۱۶۱٬۸۵۴
ویرایش
←وابستهها
جز (جایگزینی متن - 'شه' به 'شه') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
[[سامی، عبدالعظیم]] (نویسنده) | [[سامی، عبدالعظیم]] (نویسنده) | ||
[[ | [[جلالی، نادره]] (محقق) | ||
| زبان =فارسی | | زبان =فارسی | ||
| کد کنگره =DK 949/5 /ب3س2 | | کد کنگره =DK 949/5 /ب3س2 | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
منغيتيان بخارا، 1753 - 1920 | منغيتيان بخارا، 1753 - 1920 | ||
| ناشر = انجمن آثار و مفاخر | | ناشر = انجمن آثار و مفاخر فرهنگی | ||
| مکان نشر =ایران - تهران | | مکان نشر =ایران - تهران | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
| شابک =978-964-528-119-7 | | شابک =978-964-528-119-7 | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =16514 | ||
| کتابخوان همراه نور =16514 | |||
| کد پدیدآور =9504 | | کد پدیدآور =9504 | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۹: | ||
}} | }} | ||
'''تحفه شاهی'''، تألیف [[سامی، عبدالعظیم|میرزا عبدالعظیم بوستانی بخارایی]]، با تصحیح [[ | '''تحفه شاهی'''، تألیف [[سامی، عبدالعظیم|میرزا عبدالعظیم بوستانی بخارایی]]، با تصحیح [[جلالی، نادره|نادره جلالی]]، کتابی است پیرامون خانات منطقه ماوراءالنهر و بخارا در قرن سیزدهم هجری. | ||
==تاریخ نگارش== | ==تاریخ نگارش== | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۴: | ||
شیوه نویسنده، شیوهای وقایعنگارانه است، اما از آنجا که فردی اهل علم و دانش بوده، بهگونهای نیز اوضاع سیاسی و اجتماعی اوضاع زمانه را در لابهلای مطالب تاریخی به تصویر میکشد<ref>مقدمه انجمن، صفحه دوازده</ref>. | شیوه نویسنده، شیوهای وقایعنگارانه است، اما از آنجا که فردی اهل علم و دانش بوده، بهگونهای نیز اوضاع سیاسی و اجتماعی اوضاع زمانه را در لابهلای مطالب تاریخی به تصویر میکشد<ref>مقدمه انجمن، صفحه دوازده</ref>. | ||
وی دارای نثری روان، توأم با | وی دارای نثری روان، توأم با عبارتپردازی و پیرایههای لفظی و بیانی است و در بیان مطالب کتاب، به اقتضای کلام، از شعر و حدیث نیز بهره جسته است.<ref>مقدمه مصحح، صفحه چهلویک</ref>. | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۳: | ||
کتاب یکی از متون فارسی نوشتهشده در ماوراءالنهر است و سبک ادبی نوشتار مؤلف، چگونگی صرف افعال، زمانها و برخی از اصطلاحات خاص آن منطقه در این اثر موجود است که برای افرادی که درباره تطور زبان فارسی و گویشهای آن تحقیق میکنند، میتواند بسیار مفید باشد. همچنین کتاب حاوی بسیاری از اشعار و سرودههای شاعران ماوراءالنهر قرن سیزدهم است.<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>. | کتاب یکی از متون فارسی نوشتهشده در ماوراءالنهر است و سبک ادبی نوشتار مؤلف، چگونگی صرف افعال، زمانها و برخی از اصطلاحات خاص آن منطقه در این اثر موجود است که برای افرادی که درباره تطور زبان فارسی و گویشهای آن تحقیق میکنند، میتواند بسیار مفید باشد. همچنین کتاب حاوی بسیاری از اشعار و سرودههای شاعران ماوراءالنهر قرن سیزدهم است.<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>. | ||
با توجه به آنکه هیچ تاریخ رسمیای در دربار منغیتیهای بخارا نوشته نشده و دیگر مورخان یا | با توجه به آنکه هیچ تاریخ رسمیای در دربار منغیتیهای بخارا نوشته نشده و دیگر مورخان یا سفرنامهنویسان نیز به تناسب موضوع خود، درباره این سلسله، نکاتی را ثبت کردهاند که از روی آنها فهم و درک تاریخ منغیتیها دشوار است، لذا کتاب تاریخی حاضر، از اهمیت فوقالعاده زیادی برخوردار است. برخی از جنبههای اهمیت تاریخی کتاب حاضر، در ذیل بیان و برشمرده میشوند: | ||
مهمترین جنبه اهمیت آن، انعکاس نظر اهالی ماوراءالنهر در خصوص حوادث دوران منغیتها است که عموماًمبتنی بر اندیشه مذهبی تسنن و اندیشه قومی منغیت میباشد. در این اندیشه، شیعیان بهعنوان دشمنان مذهبی و قنقراتهای خیوه و مینگهای خوقند بهعنوان دشمنان قومی و ایلی در نظر گرفته میشدند که بر اساس آن، قتل و اسارت و خرید و فروش شیعیان و زیر سلطه گرفتن مینگها و قنقراتها و همچنین ممانعت از تاختوتازهای آنها عملی پسندیده و قابل تحسین است.<ref>ر.ک: همان، ص33</ref>. | مهمترین جنبه اهمیت آن، انعکاس نظر اهالی ماوراءالنهر در خصوص حوادث دوران منغیتها است که عموماًمبتنی بر اندیشه مذهبی تسنن و اندیشه قومی منغیت میباشد. در این اندیشه، شیعیان بهعنوان دشمنان مذهبی و قنقراتهای خیوه و مینگهای خوقند بهعنوان دشمنان قومی و ایلی در نظر گرفته میشدند که بر اساس آن، قتل و اسارت و خرید و فروش شیعیان و زیر سلطه گرفتن مینگها و قنقراتها و همچنین ممانعت از تاختوتازهای آنها عملی پسندیده و قابل تحسین است.<ref>ر.ک: همان، ص33</ref>. | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۵: | ||
در پایان اشاره به این نکته ضروری است که اگرچه مصحح در ویرایش متن بسیار زحمت کشیده و تلاش وی کاملا نمایان است، اما هنوز برخی اغلاط چاپی و ویرایشی در آن دیده میشود که برای خواننده غیر متخصص میتواند مشکلاتی بیافریند که در اینجا به برخی از آنها اشاره میشود: «وادع» بهجای «وداع» (ص8)، «مرو» بهجای «مرور» (ص33)، «صرفی» بهجای «صیرفی» (ص20)، «نخودک اتاق» بهجای «نخودک اناق» (ص37)، «اخل» بهجای «آخال» (ص80)<ref>رحمتی، محسن، ص34</ref>. | در پایان اشاره به این نکته ضروری است که اگرچه مصحح در ویرایش متن بسیار زحمت کشیده و تلاش وی کاملا نمایان است، اما هنوز برخی اغلاط چاپی و ویرایشی در آن دیده میشود که برای خواننده غیر متخصص میتواند مشکلاتی بیافریند که در اینجا به برخی از آنها اشاره میشود: «وادع» بهجای «وداع» (ص8)، «مرو» بهجای «مرور» (ص33)، «صرفی» بهجای «صیرفی» (ص20)، «نخودک اتاق» بهجای «نخودک اناق» (ص37)، «اخل» بهجای «آخال» (ص80)<ref>رحمتی، محسن، ص34</ref>. | ||
بهلحاظ ویژگیهای زبانی و دورهای، بسیاری از کلمات (اعم از اعلام، اصطلاحات و یا وقایع) درج شدهاند که برای خواننده بهراحتی مفهوم نیستند و نیاز به توضیح دارند، ولی مصحح فقط به اندکی (حداکثر یکسوم) از آنها پرداخته و مابقی را بهصورت لاینحل برای خواننده گذاشته است. همچنین در این اثر، بهعنوان تصحیح یک متن تاریخی، چاپ چند صفحه از نسخه خطی بسیار ضروری مینمود، اما متأسفانه این مهم مورد غفلت واقع شده است. علاوه بر این، چاپ نقشههایی از قلمرو جغرافیایی منغیتها و همچنین | بهلحاظ ویژگیهای زبانی و دورهای، بسیاری از کلمات (اعم از اعلام، اصطلاحات و یا وقایع) درج شدهاند که برای خواننده بهراحتی مفهوم نیستند و نیاز به توضیح دارند، ولی مصحح فقط به اندکی (حداکثر یکسوم) از آنها پرداخته و مابقی را بهصورت لاینحل برای خواننده گذاشته است. همچنین در این اثر، بهعنوان تصحیح یک متن تاریخی، چاپ چند صفحه از نسخه خطی بسیار ضروری مینمود، اما متأسفانه این مهم مورد غفلت واقع شده است. علاوه بر این، چاپ نقشههایی از قلمرو جغرافیایی منغیتها و همچنین شجرهنامه خاندان هشترخانی و خاندان منغیتیه بهعنوان ضمایم، ضروری مینمود<ref>ر.ک: همان</ref>. | ||
==وضعیت کتاب== | ==وضعیت کتاب== | ||
فهرست مطالب در ابتدا و تعلیقات و فهرست آیات، احادیث، اشعار، اشخاص، جایها، گروهها و طایفهها، مشاغل و مناصب و | فهرست مطالب در ابتدا و تعلیقات و فهرست آیات، احادیث، اشعار، اشخاص، جایها، گروهها و طایفهها، مشاغل و مناصب و واژهنامه و کتابنامه، در انتهای کتاب آمده است. | ||
پاورقیها اندک بوده و در آنها علاه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب پرداخته شده است. | پاورقیها اندک بوده و در آنها علاه بر اشاره به اختلاف نسخ، به توضیح برخی از مطالب پرداخته شده است. | ||
| خط ۷۹: | خط ۸۰: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:تاریخ (عمومی)]] | [[رده:تاریخ (عمومی)]] | ||
[[رده:روسیه، اتحاد جماهیر شوروی، جمهوریهای شوروی]] | |||
[[رده: | |||