ع) را بر كلام ساير صحابه و تابعين مقدم مىدارد. | ||
| خط ۷۹: | خط ۸۰: | ||
#مقدمه و متن كتاب. | #مقدمه و متن كتاب. | ||
#[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1614 آذرتاش، آذرنوش؛ سيدى محمد، دايرةالمعارف بزرگ اسلامى، ج3، زير نظر كاظم موسوى بجنوردى، تهران، 1374]. | #[https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/1614 آذرتاش، آذرنوش؛ سيدى محمد، دايرةالمعارف بزرگ اسلامى، ج3، زير نظر كاظم موسوى بجنوردى، تهران، 1374]. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
| خط ۸۴: | خط ۸۹: | ||
[[رده:اخلاق اسلامی]] | [[رده:اخلاق اسلامی]] | ||
[[رده: مواعظ، حکم، نصیحت، حکایات اخلاقی]] | [[رده: مواعظ، حکم، نصیحت، حکایات اخلاقی]] | ||