پرش به محتوا

الفرق بين الفرق و بيان الفرقة الناجية منهم: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۴ نوامبر ۲۰۱۸
جز
جایگزینی متن - 'ايران' به 'ایران'
جز (جایگزینی متن - 'سيد ' به 'سيد‌‎')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز (جایگزینی متن - 'ايران' به 'ایران')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۳۱: خط ۳۱:
كتاب عبدالقاهر ويژه فرقه‌هاى اسلامى و نقض عقائد و آرائى است كه به زعم او مخالف فرقه ناجيه است و ظاهرا به نظر مى‌رسد كه اين كتاب صورتى ديگر از كتاب الملل و النحل او كه در تألیف آن از محاضرات و مخطوطات استادش ابواسحاق اسفراينى استفاده كرده است، باشد.
كتاب عبدالقاهر ويژه فرقه‌هاى اسلامى و نقض عقائد و آرائى است كه به زعم او مخالف فرقه ناجيه است و ظاهرا به نظر مى‌رسد كه اين كتاب صورتى ديگر از كتاب الملل و النحل او كه در تألیف آن از محاضرات و مخطوطات استادش ابواسحاق اسفراينى استفاده كرده است، باشد.


كتاب بغدادى پس از فرق الشيعه ابومحمد [[نوبختی، حسن بن موسی|حسن بن موسى نوبختى]] متوفاى300ق. و [[المقالات و الفرق]] تألیف [[اشعری، سعد بن عبدالله|سعد بن عبدالله ابى خلف اشعرى]] (متوفاى 299 يا 301ق.) و كتاب [[مقالات الإسلاميين و اختلاف المصلين]] تألیف [[اشعری، علی بن اسماعیل|ابوالحسن اشعرى]] متوفاى 324ق. و [[التنبيه و الرد علی أهل الأهواء و البدع]] تألیف [[ملطی شافعی، محمد بن احمد|ابوالحسن محمد ابن احمد بن عبدالرحمن ملطى]] متوفاى 377ق.، قديمى‌ترين كتاب در معرفى فرق و مذاهب اسلامى است كه تاكنون به دست ما رسيده و در اين فن از ديگر كتب فرق پرمايه‌تر است، اگر چه از نظر بحث و استقراء و اشتمال بر فرق اسلامى و غير اسلامى به پاى دو كتاب هم‌رديف خود؛ يعنى كتاب [[الفصل في الملل و الأهواء و النحل]] [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن حزم اندلسى]] متوفاى 456ق. و [[الملل و النحل|ملل و نحل شهرستانى]] متوفاى 548ق. نمى‌رسد؛ ولى از لحاظ قدمت، فضيلت تقدم بر آن دو را دارد. اين كتاب از مآخذى است كه درباره چگونگى پيدايش فرق اسلامى و تاثير بعضى بر بعضى ديگر و نفوذ فلسفه‌هاى يونانى به ويژه افلاطونى جديد و ديانات مسيحى و يهودى و ايرانى و هندى در فرقه‌هاى اسلام معلومات سودمندى در اختيار ما مى‌گذارد.
كتاب بغدادى پس از فرق الشيعه ابومحمد [[نوبختی، حسن بن موسی|حسن بن موسى نوبختى]] متوفاى300ق. و [[المقالات و الفرق]] تألیف [[اشعری، سعد بن عبدالله|سعد بن عبدالله ابى خلف اشعرى]] (متوفاى 299 يا 301ق.) و كتاب [[مقالات الإسلاميين و اختلاف المصلين]] تألیف [[اشعری، علی بن اسماعیل|ابوالحسن اشعرى]] متوفاى 324ق. و [[التنبيه و الرد علی أهل الأهواء و البدع]] تألیف [[ملطی شافعی، محمد بن احمد|ابوالحسن محمد ابن احمد بن عبدالرحمن ملطى]] متوفاى 377ق.، قديمى‌ترين كتاب در معرفى فرق و مذاهب اسلامى است كه تاكنون به دست ما رسيده و در اين فن از ديگر كتب فرق پرمايه‌تر است، اگر چه از نظر بحث و استقراء و اشتمال بر فرق اسلامى و غير اسلامى به پاى دو كتاب هم‌رديف خود؛ يعنى كتاب [[الفصل في الملل و الأهواء و النحل]] [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن حزم اندلسى]] متوفاى 456ق. و [[الملل و النحل|ملل و نحل شهرستانى]] متوفاى 548ق. نمى‌رسد؛ ولى از لحاظ قدمت، فضيلت تقدم بر آن دو را دارد. اين كتاب از مآخذى است كه درباره چگونگى پيدايش فرق اسلامى و تاثير بعضى بر بعضى ديگر و نفوذ فلسفه‌هاى يونانى به ويژه افلاطونى جديد و ديانات مسيحى و يهودى و ایرانى و هندى در فرقه‌هاى اسلام معلومات سودمندى در اختيار ما مى‌گذارد.


بغدادى مطالب كتاب را در پنج باب گردآورده است:
بغدادى مطالب كتاب را در پنج باب گردآورده است:
خط ۴۹: خط ۴۹:
اين كتاب با شهرتى كه دارد، با توجّه به آميختگى آن به تعصّب و يك‌سونگرى، فاقد اعتبار علمى است. [[امینی، عبدالحسین|علاّمه امينى]] مطالب اين كتاب را به نقد كشيده و بى‌اعتبارى آن را برملا ساخته است(الغدير؛ج 3 ص91). گويا روى كار آمدن آل بويه و گسترش نفوذ شيعه در بغداد، در نگارش كتاب بى‌تأثير نبوده است؛ چرا كه صفحات كتاب روشنگر آن است كه مؤلّف در بى‌اعتبار سازى شيعه از هيچ كوششى دريغ نمى‌ورزد.
اين كتاب با شهرتى كه دارد، با توجّه به آميختگى آن به تعصّب و يك‌سونگرى، فاقد اعتبار علمى است. [[امینی، عبدالحسین|علاّمه امينى]] مطالب اين كتاب را به نقد كشيده و بى‌اعتبارى آن را برملا ساخته است(الغدير؛ج 3 ص91). گويا روى كار آمدن آل بويه و گسترش نفوذ شيعه در بغداد، در نگارش كتاب بى‌تأثير نبوده است؛ چرا كه صفحات كتاب روشنگر آن است كه مؤلّف در بى‌اعتبار سازى شيعه از هيچ كوششى دريغ نمى‌ورزد.


اما در عين حال اگر آن را از لحاظ نقد مباحث تاريخ حركت فكرى اسلامى مورد مطالعه قرار دهيم، هنر مصنف را در بحث از چگونگى پيدايش فرق اسلام از همان روزگاران نخستين خود و ارتباط تاريخى مسائل با يكديگر درك كرده و كيفيت تاثير افكار ايرانى و يونانى فلسفى و سريانى مسيحى را بر فكر عرب سامى درمى‌يابيم و در آن كتاب افكار كهن و فلسفه‌هاى گمشده‌اى را پيدا مى‌كنيم كه در كمتر كتابى مى‌توان آن‌ها را يافت.
اما در عين حال اگر آن را از لحاظ نقد مباحث تاريخ حركت فكرى اسلامى مورد مطالعه قرار دهيم، هنر مصنف را در بحث از چگونگى پيدايش فرق اسلام از همان روزگاران نخستين خود و ارتباط تاريخى مسائل با يكديگر درك كرده و كيفيت تاثير افكار ایرانى و يونانى فلسفى و سريانى مسيحى را بر فكر عرب سامى درمى‌يابيم و در آن كتاب افكار كهن و فلسفه‌هاى گمشده‌اى را پيدا مى‌كنيم كه در كمتر كتابى مى‌توان آن‌ها را يافت.


اگر چه بسيارى از فرقه‌هايى را كه مؤلف از آن بحث كرده از ميان رفته‌اند؛ ولى تاثير عقلى آن هنوز زنده است و اقوامى كه بعدها در اسلام پديد آمده‌اند، آن‌ها را چون ميراثى ادبى به ارث برده و در ضمن عقايد مذهبى و حيات فكرى خود تا به امروز در آميخته‌اند.
اگر چه بسيارى از فرقه‌هايى را كه مؤلف از آن بحث كرده از ميان رفته‌اند؛ ولى تاثير عقلى آن هنوز زنده است و اقوامى كه بعدها در اسلام پديد آمده‌اند، آن‌ها را چون ميراثى ادبى به ارث برده و در ضمن عقايد مذهبى و حيات فكرى خود تا به امروز در آميخته‌اند.
۶۱٬۱۸۹

ویرایش