۴۲۵٬۲۲۵
ویرایش
رحلة إلی رحاب الشريف الأكبر شريف مكة المكرمة (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۲۰:۲۲
، ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸جایگزینی متن - 'داراي' به 'دارای'
جز (جایگزینی متن - 'انتهاي' به 'انتهای') |
جز (جایگزینی متن - 'داراي' به 'دارای') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
}} | }} | ||
'''رحلة إلی رحاب الشريف الأكبر شريف مكة المكرمة'''، تأليف [[دیدییه، شارل|شارل ديدييه]] فرانسوي است كه توسط محمد خيرالبقاعي به زبان عربى ترجمه شده است. اين سفرنامه در شناخت احوال حجاز در اوائل نيمه دوم از قرن 19 ميلادي | '''رحلة إلی رحاب الشريف الأكبر شريف مكة المكرمة'''، تأليف [[دیدییه، شارل|شارل ديدييه]] فرانسوي است كه توسط محمد خيرالبقاعي به زبان عربى ترجمه شده است. اين سفرنامه در شناخت احوال حجاز در اوائل نيمه دوم از قرن 19 ميلادي دارای اهميت فراوان است. | ||
== ساختار== | == ساختار== | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
ديدييه مسير سفرش را از قاهره به سويس، و جبل سيناء، دير سانت كاترين، شهر طور سپس از درياي سرخ و جده و طائف - كه در آن شريف مكه مكرمه عبدالمطلب بن غالب را ملاقات مىكند - گزارش مىدهد. سپس از ترك جده به ساكنين كرانه درياي سرخ خبر مىدهد. فصلي از سفرنامه به اضراف و وهابييين و تاريخ و گرايش آنها در دعوت به وهابيت اختصاص دارد. در فصل هفتم از اشخاصي كه در جده ملاقات كرده خصوصاً والي عثماني و خالد بن سعود و ديگران از نظاميان و تجار خبر مىدهد. در فصل دوازده، با نام «بعض التأملات» از سفرش و صدقش در نقل اخبار و و بعضي از اجتماعات اعراب و اتراك را نقل مىكند و مىگويد: «بعضي از امت عرب حق دارند كه مىخواهند از اتراك خلاصي يابند؛ همان گونه كه تمامي طوايف زير سلطه آنها، چنين هستند». | ديدييه مسير سفرش را از قاهره به سويس، و جبل سيناء، دير سانت كاترين، شهر طور سپس از درياي سرخ و جده و طائف - كه در آن شريف مكه مكرمه عبدالمطلب بن غالب را ملاقات مىكند - گزارش مىدهد. سپس از ترك جده به ساكنين كرانه درياي سرخ خبر مىدهد. فصلي از سفرنامه به اضراف و وهابييين و تاريخ و گرايش آنها در دعوت به وهابيت اختصاص دارد. در فصل هفتم از اشخاصي كه در جده ملاقات كرده خصوصاً والي عثماني و خالد بن سعود و ديگران از نظاميان و تجار خبر مىدهد. در فصل دوازده، با نام «بعض التأملات» از سفرش و صدقش در نقل اخبار و و بعضي از اجتماعات اعراب و اتراك را نقل مىكند و مىگويد: «بعضي از امت عرب حق دارند كه مىخواهند از اتراك خلاصي يابند؛ همان گونه كه تمامي طوايف زير سلطه آنها، چنين هستند». | ||
كتاب همچنين حاوي خاطرات ملاحظات شخصي ديدييه است كه روزانه در اثناء سفر به رشته تحرير درآورده است. سفرنامه واقعي است و مانند بعضي از سفرنامهها خيالي نيست و به گفته خود: «سفر را بدون اضافات و هيچ مبالغهاي نقل كرده است»؛ اما اين بدان معنا نيست كه او هيچ لغزشي نداشته، بلكه همانند ساير سياحان غربی بعضاً | كتاب همچنين حاوي خاطرات ملاحظات شخصي ديدييه است كه روزانه در اثناء سفر به رشته تحرير درآورده است. سفرنامه واقعي است و مانند بعضي از سفرنامهها خيالي نيست و به گفته خود: «سفر را بدون اضافات و هيچ مبالغهاي نقل كرده است»؛ اما اين بدان معنا نيست كه او هيچ لغزشي نداشته، بلكه همانند ساير سياحان غربی بعضاً دارای افكار و ديدگاههاي خاصي است كه مورد پذيرش مسلمين نبوده و نيازمند تأمل است. از جمله اين موارد ديدگاه او درباره وهابيت است. او از محمد بن عبدالوهاب با عظمت ياد مىكند كه از فساد عقيده مسلمين محزون شده و دعوت به مبادي اصلي اسلام را آغاز كرده است. او نبي مكرم اسلام(ص) را انساني مانند ديگران دانسته و تقديس و توسل به وي را ناروا مىداند. او در ادامه عقايد وهابيت را برگرفته از قرآن معرفي مىكند و همانند يك اسلام شناس به نقد و بررسی اعتقادات اين فرقه ضالّه مىپردازد. | ||
اين سفرنامه در شناخت احوال حجاز در اوائل نيمه دوم از قرن نوزدهم ميلادى | اين سفرنامه در شناخت احوال حجاز در اوائل نيمه دوم از قرن نوزدهم ميلادى دارای اهميت است. در كتبى كه از سفرنامههاى جزيرةالعرب نام بردهاند، به اين اثر مختصر اشارهاي شده كه نام آنها در مقدمه مترجم ذكر شده است. اهميت اين اثر بدين لحاظ است كه تصوير واضحي از حيات سیاسی، اجتماعي و اقتصادي در اين مقطع از تاريخ كه دارای منابع اندكي است، به دست مىدهد. | ||
سفرنامه | سفرنامه دارای معلومات جغرافیایی از اماكني كه ديدييه از آنها عبور كرده مىباشد. او اماكن، بازارها، رودها، چاهها و درختان را توصيف نموده است. بر آداب، رسوم، لباس و مساكن مردم متمركز شده است به گونهاي كه جامعهشناسان و جغرافيدانان و ديگر دانشمندان از آن بهرهها خواهند گرفت. | ||
ديدار با اشخاص طراز اول از ديگر بخشهاي قابل توجه است: خالد بن سعود، عبدالمطلب بن غالب و ديگر اشراف، همچنين كونسول فرانسه و بريتانيا در جده و والي عثماني احمد عزت پاشا یکی از رهبران ارتش ترك و نيز تجار هندي و اروپايي از جمله نامهايي است كه از آنها ياد شده است. خواننده در سفرنامه، تحلیلی روشمند و روان از شخصيت اين افراد - كه به لحاظ اخلاق و منش و جامعه متفاوت هستند - ارائه مىدهد. | ديدار با اشخاص طراز اول از ديگر بخشهاي قابل توجه است: خالد بن سعود، عبدالمطلب بن غالب و ديگر اشراف، همچنين كونسول فرانسه و بريتانيا در جده و والي عثماني احمد عزت پاشا یکی از رهبران ارتش ترك و نيز تجار هندي و اروپايي از جمله نامهايي است كه از آنها ياد شده است. خواننده در سفرنامه، تحلیلی روشمند و روان از شخصيت اين افراد - كه به لحاظ اخلاق و منش و جامعه متفاوت هستند - ارائه مىدهد. | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
از ديگر نكاتي كه توجه خواننده را به خود جلب مىكند، تنوع مصادر است كه نويسنده به بهترين وجه از آنها استفاده كرده و تنها به ملاحظات و برداشتهاي شخصي خود بسنده نكرده است. | از ديگر نكاتي كه توجه خواننده را به خود جلب مىكند، تنوع مصادر است كه نويسنده به بهترين وجه از آنها استفاده كرده و تنها به ملاحظات و برداشتهاي شخصي خود بسنده نكرده است. | ||
ديدييه در جاهاي متعددي از كتاب تأكيد مىكند كه سفرنامه او | ديدييه در جاهاي متعددي از كتاب تأكيد مىكند كه سفرنامه او دارای اهداف سیاسی نيست. خواننده در وهله اول ممكن است كه ادعاي او را تصديق كند؛ اما زندگی اين مرد و اطلاعش بر حوادث مملكتي و اهتمامش به سياست، ارتباط قوي او با هويت مسيحيش، كراهت شديد نسبت به امپراتوري عثماني كه در برخی موارد به نژادپرستي تبديل مىشده است، برخلاف اين را نشان مىدهد. | ||
او از حوادث مهمي؛ مانند انقلاب دوم فرانسه در دسامبر 1851م خبر مىدهد كه خود شاهد عيني اين انقلاب بوده است. او از جنگ بين تركيه و روسيه در بين سالهاي 1853 - 1856م خبر مىدهد. او ورود فرانسه و برتانيا به اين جنگ را برای تأمين مصالح تركيه و دور كردن روسيه از مناطق نفوذش مىداند. اين كه آيا ديدييه از سوي نابليون سوم امپراتوري فرانسه برای كشف منطقه حجاز مأمور بوده است يا نه؟ از سؤالاتي است كه پاسخ به آن را به محقيقين واگذار مىكند. | او از حوادث مهمي؛ مانند انقلاب دوم فرانسه در دسامبر 1851م خبر مىدهد كه خود شاهد عيني اين انقلاب بوده است. او از جنگ بين تركيه و روسيه در بين سالهاي 1853 - 1856م خبر مىدهد. او ورود فرانسه و برتانيا به اين جنگ را برای تأمين مصالح تركيه و دور كردن روسيه از مناطق نفوذش مىداند. اين كه آيا ديدييه از سوي نابليون سوم امپراتوري فرانسه برای كشف منطقه حجاز مأمور بوده است يا نه؟ از سؤالاتي است كه پاسخ به آن را به محقيقين واگذار مىكند. | ||