۱۶۰٬۸۴۳
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '==منابع==' به '==منابع مقاله==') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| تصویر =NUR01062J1.jpg | | تصویر =NUR01062J1.jpg | ||
| عنوان = | | عنوان =اعتقادات فرق المسلمین و المشرکین | ||
| عنوانهای دیگر = | | عنوانهای دیگر = | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[ | [[عزب، محمد زینهم محمد]] (محقق و معلق) | ||
[[فخر رازی، محمد بن عمر]] (نویسنده) | [[فخر رازی، محمد بن عمر]] (نویسنده) | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
| کد کنگره =BP 236 /ف3الف6* | | کد کنگره =BP 236 /ف3الف6* | ||
| موضوع = | | موضوع = | ||
| ناشر = | | ناشر = | ||
مکتبة | مکتبة مدبولی | ||
| مکان نشر =قاهره - مصر | | مکان نشر =قاهره - مصر | ||
| سال نشر = 1413 ق یا 1993 م | | سال نشر = 1413 ق یا 1993 م | ||
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01062AUTOMATIONCODE | | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01062AUTOMATIONCODE | ||
| چاپ =1 | | چاپ =1 | ||
| تعداد جلد =1 | | تعداد جلد =1 | ||
| کتابخانۀ دیجیتال نور = | | کتابخانۀ دیجیتال نور =01062 | ||
| کتابخوان همراه نور =01062 | |||
| کد پدیدآور = | | کد پدیدآور = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''اعتقادات فرق المسلمین و المشركين''' نوشته [[فخر رازی، محمد بن عمر|امام | {{کاربردهای دیگر| اعتقادات (ابهامزدایی)}} | ||
'''اعتقادات فرق المسلمین و المشركين''' نوشته [[فخر رازی، محمد بن عمر|امام فخرالدين رازى]] (543يا544-606ق.) کتابى است به زبان عربى در ذكر نام و برخى از اصول عقايد فرقههاى اسلامى و بعضى فرق غير اسلامى. | |||
نام کتاب در یکى از دو نسخه خطى موجود آن به صورت کتاب الفرق في شرح احوال مذاهب المسلمین و المشركين آمده است. | نام کتاب در یکى از دو نسخه خطى موجود آن به صورت کتاب الفرق في شرح احوال مذاهب المسلمین و المشركين آمده است. | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
کتاب حاضر شامل مقدمهاى به قلم محقق؛ دكتر محمد زينهم محمد عزب و 10 باب مىباشد. | کتاب حاضر شامل مقدمهاى به قلم محقق؛ دكتر [[عزب، محمد زینهم محمد|محمد زينهم محمد عزب]] و 10 باب مىباشد. | ||
==گزارش محتوا== | ==گزارش محتوا== | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
باب هفتم، درباره مرجئه يا معتقدان به إرجاء است كه فسق مسلمانان را رد مىكنند و بر آنند كه ايمان بنده زيادت و نقصان نمىپذيرد و نمىتوان آن را به كمى و زيادى موصوف گردانيد و هر ايمانى ايمان است و معصيت ناقض ايمان نيست. مسلمانان در هر حال بايد به عفو پرودگار امیدوار باشند. اينان هيچگاه دچار آتش جهنم نمىشوند يا در آن جاودان نمىمانند و سرانجام به بهشت مىروند. | باب هفتم، درباره مرجئه يا معتقدان به إرجاء است كه فسق مسلمانان را رد مىكنند و بر آنند كه ايمان بنده زيادت و نقصان نمىپذيرد و نمىتوان آن را به كمى و زيادى موصوف گردانيد و هر ايمانى ايمان است و معصيت ناقض ايمان نيست. مسلمانان در هر حال بايد به عفو پرودگار امیدوار باشند. اينان هيچگاه دچار آتش جهنم نمىشوند يا در آن جاودان نمىمانند و سرانجام به بهشت مىروند. | ||
باب هشتم، مشتمل بر فرقههاى صوفيه است. رازى در آغاز این باب، متذكر شده كه بيشتر كسانى كه درباره فرقههاى اسلامى به پژوهش پرداختهاند به خطا، صوفيه را ذكر نكردهاند كه معتقدند راه شناخت پروردگار تصفيه باطن و تجرد از علايق دنيوى و مادى است. وى سپس از فرقههایى از مهمترين فرق صوفيه (اصحاب عبادات، اصحاب حقيقت، نوريه، | باب هشتم، مشتمل بر فرقههاى صوفيه است. رازى در آغاز این باب، متذكر شده كه بيشتر كسانى كه درباره فرقههاى اسلامى به پژوهش پرداختهاند به خطا، صوفيه را ذكر نكردهاند كه معتقدند راه شناخت پروردگار تصفيه باطن و تجرد از علايق دنيوى و مادى است. وى سپس از فرقههایى از مهمترين فرق صوفيه (اصحاب عبادات، اصحاب حقيقت، نوريه، حلولیه، مباحيه) به اعتبار اصول اعتقاداتشان ياد كرده است. نویسنده در پایان این باب در پاسخ به این اشكال مقدر كه شمار فرقههاى برشمرده، او بيش از هفتاد و سه است كه رسول اكرم(ص) از آن خبر داده، آورده كه مراد پيامبر احتمالا هفتاد و سه فرقه اصلى يا این بوده كه شمار فرقهها از هفتاد و سه كمتر نخواهد بود. | ||
باب نهم، درباره فرقههایى است كه مسلمان نيستند؛ ولى تظاهر به اسلام مىكنند و شمارشان بسيار است. رازى فرقههایى چون باطنيه و سبعيه يا هفت امامى را در كنار صباحيه (پيروان حسن صبّاح)، ناصريه (پيروان ناصر خسرو قباديانى)، قرامطه (پيروان حمدان قرمطى)، بابكيه (پيروان بابك خرم دين) و مُقَنَعِيّه (پيروان المقنّع) در زمره فرق غير مسلمان آورده است. | باب نهم، درباره فرقههایى است كه مسلمان نيستند؛ ولى تظاهر به اسلام مىكنند و شمارشان بسيار است. رازى فرقههایى چون باطنيه و سبعيه يا هفت امامى را در كنار صباحيه (پيروان حسن صبّاح)، ناصريه (پيروان ناصر خسرو قباديانى)، قرامطه (پيروان حمدان قرمطى)، بابكيه (پيروان بابك خرم دين) و مُقَنَعِيّه (پيروان المقنّع) در زمره فرق غير مسلمان آورده است. | ||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
باب دهم، در 6 فصل درباره فرقههایى است كه اسما و رسما بيرون از اسلاماند. فصل اول درباره فرقههاى يهود چون عنانيه، عيسویه، معاريه و سامريه است. رازى عيسویه را پيروان عيسى بن يعقوب اصفهانى دانسته كه نبوت پيامبر اسلام را قبول دارند؛ ولى بر آنند كه محمد بر عرب مبعوث شد، نه بر عجم و بنى اسرائيل. فصل دوم در شرح فرقههاى مسيحى است كه در آن میان فرقه ملكانيه، يعقوبيه، فرفوريسيه،(فيلسوفى كه عقايد مسيحيت را بر بنياد آراى فلسفى استوار كرد) و ارمنوسيه ذكر شدهاند. فصل سوم در فرقههاى مجوسى است كه رازى از میان آنها تنها از زردشتيان ياد كرده است. | باب دهم، در 6 فصل درباره فرقههایى است كه اسما و رسما بيرون از اسلاماند. فصل اول درباره فرقههاى يهود چون عنانيه، عيسویه، معاريه و سامريه است. رازى عيسویه را پيروان عيسى بن يعقوب اصفهانى دانسته كه نبوت پيامبر اسلام را قبول دارند؛ ولى بر آنند كه محمد بر عرب مبعوث شد، نه بر عجم و بنى اسرائيل. فصل دوم در شرح فرقههاى مسيحى است كه در آن میان فرقه ملكانيه، يعقوبيه، فرفوريسيه،(فيلسوفى كه عقايد مسيحيت را بر بنياد آراى فلسفى استوار كرد) و ارمنوسيه ذكر شدهاند. فصل سوم در فرقههاى مجوسى است كه رازى از میان آنها تنها از زردشتيان ياد كرده است. | ||
فصل چهارم، درباره ثنویت و 4 فرقه آن (مانوى، ديصانى، مزدكى و مرقونيه) است. فصل پنجم، درباره صبائيه (صابئه) و فصل ششم در احوال فلاسفه است. رازى در این فصل به برخى عقايد فيلسوفان اشاره كرده و [[ارسطو]] را بزرگترين آنها و [[ | فصل چهارم، درباره ثنویت و 4 فرقه آن (مانوى، ديصانى، مزدكى و مرقونيه) است. فصل پنجم، درباره صبائيه (صابئه) و فصل ششم در احوال فلاسفه است. رازى در این فصل به برخى عقايد فيلسوفان اشاره كرده و [[ارسطو]] را بزرگترين آنها و [[ابن سینا، حسین بن عبدالله|ابوعلى سينا]] را بزرگترين شارح او دانسته و متذكر شده كه خود او بخشى مهم از عمر را صرف فلسفه كرده و کتابهایى چون نهایة العقول، المباحث المشرقية، کتاب الملخص و شرح اشارات را در همین علم نوشته است. او همچنين تصريح كرده كه شمارى از آثارش مشتمل بر شرح اصول دين و ابطال شبهههاى فلاسفه و ساير مخالفان است؛ ولى دشمنان و حاسدان بر دين او طعنهها زده و او را خارج از مذهب اهل تسنن دانستهاند. رازى در این مقام به دفاع از خود برخاسته و اتهام بددينى را رد كرده و نه از دشمنانش كه او را متهم داشتهاند، بلكه از دوستانش اظهار شگفتى كرده كه چرا به دفاع از او برنخاستهاند. | ||
==وضعيت کتاب== | ==وضعيت کتاب== | ||
اين کتاب یک بار به تحقيق على سامى النشّار (قاهره، 1356ق.) منتشر شده است. | اين کتاب یک بار به تحقيق [[نشار، علی سامی|على سامى النشّار]] (قاهره، 1356ق.) منتشر شده است. | ||
لازم به ذكر است كه در تحقيق ديگرى كه از این کتاب صورت گرفته، در پاورقى آن توضيحاتى جامع و كامل راجع به مباحث موجود در کتاب آمده كه توسط "طه عبدالرئوف سعد مصطفى الهوارى" نوشته شده است و این قسمت به نام "المرشد الامین الى اعتقادات فرق المسلمین و المشركين" نام گرفته است. از آنجا كه [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخررازى]] در بيان مطالب بسيار مختصر و موجز سخن گفته، این دو نویسنده سعى كردهاند تا توضيح بيشترى درباره مطالب و اعتقادات فرق بياورند. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازى]] درباره اعتقادات فرق تنها به عقيده كلى حاكم بر فرقهها اشاره كرده است؛ اما در قسمت المرشدالامین... درباره جزئيات عقيده آنها نيز سخن آمده است. | لازم به ذكر است كه در تحقيق ديگرى كه از این کتاب صورت گرفته، در پاورقى آن توضيحاتى جامع و كامل راجع به مباحث موجود در کتاب آمده كه توسط "طه عبدالرئوف سعد مصطفى الهوارى" نوشته شده است و این قسمت به نام "المرشد الامین الى اعتقادات فرق المسلمین و المشركين" نام گرفته است. از آنجا كه [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخررازى]] در بيان مطالب بسيار مختصر و موجز سخن گفته، این دو نویسنده سعى كردهاند تا توضيح بيشترى درباره مطالب و اعتقادات فرق بياورند. [[فخر رازی، محمد بن عمر|فخر رازى]] درباره اعتقادات فرق تنها به عقيده كلى حاكم بر فرقهها اشاره كرده است؛ اما در قسمت المرشدالامین... درباره جزئيات عقيده آنها نيز سخن آمده است. | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
#سجادى، صادق، فرهنگ آثار ایرانى-اسلامى، ج1، ص275. | #سجادى، صادق، فرهنگ آثار ایرانى-اسلامى، ج1، ص275. | ||
#متن کتاب. | #متن کتاب. | ||
#سايت طهور. | #سايت طهور. | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||