پرش به محتوا

أسرار التكرار في القرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (A-esmaili@noornet.net صفحهٔ أسرار التکرار فی القرآن را به أسرار التكرار في القرآن منتقل کرد)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۷: خط ۴۷:
مؤلف:محمود بن حمزة الكرمانى
مؤلف:محمود بن حمزة الكرمانى


كتاب پيرامون يكى از موضوعات علوم قرآنى يعنى متشابه القرآن
كتاب پيرامون يكى از موضوعات علوم قرآنى يعنى متشابه القرآن نوشته شده است.مؤلف كه يكى از دانشمندان علوم قرآن در قرن 6 هجرى مى‌باشد و در اين زمينه تاليفات فراوانى از خود برجاى گذاشتهاست،در اين كتاب موارد متشابه و همانند قرآن را كه در سوره‌هاى مختلف تكرار شده با كمى اختلاف مورد بررسى قرار داده است.روش وى همانگونه كه در مقدمه كتاب مى‌گويد چنين است كه آيات تكرارى را مورد بحث قرار داده با اين تفاوت كه برخى از آيات صددرصد تكرارى است و بعضى ديگر با اندكى تفاوت تكرارى هستند مانند كم و زيادى در لفظ،تقديم و تاخير و تبديل در حروف و كلمات.
 
با توجه به ويژگى‌هاى آن؛كتاب در بين دانشمندان علوم قرآنى جايگاه خاصى پيدا كرده تا بدانجا كه بزرگانى همچون جلال الدين سيوطى در كتاب الاتقان از او استفاده نموده است.
نوشته شده است.مؤلف كه يكى از دانشمندان علوم قرآن در قرن
 
6 هجرى مى‌باشد و در اين زمينه تاليفات فراوانى از خود برجاى گذاشته
 
است،در اين كتاب موارد متشابه و همانند قرآن را كه در سوره‌هاى
 
مختلف تكرار شده با كمى اختلاف مورد بررسى قرار داده است.روش وى
 
همانگونه كه در مقدمه كتاب مى‌گويد چنين است كه آيات تكرارى را مورد بحث قرار
 
داده با اين تفاوت كه برخى از آيات صددرصد تكرارى است و
 
بعضى ديگر با اندكى تفاوت تكرارى هستند مانند كم و زيادى در لفظ،تقديم و تاخير و تبديل در حروف و كلمات.
 
با توجه به ويژگى‌هاى آن؛كتاب در بين دانشمندان علوم قرآنى جايگاه
 
خاصى پيدا كرده تا بدانجا كه بزرگانى همچون جلال الدين سيوطى در كتاب الاتقان از او
 
استفاده نموده است.


==ساختار كتاب:==
==ساختار كتاب:==




كتاب از طرف مؤلف فصل‌بندى نشده ولى مطالب
كتاب از طرف مؤلف فصل‌بندى نشده ولى مطالب آن را مى‌توان در دو قسمت تقسيم‌بندى نمود.قسمت اول مربوط به مقدمه است كه در آن پيرامون اهميت مسالۀ مورد بحث سخن گفته است.و فهرست مطالب قسمت دوم به قرار زير است متشابهات سورۀ فاتحة الكتاب تا سوره ناس.
 
آن را مى‌توان در دو قسمت تقسيم‌بندى نمود.قسمت اول
 
مربوط به مقدمه است كه در آن پيرامون اهميت مسالۀ مورد
 
بحث سخن گفته است.و فهرست مطالب قسمت دوم
 
به قرار زير است
 
متشابهات سورۀ فاتحة الكتاب تا سوره ناس.


==ويژگى‌ها:==
==ويژگى‌ها:==




1-آيات قرآن را از ابتداء تا انتهاى قرآن مورد بررسى قرار داده
1-آيات قرآن را از ابتداء تا انتهاى قرآن مورد بررسى قرار داده و موارد تكرار را ذكر مى‌كند.
 
و موارد تكرار را ذكر مى‌كند.


2-پس از ذكر موارد تكرارى،علت تكرار و سبب آن را بيان مى‌كند.
2-پس از ذكر موارد تكرارى،علت تكرار و سبب آن را بيان مى‌كند.


3-چنانچه يك آيه و يا يك جمله در سوره‌اى ديگر
3-چنانچه يك آيه و يا يك جمله در سوره‌اى ديگر با كمى اختلاف تكرار شده باشد آدرس آنرا ذكر نموده است. مثلا در سورۀ بقره جملۀ:'''سواء عليهم'''آمده كه همين جمله با كمى اختلاف در سورۀ يس تكرار شده يعنى:'''و سواء عليهم'''آمده است.


با كمى اختلاف تكرار شده باشد آدرس آنرا ذكر نموده است.
4-در مواردى كه دو فعل تكرار شده باشد(در دو آيه)كه ريشۀ آنها يكى ولى باب آنها متفاوت باشد،علت


مثلا در سورۀ بقره جملۀ:'''سواء عليهم'''آمده كه همين جمله با كمى
تفاوت و اختلاف آنها را ذكر نموده است مانند آيه: '''«فمن تبع»'''كه در جاى ديگر به صورت:'''«فمن اتّبع»'''ذكر شده


اختلاف در سورۀ يس تكرار شده يعنى:'''و سواء عليهم'''آمده
5-در بعضى از موارد كه يك آيه در چند سوره تكرار شده ولى الفاظ آن جابه‌جا شده را ذكر و علت آن را بيان نموده مانند آيه:'''و ما الحياة الدنيا الاّ لعب و لهو'''(32 انعام) در حاليكه در سورۀ اعراف و عنكبوت واژۀ لهو بر لعب مقدم شده


4-در مواردى كه دو فعل تكرار شده باشد(در دو آيه)كه
6-چنانچه در موردى از آيات متشابهاقوالى وجود داشته باشد آنرا ذكر و نقد و بررسى مى‌كند.


ريشۀ آنها يكى ولى باب آنها متفاوت باشد،علت
7-در مواردى كه دو آيه شبيه يكديگر باشند ولى در يكى كلمه‌اى زيادتر داشته باشد آنرا ذكر و علت آنرا بيان مى‌كند مانند آيه 46 روم كه آمده:'''و لتجرى الفلك بامره'''در حاليكه در سورۀ جاثيه آيه 12 چنين آمده:'''«و لتجرى الفلك فيه بامره»'''كه كلمۀ فيه اضافه شده است.


تفاوت و اختلاف آنها را ذكر نموده است مانند آيه:
8-در مواردى كه دو آيه همانند يكديگر تكرار شده باشند ولى يكى از كلمات آنها با يكديگر اختلاف داشته باشد آن دو كلمۀ اختلافى را معنى نموده و علت اختلاف را بيان مى‌كند مانند:آيه 16 سورۀ صافات كه آمده:'''«أ ءذا متنا و كنّا ترابا و عظاما أ إنّا لمبعوثون»'''كه در همين سوره آيه 53 چنين آمده:'''أ ءذا متنا و كنّا ترابا و عظاما اءنّا لمدينون»'''.


'''«فمن تبع»'''كه در جاى ديگر به صورت:'''«فمن اتّبع»'''ذكر شده
9-در مواردى كه يك واژه در دو آيه تكرار شده ولى يكى به صورت معرفه و با«ال»و در ديگرى به صورت نكره آمده علت آنرا بيان كرد. مانند آيه 7 سورۀ صف:'''«و من اظلم ممن افترى على الله الكذب»'''كه واژۀ كذب با ال ذكر شده در حاليكه در جاى ديگر بدون ال مانند آيه 68 سورۀ عنكبوت:'''افترى على الله كذبا'''.
 
5-در بعضى از موارد كه يك آيه در چند سوره تكرار شده ولى الفاظ
 
آن جابه‌جا شده را ذكر و علت آن را بيان نموده
 
مانند آيه:'''و ما الحياة الدنيا الاّ لعب و لهو'''(32 انعام)
 
در حاليكه در سورۀ اعراف و عنكبوت واژۀ لهو بر لعب مقدم شده
 
6-چنانچه در موردى از آيات متشابه
 
اقوالى وجود داشته باشد آنرا ذكر و نقد و بررسى مى‌كند.
 
7-در مواردى كه دو آيه شبيه يكديگر باشند ولى در يكى
 
كلمه‌اى زيادتر داشته باشد آنرا ذكر و علت آنرا بيان مى‌كند مانند
 
آيه 46 روم كه آمده:'''و لتجرى الفلك بامره'''در حاليكه در سورۀ
 
جاثيه آيه 12 چنين آمده:'''«و لتجرى الفلك فيه بامره»'''كه كلمۀ فيه
 
اضافه شده است.
 
8-در مواردى كه دو آيه همانند يكديگر تكرار شده باشند ولى يكى از كلمات آنها
 
با يكديگر اختلاف داشته باشد آن دو كلمۀ اختلافى را معنى نموده و علت
 
اختلاف را بيان مى‌كند مانند:آيه 16 سورۀ صافات كه آمده:'''«أ ءذا متنا
 
و كنّا ترابا و عظاما أ إنّا لمبعوثون»'''كه در همين سوره آيه 53
 
چنين آمده:'''أ ءذا متنا و كنّا ترابا و عظاما اءنّا لمدينون»'''
 
9-در مواردى كه يك واژه در دو آيه تكرار شده ولى يكى به صورت
 
معرفه و با«ال»و در ديگرى به صورت نكره آمده علت آنرا بيان كرد.
 
مانند آيه 7 سورۀ صف:'''«و من اظلم ممن افترى على الله الكذب»'''كه
 
واژۀ كذب با ال ذكر شده در حاليكه در جاى ديگر بدون ال
 
مانند آيه 68 سورۀ عنكبوت:'''افترى على الله كذبا'''


==نسخه‌شناسى==
==نسخه‌شناسى==
خط ۱۹۲: خط ۱۱۹:
ى:منابع تحقيق
ى:منابع تحقيق


تذكر:اين كتاب توسط عبد القادر احمد عطا تحقيق و به چاپ رسيده است
تذكر:اين كتاب توسط عبد القادر احمد عطا تحقيق و به چاپ رسيده است. ضمن آنكه احمد عبد التواب عوض تعليقاتى به آن زده است- محقق در ابتداى اين كتاب پيرامون ارزش كتاب و روش آن سخن گفته است و در ادامه به مناسبت بحث تكرار آيات،مسالۀ اعجاز قرآن را مطرح نموده و وجوه اعجاز قرآن را تشريح نموده است.
 
ضمن آنكه احمد عبد التواب عوض تعليقاتى به آن زده است- محقق در ابتداى اين كتاب
 
پيرامون ارزش كتاب و روش آن سخن گفته است و در ادامه
 
به مناسبت بحث تكرار آيات،مسالۀ اعجاز قرآن را مطرح نموده
 
و وجوه اعجاز قرآن را تشريح نموده است.


از ويژگى‌هاى اين نسخه مى‌توان موارد زير را اشاره نمود:
از ويژگى‌هاى اين نسخه مى‌توان موارد زير را اشاره نمود:
خط ۲۲۷: خط ۱۴۶:
[[رده:قرآن و علوم قرآنی]]
[[رده:قرآن و علوم قرآنی]]
[[رده:علوم قرآنی]]
[[رده:علوم قرآنی]]
۹۵۹

ویرایش