كتاب الدعاء: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۲ اوت ۲۰۱۹
جز
جایگزینی متن - 'ی‎ت' به 'ی‌ت'
جز (جایگزینی متن - 'ی‎ر' به 'ی‌ر')
جز (جایگزینی متن - 'ی‎ت' به 'ی‌ت')
خط ۳۱: خط ۳۱:


==ساختار==
==ساختار==
کتاب را به لحاظ ساختاری می‎توان به سه بخش اصلی تقسیم کرد؛ در بخش اول، مقدمه مفصلی از محقق کتاب در دو فصل کلی ارائه شده که فصل اول ده جزء دارد و فصل دوم چهار جزء. در بخش دوم کتاب، متن تحقیق‎شده نویسنده ضمن یک‎صد و شصت حدیث، ارائه شده. سومین بخش کتاب، فهرست‎های فنی آن را ارائه کرده است.
کتاب را به لحاظ ساختاری می‌توان به سه بخش اصلی تقسیم کرد؛ در بخش اول، مقدمه مفصلی از محقق کتاب در دو فصل کلی ارائه شده که فصل اول ده جزء دارد و فصل دوم چهار جزء. در بخش دوم کتاب، متن تحقیق‎شده نویسنده ضمن یک‎صد و شصت حدیث، ارائه شده. سومین بخش کتاب، فهرست‎های فنی آن را ارائه کرده است.


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
کتاب الدعای محمد بن فضیل بن غزوان ضبی (متوفی 195ق) از جمله کتاب‌هایی است که با سند روایت شده و به دست ما رسیده است. این کتاب ویژگی‎هایی دارد از جمله اینکه میان احادیث پیامبر(ص) و ادعیه‌ای که مورد نیاز مسلمان است، جمع کرده است. همچنین مؤلف این اثر از متقدمین است؛ زیرا در قرن دوم هجری یعنی در اوایل عصر تدوین و تألیف از دنیا رفته است. راویان سند این کتاب، علمای مشهور و بزرگی مانند ابن عساکر هستند و ابن عساکر ناسخ این نسخه خطی نیز بوده است که این امر، باعث سهولت مشقت تحقیق این اثر بوده است. بعلاوه، شیوع استفاده از این کتاب در میان مردم گزارش شده است و همین امر باعث اشتیاق محقق در توسع در تخریج احادیث کتاب (اعم از شواهد یا متابعات) به جهت معرفت درجه حدیث شده است. علاوه بر این‎ها تا جایی که محقق کتاب جستجو کرده، این اثر قدیمی‎ترین کتابی است که با موضوع دعاء به دست ما رسیده است. البته درباره نویسنده آن تعریف درخور و علمی و دقیقی ارائه نشده و این برای اولین مرتبه است که در این اثر، تعریف دقیقی از محمد بن غزوان ضبیّ، ارائه می‌گردد. برخی معتقدند مؤلف این اثر از شیعیان پایبند و دو آتشِ بوده است.<ref>ر.ک: مقدمه کتاب، ص4-5</ref>
کتاب الدعای محمد بن فضیل بن غزوان ضبی (متوفی 195ق) از جمله کتاب‌هایی است که با سند روایت شده و به دست ما رسیده است. این کتاب ویژگی‎هایی دارد از جمله اینکه میان احادیث پیامبر(ص) و ادعیه‌ای که مورد نیاز مسلمان است، جمع کرده است. همچنین مؤلف این اثر از متقدمین است؛ زیرا در قرن دوم هجری یعنی در اوایل عصر تدوین و تألیف از دنیا رفته است. راویان سند این کتاب، علمای مشهور و بزرگی مانند ابن عساکر هستند و ابن عساکر ناسخ این نسخه خطی نیز بوده است که این امر، باعث سهولت مشقت تحقیق این اثر بوده است. بعلاوه، شیوع استفاده از این کتاب در میان مردم گزارش شده است و همین امر باعث اشتیاق محقق در توسع در تخریج احادیث کتاب (اعم از شواهد یا متابعات) به جهت معرفت درجه حدیث شده است. علاوه بر این‎ها تا جایی که محقق کتاب جستجو کرده، این اثر قدیمی‌ترین کتابی است که با موضوع دعاء به دست ما رسیده است. البته درباره نویسنده آن تعریف درخور و علمی و دقیقی ارائه نشده و این برای اولین مرتبه است که در این اثر، تعریف دقیقی از محمد بن غزوان ضبیّ، ارائه می‌گردد. برخی معتقدند مؤلف این اثر از شیعیان پایبند و دو آتشِ بوده است.<ref>ر.ک: مقدمه کتاب، ص4-5</ref>


طریق کتاب چنین است:
طریق کتاب چنین است:
خط ۵۹: خط ۵۹:
بسیاری از کسانی که به ذکر مصنفات در مورد تراجم پرداخته‌اند، کتاب الدعاء را به محمد بن غزوان منسوب کرده‌اند؛ ابن ندیم، ذهبی، ابن حجر، قرشی، داودی، بغدادی، زرکلی، کحالة، سزکین و دیگران از جمله افرادی هستند که این کتاب را از آن این نویسنده دانسته‌اند. ابن حجر در فتح الباری از کسانی است که از این کتاب نقل کرده است.<ref>ر.ک: همان، ص141-142</ref>
بسیاری از کسانی که به ذکر مصنفات در مورد تراجم پرداخته‌اند، کتاب الدعاء را به محمد بن غزوان منسوب کرده‌اند؛ ابن ندیم، ذهبی، ابن حجر، قرشی، داودی، بغدادی، زرکلی، کحالة، سزکین و دیگران از جمله افرادی هستند که این کتاب را از آن این نویسنده دانسته‌اند. ابن حجر در فتح الباری از کسانی است که از این کتاب نقل کرده است.<ref>ر.ک: همان، ص141-142</ref>


از کارهای محقق در تحقیق این اثر موارد ذیل را می‎توان برشمرد: رونوشت از نسخه خطی بر اساس قواعد املا و اصول کتابت جدید، شماره‎گذاری احادیث به‎صورت سلسله‎وار از اول نسخه تا آخر آن. شماره‎گذاری هر صفحه از نسخه خطی تا مراجعه به آن آسان شود، اشاره به مواضع تضبیب که به دست ناسخ نسخه خطی صورت گرفته و بیان علت این امر در صورت معرفت به آن، تخریج احادیث و آثار از کتاب‌های مختلف روایات که در صورت وجود آن در صحیحین، محقق سکوت اختیار کرده و در صورت وجودشان در کتاب‌های دیگر حکم علما را درباره آن روایت بیان کرده است. التزام در تراجم رجال سند کتاب به دو کتاب تهذيب الكمال و تقريب التهذيب؛ زیرا کتاب اول به ذکر اساتید و شاگردان و تاریخ ولادت و وفات و... شخص مورد نظر اشاره دارد و کتاب دوم به ذکر خلاصه حکم بر روای با بیان طبقه او. جداسازی آیات قرآنی با اشاره به سوره و شماره آیه. شکل دادن کلمات نیازمند به ضبط، ضبط اعلام به حروف به جهت تسهیل خواننده، تعریف اماکن و بلدان وارده در نسخه خطی، توضیح کلمات مشکل و تبیین کلمات مبهم، وضع فهارس فنی مختلف برای کتاب که ذکر شد.<ref>ر.ک: همان، ص143-145</ref>
از کارهای محقق در تحقیق این اثر موارد ذیل را می‌توان برشمرد: رونوشت از نسخه خطی بر اساس قواعد املا و اصول کتابت جدید، شماره‎گذاری احادیث به‎صورت سلسله‎وار از اول نسخه تا آخر آن. شماره‎گذاری هر صفحه از نسخه خطی تا مراجعه به آن آسان شود، اشاره به مواضع تضبیب که به دست ناسخ نسخه خطی صورت گرفته و بیان علت این امر در صورت معرفت به آن، تخریج احادیث و آثار از کتاب‌های مختلف روایات که در صورت وجود آن در صحیحین، محقق سکوت اختیار کرده و در صورت وجودشان در کتاب‌های دیگر حکم علما را درباره آن روایت بیان کرده است. التزام در تراجم رجال سند کتاب به دو کتاب تهذيب الكمال و تقريب التهذيب؛ زیرا کتاب اول به ذکر اساتید و شاگردان و تاریخ ولادت و وفات و... شخص مورد نظر اشاره دارد و کتاب دوم به ذکر خلاصه حکم بر روای با بیان طبقه او. جداسازی آیات قرآنی با اشاره به سوره و شماره آیه. شکل دادن کلمات نیازمند به ضبط، ضبط اعلام به حروف به جهت تسهیل خواننده، تعریف اماکن و بلدان وارده در نسخه خطی، توضیح کلمات مشکل و تبیین کلمات مبهم، وضع فهارس فنی مختلف برای کتاب که ذکر شد.<ref>ر.ک: همان، ص143-145</ref>


==پانویس==
==پانویس==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش