۱۵۱٬۸۹۰
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '</div> '''' به '</div> '''') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = ابوالقاسم بن محمدحسن میرزای قمی | |||
| تصویر = NUR01655.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = مقبره میرزای قمی در قبرستان شیخان قم | |||
| | | نام کامل = میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن بن نظرعلی گیلانی شفتی رشتی قمی | ||
| | | نامهای دیگر = محقق قمی، میرزای قمی، ابوالقاسم بن حسن، فاضل قمی، گیلانی، ابوالقاسم، ابوالقاسم بن محمدحسن گیلانی | ||
| | | لقب = صاحب قوانین | ||
| تخلص = | |||
| نسب = | |||
| نام پدر = محمدحسن | |||
| ولادت = ۱۱۵۰ تا ۱۱۵۳ قمری | |||
| محل تولد = روستای «دره باغ»، منطقه جابلاق (جاپلق)، اطراف ازنا (لرستان) | |||
| کشور تولد = ایران | |||
| محل زندگی = جاپلق، خوانسار، کربلا، قم، اصفهان، شیراز | |||
| رحلت = ۱۲۳۱ قمری | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = قبرستان شیخان قم (کنار زکریا بن آدم) | |||
| طول عمر = حدود ۸۰ سال | |||
| نام همسر = خواهر سید حسین خوانساری (محقق خوانساری) | |||
| فرزندان = دامادهایش: میرزا ابوالطالب و میرزا علی رضا حسینی | |||
| خویشاوندان = همسرش از خاندان خوانساری. نوادهاش: [[نراقی، ابوالقاسم بن محمد|ابوالقاسم بن محمد نراقی کاشانی]]. | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = شیعه دوازده امامی | |||
| پیشه = فقیه، اصولی، مرجع تقلید | |||
| درجه علمی = مجتهد محقق مدقق، علامه | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = فقه، اصول فقه، کلام | |||
| منصب = مرجع تقلید، امام جمعه و جماعت قم، مجدد حوزه علمیه قم پس از صفویه | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل]] (وحید بهبهانی) | [[محقق خوانساری، حسین بن محمد]] (سید حسین خوانساری) | شیخ محمد مهدی فتونى عاملى | آقا محمدباقر هزارجریبى نجفى | پدرش ملا محسن}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = [[طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی]] (صاحب ریاض)، [[نوری، علی بن جمشید]] (ملا علی نوری)، فتحعلی شاه قاجار | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | شیخ اسدالله تستری (صاحب مقابیس) | سید محسن اعرجی (صاحب المحصول) | [[کرباسی، محمدابراهیم بن محمدحسن]] (صاحب اشارات) | سید عبدالله شبّر | [[حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد]] (صاحب مفتاح الکرامة) | [[نراقی، احمد بن محمدمهدی]] (صاحب مستند) | شیخ محمدحسین قمی (صاحب توضیح القوانین)}} | |||
| اجازه اجتهاد از = [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[قوانین الأصول (طبع قدیم)]] | [[غنایم الایام فی مسایل الحلال و الحرام]] | [[مناهج الاحکام (کتاب الصلاة)]] | [[جامع الشتات فی اجوبه السؤالات]] | [[رسائل الميرزا القمي]] | مرشد العوام (فارسی) | رساله در اصول دین (فارسی) | دیوان شعر فارسی}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE01655AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|ابوالقاسم قمى (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|قمی (ابهامزدایی)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|رشتی (ابهامزدایی)}} | |||
'''ميرزا ابوالقاسم بن محمدحسن بن نظر على جيلانى شفتى رشتى قمى''' (۱۱۵۰-۱۲۳۱ق)، معروف به ميرزاى قمى، فقیه، اصولی، از مراجع تقلید قرن دوازدهم و سیزدهم صاحب کتاب مشهور [[قوانين الأصول (طبع قديم)|قوانین]]، | |||
'''ميرزا ابوالقاسم بن محمدحسن بن نظر على جيلانى شفتى رشتى | |||
[[نراقی، ابوالقاسم بن محمد|ابوالقاسم بن محمد نراقى كاشانى]] از نوادگان او است. | |||
== ولادت == | |||
او بين سالهاى 1150 تا 1153 در روستاى «دره باغ» از منطقۀ جابلاق (جاپلق) در اطراف شهرستان ازنا (استان لرستان) به دنيا آمد. | او بين سالهاى 1150 تا 1153 در روستاى «دره باغ» از منطقۀ جابلاق (جاپلق) در اطراف شهرستان ازنا (استان لرستان) به دنيا آمد. | ||
(در رجال شيخ و نظاير آن [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]] نيز به [[ابوالقاسم قمى ( | (در رجال شيخ و نظاير آن [[ابن قولویه، جعفر بن محمد|ابن قولويه]] نيز به [[ابوالقاسم قمى (ابهامزدایی)|ابوالقاسم القمى]] كنيه آورده شده كه نبايد با ميرزاى قمى اشتباه شود.) | ||
ميرزاى قمى در جابلاق (جاپلق) به دنيا آمده است، اما به خاطر سكونتش در قم، به ميرزاى قمى و محقق قمى معروف شده و به واسطۀ كتاب گرانمايهاش قوانين، به عنوان «صاحب قوانين» شهرت يافته است. | ميرزاى قمى در جابلاق (جاپلق) به دنيا آمده است، اما به خاطر سكونتش در قم، به ميرزاى قمى و محقق قمى معروف شده و به واسطۀ كتاب گرانمايهاش قوانين، به عنوان «صاحب قوانين» شهرت يافته است. | ||
| خط ۵۱: | خط ۶۵: | ||
او با خواهر سيد حسين خوانسارى ازدواج كرده و در سال 1174 قمرى به عراق مهاجرت كرد. | او با خواهر سيد حسين خوانسارى ازدواج كرده و در سال 1174 قمرى به عراق مهاجرت كرد. | ||
ميرزا پس از ورود به كربلا نزد [[ | ميرزا پس از ورود به كربلا نزد [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|آیتالله محمدباقربهبهانى]] ([[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]]) كه از مراجع عاليقدر جهان تشيع بود ادامۀ تحصيل داد تا اينكه پس از گرفتن اجازۀ نقل روايت از ايشان، به سوى وطنش روستاى «دره باغ» در حوالى شهرستان ازنا رفت. | ||
در اين روستاى كوچك، گذراندن زندگى براى ميرزا مشكل بود، | در اين روستاى كوچك، گذراندن زندگى براى ميرزا مشكل بود، بنابراین به خواهش يكى از متدينين سرشناس و ثروتمند منطقۀ جاپلق به نام محمد سلطان، كه به او علاقۀ وافرى داشت به روستاى «قلعه بابو» رفته و با حمايتهاى او در آن منطقه به تدريس و تبليغ مشغول شد. | ||
ميرزا كه مىديد در آن روستاى كوچك ارزش علمى او پاس داشته نمىشود به اصفهان رفته و در مدرسۀ كاسهگران مشغول تدريس شد. | ميرزا كه مىديد در آن روستاى كوچك ارزش علمى او پاس داشته نمىشود به اصفهان رفته و در مدرسۀ كاسهگران مشغول تدريس شد. | ||
| خط ۷۰: | خط ۸۴: | ||
==خصوصيات ميرزا== | ==خصوصيات ميرزا== | ||
#شايد مهمترين نكته در خصوصيات ميرزاى قمى تأثير اخلاقى و وعظ و نصيحت و ارشاد آن بزرگوار باشد. او حتى در نامهاى به فتحعلى شاه قاجار به ارشاد و راهنمايى او پرداخته، كه از آن به ارشاد نامۀ ميرزاى قمى تعبير شده است. در ابتداى اين نامه چنين آمده: «راه گم كردۀ بيابان خطايا و جرائم! و كشتى شكست خوردۀ طوفان درياى مآثم!... به عرض اعلى مىرساند...». | #شايد مهمترين نكته در خصوصيات ميرزاى قمى تأثير اخلاقى و وعظ و نصيحت و ارشاد آن بزرگوار باشد. او حتى در نامهاى به فتحعلى شاه قاجار به ارشاد و راهنمايى او پرداخته، كه از آن به ارشاد نامۀ ميرزاى قمى تعبير شده است. در ابتداى اين نامه چنين آمده: «راه گم كردۀ بيابان خطايا و جرائم! و كشتى شكست خوردۀ طوفان درياى مآثم!... به عرض اعلى مىرساند...». | ||
#نكتۀ ديگر، تواضع او در تحصيل ملكات اخلاقى است، آن بزرگوار از آقا محمد بيدآبادى اصفهانى خواست تا مقدمات سلوك الهى را | #نكتۀ ديگر، تواضع او در تحصيل ملكات اخلاقى است، آن بزرگوار از آقا محمد بيدآبادى اصفهانى خواست تا مقدمات سلوك الهى را برایش بيان كند. آقا محمد نيز، در جواب مطالبى را نوشت كه بعدها به صورت كتابى با عنوان «رسالة في السير و السلوك» منتشر شد. | ||
#در زمان ميرزا، رفته رفته شهر قم، كه پس از فتنۀ افاغنه تهى از علماى دين شده بود، رونق پيشين خود را باز يافت. از اين جهت ميرزا را مىتوان مجدِّد حوزۀ علميّۀ قم بعد از صفويه ناميد، حوزهاى كه تا امروز نيز باقى است و جهان تشيع از بركات آن استفاده مىكند. | #در زمان ميرزا، رفته رفته شهر قم، كه پس از فتنۀ افاغنه تهى از علماى دين شده بود، رونق پيشين خود را باز يافت. از اين جهت ميرزا را مىتوان مجدِّد حوزۀ علميّۀ قم بعد از صفويه ناميد، حوزهاى كه تا امروز نيز باقى است و جهان تشيع از بركات آن استفاده مىكند. | ||
#از ديگر خصوصيات ميرزاى قمى، ارادۀ جدى او در ايام تحصيل براى مطالعه و تحقيق بود. | #از ديگر خصوصيات ميرزاى قمى، ارادۀ جدى او در ايام تحصيل براى مطالعه و تحقيق بود. | ||
| خط ۹۲: | خط ۱۰۵: | ||
در قصص العلماء عناوينى همچون: علامة، فهامة، مقنن القوانين و ناهج مناهج الصدق و اليقين، قدوة العلماء العاملين و أسوة الفقهاء الراسخين و رئيس الدنيا والدين، أزهد أهل زمانه و أورع المتورعين و أعلم و أفقه المعاصرين، را براى او برشمرده است. | در قصص العلماء عناوينى همچون: علامة، فهامة، مقنن القوانين و ناهج مناهج الصدق و اليقين، قدوة العلماء العاملين و أسوة الفقهاء الراسخين و رئيس الدنيا والدين، أزهد أهل زمانه و أورع المتورعين و أعلم و أفقه المعاصرين، را براى او برشمرده است. | ||
شاگرد او، شيخ | شاگرد او، شيخ اسدالله (صاحب مقابيس) اين طور مىگويد: | ||
«الشيخ المعظم، العالم العلم المقدم، مسهل سبيل التدقيق و التحقيق، مبين قوانين الأصول و مناهج الفروع... الأجل الأمجد الأعبدالأزهد الأورع...» | «الشيخ المعظم، العالم العلم المقدم، مسهل سبيل التدقيق و التحقيق، مبين قوانين الأصول و مناهج الفروع... الأجل الأمجد الأعبدالأزهد الأورع...» | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۱۷: | ||
«فقيه، أصولي، مجتهد، مصوب، معاصر، يروي عن شيخنا محمدباقرالبهبهاني» و از او به معتبر الحديث نيز ياد مىكند و اين نشان از عظمت علمى ميرزا دارد، اگر چه هيچكدام از علماء شيعه قائل به تصويب نبودهاند. | «فقيه، أصولي، مجتهد، مصوب، معاصر، يروي عن شيخنا محمدباقرالبهبهاني» و از او به معتبر الحديث نيز ياد مىكند و اين نشان از عظمت علمى ميرزا دارد، اگر چه هيچكدام از علماء شيعه قائل به تصويب نبودهاند. | ||
==اساتيد== | ==اساتيد == | ||
#پدر بزرگوارش به عنوان اولين استاد او مطرح است. | #پدر بزرگوارش به عنوان اولين استاد او مطرح است. | ||
#سيد حسين خوانسارى، كه در خوانسار از او كسب فيض كرده است. | #سيد حسين خوانسارى، كه در خوانسار از او كسب فيض كرده است. | ||
#حاج محمدحسین الأصبهانى معروف به نيل فروش | #حاج محمدحسین الأصبهانى معروف به نيل فروش | ||
#استاد اعظم، [[ | #استاد اعظم، [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى حائرى]] | ||
#شيخ محمد مهدى فتونى عاملى | #شيخ محمد مهدى فتونى عاملى | ||
#آقا محمدباقرهزار جريبى نجفى | #آقا محمدباقرهزار جريبى نجفى | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۳۰: | ||
از جمله پرورش يافتگان محضر درس ميرزاى قمى مىتوان اين بزرگان را نام برد: | از جمله پرورش يافتگان محضر درس ميرزاى قمى مىتوان اين بزرگان را نام برد: | ||
#شيخ | #شيخ اسدالله تسترى، صاحب المقابيس. او از ميرزاى قمى روايت مىكرده است. | ||
#سيد محسن اعرجى، صاحب المحصول | #سيد محسن اعرجى، صاحب المحصول | ||
#حاج [[کرباسی، محمدابراهیم بن محمدحسن|محمد ابراهيم كرباسى]]، صاحب اشارات | #حاج [[کرباسی، محمدابراهیم بن محمدحسن|محمد ابراهيم كرباسى]]، صاحب اشارات | ||
#سيد محمدباقرموسوى شفتى، صاحب مطالع الأنوار | #سيد محمدباقرموسوى شفتى، صاحب مطالع الأنوار | ||
#[[شبر، عبدالله|سيد عبدالله شبّر]] | #[[شبر، سید عبدالله|سيد عبدالله شبّر]] | ||
#سيد محمد مهدى خوانسارى، صاحب رسالة في أحوال | #سيد محمد مهدى خوانسارى، صاحب رسالة في أحوال أبيبصير. | ||
#:در روضات راجع به اين دو نفر چنين آمده: «إنه كان كثير العناية بهما، شديد المحبة لهما، كثير الاعتماد عليهما، مصرحا بفضلهما و اجتهادهما و تقدمهما على جميع تلاميذه... مصرحا ببلوغهما إلى درجة الاجتهاد.» | #:در روضات راجع به اين دو نفر چنين آمده: «إنه كان كثير العناية بهما، شديد المحبة لهما، كثير الاعتماد عليهما، مصرحا بفضلهما و اجتهادهما و تقدمهما على جميع تلاميذه... مصرحا ببلوغهما إلى درجة الاجتهاد.» | ||
#سيد على، شارح منظومۀ بحر العلوم | #سيد على، شارح منظومۀ بحر العلوم | ||
| خط ۱۳۱: | خط ۱۴۲: | ||
#شيخ محمدحسین قمى، صاحب توضيح القوانين | #شيخ محمدحسین قمى، صاحب توضيح القوانين | ||
#ميرزا ابوطالب و ميرزا على رضا حسينى، دامادهاى ميرزاى قمى | #ميرزا ابوطالب و ميرزا على رضا حسينى، دامادهاى ميرزاى قمى | ||
#آقا محمد جعفر، نوۀ [[ | #آقا محمد جعفر، نوۀ [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحيد بهبهانى]] | ||
#ميرزا محمد اخبارى (مقتول معروف) | #ميرزا محمد اخبارى (مقتول معروف) | ||
#شيخ محمد على بن آقا محمدباقرهزار جريبى مازندرانى نجفى | #شيخ محمد على بن آقا محمدباقرهزار جريبى مازندرانى نجفى | ||
| خط ۱۳۷: | خط ۱۴۸: | ||
#محمد جعفر بن صفرخان همدانى كبودر آهنگى، صاحب مرآة الحق | #محمد جعفر بن صفرخان همدانى كبودر آهنگى، صاحب مرآة الحق | ||
== | ==وفات== | ||
عالم بزرگوار و محقق گرانقدر، ميرزا ابوالقاسم قمى، در حالى كه حدود 80 سال از عمر شريفش مىگذشت در سال 1231 يا 1233 هجرى قمرى درشهر مقدس قم وفات يافت. پیکرش در قبرستان شیخان قم در کنار زکریا بن آدم دفن شد. | |||
==آثار == | |||
از ميرزاى قمى كتب فراوانى به يادگار مانده كه به چند عنوان اشاره مىشود: | از ميرزاى قمى كتب فراوانى به يادگار مانده كه به چند عنوان اشاره مىشود: | ||
{{ستون-شروع|2}} | |||
#القوانين المحكمة في الأصول | #القوانين المحكمة في الأصول | ||
| خط ۱۷۳: | خط ۱۸۹: | ||
#المسائل الركنية | #المسائل الركنية | ||
#مناسك الحج | #مناسك الحج | ||
{{پایان}} | |||
و كتب و رسالههاى فراوان ديگر. | و كتب و رسالههاى فراوان ديگر. | ||
== | {{میرزای قمی}} | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[غنایم الایام فی مسایل الحلال و الحرام]] | [[غنایم الایام فی مسایل الحلال و الحرام]] | ||
[[مناهج الاحکام (کتاب الصلاة)]] | [[مناهج الاحکام (کتاب الصلاة)]] | ||
[[ | [[رسائل الميرزا القمي]] | ||
[[الحاشیة علی استصحاب القوانین]] | [[الحاشیة علی استصحاب القوانین]] | ||
| خط ۱۹۹: | خط ۲۱۱: | ||
[[خلاصة القوانین]] | [[خلاصة القوانین]] | ||
[[مهذب القوانین]] | |||
[[سه رساله در نقد عرفان]] | |||
[[الحاشیة علی قوانین الأصول (طارمی، جواد)]] | [[الحاشیة علی قوانین الأصول (طارمی، جواد)]] | ||
| خط ۲۰۶: | خط ۲۲۲: | ||
[[موضح القوانین]] | [[موضح القوانین]] | ||
[[جامع الشتات فی اجوبه | [[جامع الشتات فی اجوبه السؤالات]] | ||
[[مشارق | [[مشارق الأصول المتعلقة بالقوانين وبعض الفصول]] | ||
[[قوانین الاصول (خطی)]] | [[قوانین الاصول (خطی)]] | ||
| خط ۲۱۴: | خط ۲۳۰: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده: | [[رده:مراجع تقلید]] | ||