پرش به محتوا

معناشناسی واژگان قرآن (فرهنگ اصطلاحات قرآنی): تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۱۱ نوامبر ۲۰۱۸
جز
جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده'
جز (جایگزینی متن - ' ' به ' ')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز (جایگزینی متن - 'نويسنده' به 'نویسنده')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۶: خط ۶:
[[سیدی، حسین]] (مترجم)
[[سیدی، حسین]] (مترجم)


[[عضیمه، صالح]] (نويسنده)
[[عضیمه، صالح]] (نویسنده)
| زبان =فارسی
| زبان =فارسی
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏68‎‏ ‎‏/‎‏ع‎‏56‎‏ ‎‏م‎‏6041‎‏
| کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏68‎‏ ‎‏/‎‏ع‎‏56‎‏ ‎‏م‎‏6041‎‏
خط ۳۱: خط ۳۱:


== ساختار ==
== ساختار ==
كتاب، مشتمل بر مقدمه مترجم، ويراستار، مؤلف و متن كتاب است. مترجم و ويراستار در مقدمه‌هاى خويش، اطلاعاتى پيرامون ترجمه اثر و تاريخچه اصطلاح‌نگارى به دست داده‌اند. واژگان، به ترتيب حروف الفبا ذكر شده و نويسنده كتاب كوشيده است تا ارتباط هر واژه را در مجموع نظام واژگانى مشخص نمايد و معناى مورد نظر را بيابد.
كتاب، مشتمل بر مقدمه مترجم، ويراستار، مؤلف و متن كتاب است. مترجم و ويراستار در مقدمه‌هاى خويش، اطلاعاتى پيرامون ترجمه اثر و تاريخچه اصطلاح‌نگارى به دست داده‌اند. واژگان، به ترتيب حروف الفبا ذكر شده و نویسنده كتاب كوشيده است تا ارتباط هر واژه را در مجموع نظام واژگانى مشخص نمايد و معناى مورد نظر را بيابد.


== گزارش محتوا ==
== گزارش محتوا ==
مترجم، در مقدمه‌اش بر كتاب، در انتخاب عنوان كتاب چنين توضيح مى‌دهد: از آنجا كه نويسنده كتاب بيشتر به كار معناشناسى پرداخته است و با توجّه به مقدمه مبسوط مؤلف محترم و ويراستار، در عنوان كتاب، واژه «اصطلاحات» را به معناشناسى برگردانده است<ref>مقدمه مترجم، ص 10</ref>
مترجم، در مقدمه‌اش بر كتاب، در انتخاب عنوان كتاب چنين توضيح مى‌دهد: از آنجا كه نویسنده كتاب بيشتر به كار معناشناسى پرداخته است و با توجّه به مقدمه مبسوط مؤلف محترم و ويراستار، در عنوان كتاب، واژه «اصطلاحات» را به معناشناسى برگردانده است<ref>مقدمه مترجم، ص 10</ref>


ويراستار كتاب، مقدمه‌اى بر كتاب نوشته است كه در آن كشورگشايى‌هاى پس از پيامبر اسلام(ص)، به همراه گروش غير عرب‌ها به دين نوين اسلام را انگيزه پديدارى نگاشته‌هايى جداگانه در رشته واژه‌شناسى و ريشه‌شناسى زبان وحى با عنوان «غريب القرآن» دانسته است. پيشين‌ترين نگاشته‌اى كه در غريب القرآن به ما رسيده از [[ابن‌عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] است كه به ترتيب سوره‌هاست. بيش از 85 كتاب و رساله زير عنوان «غريب القرآن» نگاشته شده است. افزون بر اين، با عنوان‌هاى «قاموس القرآن»، «مفردات»، «لسان التنزيل» و... بيش از 285 نگاشته پديد آمده است<ref>مقدمه ويراستار، ص 13</ref>
ويراستار كتاب، مقدمه‌اى بر كتاب نوشته است كه در آن كشورگشايى‌هاى پس از پيامبر اسلام(ص)، به همراه گروش غير عرب‌ها به دين نوين اسلام را انگيزه پديدارى نگاشته‌هايى جداگانه در رشته واژه‌شناسى و ريشه‌شناسى زبان وحى با عنوان «غريب القرآن» دانسته است. پيشين‌ترين نگاشته‌اى كه در غريب القرآن به ما رسيده از [[ابن‌عباس، عبدالله بن عباس|ابن عباس]] است كه به ترتيب سوره‌هاست. بيش از 85 كتاب و رساله زير عنوان «غريب القرآن» نگاشته شده است. افزون بر اين، با عنوان‌هاى «قاموس القرآن»، «مفردات»، «لسان التنزيل» و... بيش از 285 نگاشته پديد آمده است<ref>مقدمه ويراستار، ص 13</ref>
خط ۴۰: خط ۴۰:
نگاشته‌هايى كه در رشته واشكافى دلالت‌ها يا پيام‌هاى واژگان قرآنى فراهم آمد، زير عنوان ويژه و برجسته «وجوه و نظائر» شكوفا شد. اين نگاشته‌ها در پيوند با دانش‌هاى زبان تازى و قرآنى، از شاخه‌هاى دانش تفسير رستن گرفت و خود به برگ‌وبار نشست. كهن‌ترين كار در اين زمينه كه به دست ما رسيده است، نوشته‌اى است از [[مقاتل بن سلیمان|مقاتل بن سليمان بلخى]] (م 150ق) با نام «الوجوه و النظائر في القرآن الكريم»<ref>همان، ص14</ref>
نگاشته‌هايى كه در رشته واشكافى دلالت‌ها يا پيام‌هاى واژگان قرآنى فراهم آمد، زير عنوان ويژه و برجسته «وجوه و نظائر» شكوفا شد. اين نگاشته‌ها در پيوند با دانش‌هاى زبان تازى و قرآنى، از شاخه‌هاى دانش تفسير رستن گرفت و خود به برگ‌وبار نشست. كهن‌ترين كار در اين زمينه كه به دست ما رسيده است، نوشته‌اى است از [[مقاتل بن سلیمان|مقاتل بن سليمان بلخى]] (م 150ق) با نام «الوجوه و النظائر في القرآن الكريم»<ref>همان، ص14</ref>


كتابى كه ترجمه پارسى آن فراروى خواننده است و «معناشناسى واژگان قرآن» نام گرفته است، يكى از نگاشته‌هاى تازه و جالبى است كه دكتر صالح عضيمه سورى نوشته است. اين كتاب با ديگر كتاب‌ها و رساله‌هايى كه در فرهنگ معانى قرآن نوشته شده است، اين جدايى و برجستگى را دارد كه به واشكافى عرفانى - فلسفى واژگان و تعبيرهاى قرآنى نيز پرداخته است. نگاه و نگرش دكتر عضيمه به انديشه‌هاى دانشمندان و عارفان ايرانى، يكى ديگر از ويژگى‌هاى اين كتاب است. نويسنده هر كجا توانسته است از انديشه‌هاى عارفان مسلمان و نظريه‌پردازان مسلمان ايرانى بازگو كرده است. خواننده به هنگام آشنايى با معنى‌ها و تعبيرهاى قرآنى، با خواندن لطايف عرفانى و بيان‌هاى صوفيانه، حال و هوايى ديگر پيدا مى‌كند و هيچ‌گاه خستگى را احساس نمى‌كند<ref>همان</ref>
كتابى كه ترجمه پارسى آن فراروى خواننده است و «معناشناسى واژگان قرآن» نام گرفته است، يكى از نگاشته‌هاى تازه و جالبى است كه دكتر صالح عضيمه سورى نوشته است. اين كتاب با ديگر كتاب‌ها و رساله‌هايى كه در فرهنگ معانى قرآن نوشته شده است، اين جدايى و برجستگى را دارد كه به واشكافى عرفانى - فلسفى واژگان و تعبيرهاى قرآنى نيز پرداخته است. نگاه و نگرش دكتر عضيمه به انديشه‌هاى دانشمندان و عارفان ايرانى، يكى ديگر از ويژگى‌هاى اين كتاب است. نویسنده هر كجا توانسته است از انديشه‌هاى عارفان مسلمان و نظريه‌پردازان مسلمان ايرانى بازگو كرده است. خواننده به هنگام آشنايى با معنى‌ها و تعبيرهاى قرآنى، با خواندن لطايف عرفانى و بيان‌هاى صوفيانه، حال و هوايى ديگر پيدا مى‌كند و هيچ‌گاه خستگى را احساس نمى‌كند<ref>همان</ref>


نويسنده، در «درآمدى بر واژگان قرآنى» به توضيح اصطلاح يا واژه قرآنى مى‌پردازد و چنين توضيح مى‌دهد كه اصطلاح قرآنى همان مفردات و واژگان قرآن مجيد است كه در بافت آيه و رويكرد روشى كه آيه در آن گام برمى‌دارد، همگام و همراه است، اما هر واژه با ديگرى متفاوت است و يا به خاطر توان جايگاهش در آيه، كمتر تميزدادنى است و يا به واسطه نقش برجسته و تأثيرگذارى است كه در رساندن معنا جاى آن را مى‌گيرد. اين، دو ويژگى واژگان قرآنى است كه يكى به واسطه ديگرى تكميل مى‌شود و تنها با وجود يكى، ديگرى به وجود مى‌آيد<ref>متن كتاب، ص 17</ref>
نویسنده، در «درآمدى بر واژگان قرآنى» به توضيح اصطلاح يا واژه قرآنى مى‌پردازد و چنين توضيح مى‌دهد كه اصطلاح قرآنى همان مفردات و واژگان قرآن مجيد است كه در بافت آيه و رويكرد روشى كه آيه در آن گام برمى‌دارد، همگام و همراه است، اما هر واژه با ديگرى متفاوت است و يا به خاطر توان جايگاهش در آيه، كمتر تميزدادنى است و يا به واسطه نقش برجسته و تأثيرگذارى است كه در رساندن معنا جاى آن را مى‌گيرد. اين، دو ويژگى واژگان قرآنى است كه يكى به واسطه ديگرى تكميل مى‌شود و تنها با وجود يكى، ديگرى به وجود مى‌آيد<ref>متن كتاب، ص 17</ref>


متن كتاب با واژه «ابتلاء» آغاز و به واژه «يقين» ختم شده است. درباره ابتلاء مى‌خوانيم: «ابتلاء؛ يعنى «تجربه حق». باباطاهر عريان با اين عبارت جامع و زيبا به تعريف ابتلا يا بلا پرداخته است: زندگى بشرى، گذرگاهى است انباشته از تجربه‌هاى مختلف و آزمايش‌هاى متفاوت. برخى از اين تجربه‌ها را آدمى غم و بدبختى مى‌نامد و برخى را شادى و خوشبختى؛ در هر حالى كه باشد در آزمون و امتحان قرار دارد تا سپاس گزارد يا ناسپاسى كند...»<ref>همان، ص 49</ref>
متن كتاب با واژه «ابتلاء» آغاز و به واژه «يقين» ختم شده است. درباره ابتلاء مى‌خوانيم: «ابتلاء؛ يعنى «تجربه حق». باباطاهر عريان با اين عبارت جامع و زيبا به تعريف ابتلا يا بلا پرداخته است: زندگى بشرى، گذرگاهى است انباشته از تجربه‌هاى مختلف و آزمايش‌هاى متفاوت. برخى از اين تجربه‌ها را آدمى غم و بدبختى مى‌نامد و برخى را شادى و خوشبختى؛ در هر حالى كه باشد در آزمون و امتحان قرار دارد تا سپاس گزارد يا ناسپاسى كند...»<ref>همان، ص 49</ref>
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش