پرش به محتوا

رسالة مابعدالطبيعة: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۱ اوت ۲۰۱۹
جز
جایگزینی متن - 'ی‎ش' به 'ی‌ش'
جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ']]')
جز (جایگزینی متن - 'ی‎ش' به 'ی‌ش')
خط ۳۶: خط ۳۶:
ابن‎ رشد در سراسر سده‎های‎ میانه‎ و نیز در دوران‎ رنسانس‎ اروپا پیش‎ از هر چیز به‎‎عنوان‎ شارح‎ بزرگ‎ نوشته‎های‎ [[ارسطو]] مشهور بوده‎ است‎ و این‎ عنوان‎ به‎حق‎ به‎ وی‎ داده‎ شده‎ است‎. وی‎ را می‎توان‎ یکی‎ از بزرگ‎ترین‎ مفسران‎ آثار [[ارسطو]] در همه دوران‎ها بشمار آورد. شهرت‎ و نفوذ تفاسیر و شرح‎های‎ او بر نوشته‎های‎ [[ارسطو]] تا بدان‎ حد رسیده‎ بود که‎ در سده‎های‎ میانه‎ شعاری‎ در این‎‎باره‎ معروف‎ شده‎ بود که‎ می‎گفت: «طبیعت‎ تفسیرشده‎ از سوی‎ [[ارسطو]] و ارسطوی‎ تفسیرشده‎ از سوی‎ ابن‎ رشد». ابن‎ رشد افزون‎ بر تفسیرها و شرح‎های‎ خود بر آثار [[ارسطو]]، دارای‎ نوشته‎های‎ مستقلی‎ است‎ که‎ هریک‎ از ارزش‎ ویژه فلسفی‎ و پژوهشی‎ برخوردار است<ref>ر.ک: خراسانی، شرف‎الدین، ص560</ref>‎.‎
ابن‎ رشد در سراسر سده‎های‎ میانه‎ و نیز در دوران‎ رنسانس‎ اروپا پیش‎ از هر چیز به‎‎عنوان‎ شارح‎ بزرگ‎ نوشته‎های‎ [[ارسطو]] مشهور بوده‎ است‎ و این‎ عنوان‎ به‎حق‎ به‎ وی‎ داده‎ شده‎ است‎. وی‎ را می‎توان‎ یکی‎ از بزرگ‎ترین‎ مفسران‎ آثار [[ارسطو]] در همه دوران‎ها بشمار آورد. شهرت‎ و نفوذ تفاسیر و شرح‎های‎ او بر نوشته‎های‎ [[ارسطو]] تا بدان‎ حد رسیده‎ بود که‎ در سده‎های‎ میانه‎ شعاری‎ در این‎‎باره‎ معروف‎ شده‎ بود که‎ می‎گفت: «طبیعت‎ تفسیرشده‎ از سوی‎ [[ارسطو]] و ارسطوی‎ تفسیرشده‎ از سوی‎ ابن‎ رشد». ابن‎ رشد افزون‎ بر تفسیرها و شرح‎های‎ خود بر آثار [[ارسطو]]، دارای‎ نوشته‎های‎ مستقلی‎ است‎ که‎ هریک‎ از ارزش‎ ویژه فلسفی‎ و پژوهشی‎ برخوردار است<ref>ر.ک: خراسانی، شرف‎الدین، ص560</ref>‎.‎
شرح‎های‎ ابن‎ رشد بر آثار [[ارسطو]] به سه دسته‎ تقسیم‎ می‎شوند: شرح‎های‎ مفصل‎ و بزرگ‎ که‎ «تفسیر» یا «شرح‎» نامیده‎ می‎شوند، شرح‎های‎ متوسط موسوم‎ به‎ «تلخیص‎» و خلاصه‎های‎ نوشته‎های‎ [[ارسطو]] که‎ «جامع‎» و در جمع‎ «جوامع» نام‎ دارند. شیوه کار ابن‎ رشد در خلاصه‎ها یا «جوامع‎» چنین‎ است‎ که‎ وی‎ در آنها همیشه‎ از سوی‎ خود سخن‎ می‎گوید؛ درحالی‎که‎ عقاید و نظریات‎ ارسطو را بیان‎ می‎کند و در این‎ رهگذر از نوشته‎های‎ دیگر وی‎ برای‎ توضیح‎ و تکمیل‎ متن‎ در دست‎، بهره‎ می‎گیرد و از خودش‎ نیز مطالبی‎ بر آنها می‎افزاید<ref>ر.ک: همان</ref>‎.
شرح‎های‎ ابن‎ رشد بر آثار [[ارسطو]] به سه دسته‎ تقسیم‎ می‌شوند: شرح‎های‎ مفصل‎ و بزرگ‎ که‎ «تفسیر» یا «شرح‎» نامیده‎ می‌شوند، شرح‎های‎ متوسط موسوم‎ به‎ «تلخیص‎» و خلاصه‎های‎ نوشته‎های‎ [[ارسطو]] که‎ «جامع‎» و در جمع‎ «جوامع» نام‎ دارند. شیوه کار ابن‎ رشد در خلاصه‎ها یا «جوامع‎» چنین‎ است‎ که‎ وی‎ در آنها همیشه‎ از سوی‎ خود سخن‎ می‎گوید؛ درحالی‎که‎ عقاید و نظریات‎ ارسطو را بیان‎ می‎کند و در این‎ رهگذر از نوشته‎های‎ دیگر وی‎ برای‎ توضیح‎ و تکمیل‎ متن‎ در دست‎، بهره‎ می‎گیرد و از خودش‎ نیز مطالبی‎ بر آنها می‎افزاید<ref>ر.ک: همان</ref>‎.


«جوامع كتب أرسطوطاليس في الطبيعيات و الإلهيات»، خلاصه‎هایی از کتب «درباره طبیعت» و متافیزیک [[ارسطو]]<nowiki/>ست. همه آن نوشته‎ها در مجموعه‎ای زیر عنوان رسائل ابن رشد میان سال‎های 1946-1947م، در حیدرآباد دکن چاپ و منتشر شد که این عناوین را در بر دارد: السماع الطبيعي، السماء و العالم، الكون و الفساد، الآثار العلوية، كتاب النفس و مابعدالطبيعة<ref>ر.ک: همان، ص563-562؛ مقدمه محققین، ص8-5</ref>‎.
«جوامع كتب أرسطوطاليس في الطبيعيات و الإلهيات»، خلاصه‎هایی از کتب «درباره طبیعت» و متافیزیک [[ارسطو]]<nowiki/>ست. همه آن نوشته‎ها در مجموعه‎ای زیر عنوان رسائل ابن رشد میان سال‎های 1946-1947م، در حیدرآباد دکن چاپ و منتشر شد که این عناوین را در بر دارد: السماع الطبيعي، السماء و العالم، الكون و الفساد، الآثار العلوية، كتاب النفس و مابعدالطبيعة<ref>ر.ک: همان، ص563-562؛ مقدمه محققین، ص8-5</ref>‎.
خط ۴۸: خط ۴۸:
‎وی همچنین در رابطه با فلسفه اولی معتقد است: روش‎های تعلیم مورد استفاده در فلسفه اولی، همان روش‎های تعالیم به‎کاررفته در سایر علوم است، اما انواع براهین به‎کاررفته بیشتر است.<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>‎.
‎وی همچنین در رابطه با فلسفه اولی معتقد است: روش‎های تعلیم مورد استفاده در فلسفه اولی، همان روش‎های تعالیم به‎کاررفته در سایر علوم است، اما انواع براهین به‎کاررفته بیشتر است.<ref>ر.ک: همان، ص34</ref>‎.


وی در ابتدای مقاله سوم، به موضوع جوهر و لواحق آن می‎پردازد. جوهر در معانی مختلفی به‎کار می‎رود که مشهورترین و معروف‎ترین آنها به چیزی گفته می‎شود که در موضوعی‎ نباشد و محمول‎ بر موضوعی‎ هم نباشد؛ مانند اشخاص انسان، حیوان، گیاه، ستارگان و سنگ‎<ref>ر.ک: همان، ص‎65</ref>‎.
وی در ابتدای مقاله سوم، به موضوع جوهر و لواحق آن می‎پردازد. جوهر در معانی مختلفی به‎کار می‎رود که مشهورترین و معروف‎ترین آنها به چیزی گفته می‌شود که در موضوعی‎ نباشد و محمول‎ بر موضوعی‎ هم نباشد؛ مانند اشخاص انسان، حیوان، گیاه، ستارگان و سنگ‎<ref>ر.ک: همان، ص‎65</ref>‎.


نویسنده از آنجا که در این اثر بنای بر اختصار داشته، برخی مباحث را به کتب دیگرش ارجاع داده است؛ به‎عنوان مثال در بحث متقدم و متأخر، پس از اشاره به پنج‎گونه تقدم زمانی، رتبی، شرفی، طبعی و سببی، توضیح هریک از این اقسام را به کتاب مقولات خود ارجاع می‎دهد<ref>ر.ک: همان، ص‎55-54</ref>‎.
نویسنده از آنجا که در این اثر بنای بر اختصار داشته، برخی مباحث را به کتب دیگرش ارجاع داده است؛ به‎عنوان مثال در بحث متقدم و متأخر، پس از اشاره به پنج‎گونه تقدم زمانی، رتبی، شرفی، طبعی و سببی، توضیح هریک از این اقسام را به کتاب مقولات خود ارجاع می‎دهد<ref>ر.ک: همان، ص‎55-54</ref>‎.


در انتهای رساله، بخشی با عنوان ضمیمه آمده که در آن نصیحت‎های بزرگانی چون افلاطون، سقراط، بزرجمهر و داود(ع) درباره سیاست و اخلاق ذکر شده است. از داود(ع) چنین می‎خوانیم: برای دنیا کار می‎کنید، درحالی‎که بدون اینکه بدانید [ظاهرا بدون اینکه کاری بکنید] در دنیا روزی داده می‎شوید و برای آخرت کاری نمی‎کنید، درحالی‎که در آخرت جز برای عمل‎‎ روزی داده نخواهید شد<ref>ر.ک: همان، ص‎177</ref>‎.
در انتهای رساله، بخشی با عنوان ضمیمه آمده که در آن نصیحت‎های بزرگانی چون افلاطون، سقراط، بزرجمهر و داود(ع) درباره سیاست و اخلاق ذکر شده است. از داود(ع) چنین می‎خوانیم: برای دنیا کار می‎کنید، درحالی‎که بدون اینکه بدانید [ظاهرا بدون اینکه کاری بکنید] در دنیا روزی داده می‌شوید و برای آخرت کاری نمی‎کنید، درحالی‎که در آخرت جز برای عمل‎‎ روزی داده نخواهید شد<ref>ر.ک: همان، ص‎177</ref>‎.


==وضعیت کتاب==
==وضعیت کتاب==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش