پرش به محتوا

الحدائق الوردية في مناقب الأئمة الزيدية: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۱۷ آوریل ۲۰۱۸
جز
جایگزینی متن - 'ر.ك:' به 'ر.ک:'
جز (جایگزینی متن - 'سرگذشت نامه' به 'سرگذشت‌نامه')
جز (جایگزینی متن - 'ر.ك:' به 'ر.ک:')
خط ۶۷: خط ۶۷:
الف)- روابط معتزله با زيديه:
الف)- روابط معتزله با زيديه:


يكى از مسائل مهم در تاريخ زيديه، تأثيرپذيرى عالمان زيدى از مكاتب كلامى معتزله است. در آثار اوليه زيديه، چون تفسير ابوالجارود زياد بن منذر خارفى كه به تفاريق در تفسير على بن ابراهيم قمى، عياشى و فرات بن ابراهيم كوفى آمده و نيز در آثار محمد بن منصور مرادى (متوفى 294ق) چون «غريب القرآن»، ديدگاه ضد معتزلى، تشبيهى و جبرى مشاهده مى‌شود؛ به‌عبارت‌ديگر، در آثار محدثان زيدى قرن‌هاى دوم و سوم چنين ديدگاه‌هايى بارز است. اما از ميانه قرون سوم و در پى فعاليت‌هاى كسانى چون قاسم بن ابراهيم رسى و الهادى‌الى‌الحق يحيى بن حسين بن قاسم بن ابراهيم (متوفى 298ق)، آراى كلامى معتزله در ميان زيديه رواج يافت. مطلب زير كه نويسنده آن را به نقل از ابوالقاسم كعبى (متوفى 319ق) نقل كرده، به نوعى روابط زيديه با معتزله را منعكس مى‌كند: «و روينا عن السيد أبي‌طالب(ع) رواه بإسناده إلى أبي‌القاسم البلخي عن مشايخه أن جعفر بن حرب الهمداني دخل على القاسم بن ابراهيم، فجاراه في دقائق علم الكلام، فلما خرج من عنده قال لأصحابه: أين كنا مع هذا الرجل؟ فوالله ما رأيت مثله هذا و جعفر بن حرب من عيون المتكلمين و المتبحرين في الكلام».<ref>ر.ك: رحمتى، محمدكاظم، 1382، ص11</ref>
يكى از مسائل مهم در تاريخ زيديه، تأثيرپذيرى عالمان زيدى از مكاتب كلامى معتزله است. در آثار اوليه زيديه، چون تفسير ابوالجارود زياد بن منذر خارفى كه به تفاريق در تفسير على بن ابراهيم قمى، عياشى و فرات بن ابراهيم كوفى آمده و نيز در آثار محمد بن منصور مرادى (متوفى 294ق) چون «غريب القرآن»، ديدگاه ضد معتزلى، تشبيهى و جبرى مشاهده مى‌شود؛ به‌عبارت‌ديگر، در آثار محدثان زيدى قرن‌هاى دوم و سوم چنين ديدگاه‌هايى بارز است. اما از ميانه قرون سوم و در پى فعاليت‌هاى كسانى چون قاسم بن ابراهيم رسى و الهادى‌الى‌الحق يحيى بن حسين بن قاسم بن ابراهيم (متوفى 298ق)، آراى كلامى معتزله در ميان زيديه رواج يافت. مطلب زير كه نويسنده آن را به نقل از ابوالقاسم كعبى (متوفى 319ق) نقل كرده، به نوعى روابط زيديه با معتزله را منعكس مى‌كند: «و روينا عن السيد أبي‌طالب(ع) رواه بإسناده إلى أبي‌القاسم البلخي عن مشايخه أن جعفر بن حرب الهمداني دخل على القاسم بن ابراهيم، فجاراه في دقائق علم الكلام، فلما خرج من عنده قال لأصحابه: أين كنا مع هذا الرجل؟ فوالله ما رأيت مثله هذا و جعفر بن حرب من عيون المتكلمين و المتبحرين في الكلام».<ref>ر.ک: رحمتى، محمدكاظم، 1382، ص11</ref>


ب)- زيديه و مطرفيه:
ب)- زيديه و مطرفيه:


يكى از ويژگى‌هاى مهم كتاب، اشاره به درگيرى ميان مطرفيه و زيديه است. شدت درگيرى بين اين دو گروه را مى‌توان از كثرت آثار در رد فرقه مطرفيه دريافت. براى مثال، محلى در شرح احوال احمد بن سليمان بن متوكل، آثار وى را چنين ياد كرده است: «و له‌ عليه‌السلام تصانيف جمة في الأصول و الفروع و كانت له دراية واسعة و معرفة ثاقبة بالمقالات و من نظر في تصانيفه على المطرفية علم صحة ما قلنا، من ذلك كتاب الرسالة الهاشمة لأنف الضلال من مذاهب المطرفية الجهال و من ذلك كتاب الرسالة الواضحة الصادقة في تبيين ارتداد الفرقة المارقة المطرفية الطبعية الزنادقة، فإنه جمع فيها بين المطرفية و بين كل فرقة من فرق الضلال من أهل القبلة و غيرهم من الخارجين عن الملة و ذكر أقوالا تفردوا بها عن جميع الأمم موحدها و ملحدها».<ref>ر.ك: همان</ref>
يكى از ويژگى‌هاى مهم كتاب، اشاره به درگيرى ميان مطرفيه و زيديه است. شدت درگيرى بين اين دو گروه را مى‌توان از كثرت آثار در رد فرقه مطرفيه دريافت. براى مثال، محلى در شرح احوال احمد بن سليمان بن متوكل، آثار وى را چنين ياد كرده است: «و له‌ عليه‌السلام تصانيف جمة في الأصول و الفروع و كانت له دراية واسعة و معرفة ثاقبة بالمقالات و من نظر في تصانيفه على المطرفية علم صحة ما قلنا، من ذلك كتاب الرسالة الهاشمة لأنف الضلال من مذاهب المطرفية الجهال و من ذلك كتاب الرسالة الواضحة الصادقة في تبيين ارتداد الفرقة المارقة المطرفية الطبعية الزنادقة، فإنه جمع فيها بين المطرفية و بين كل فرقة من فرق الضلال من أهل القبلة و غيرهم من الخارجين عن الملة و ذكر أقوالا تفردوا بها عن جميع الأمم موحدها و ملحدها».<ref>ر.ک: همان</ref>


ج)- برخى اطلاعات ارزشمند:
ج)- برخى اطلاعات ارزشمند:


يكى از جنبه‌هاى بااهميت كتاب، نقل برخى از كلمات جالب توجه يا برخى از مناظرات كلامى يا آگاهى‌هاى خاص تاريخى است.<ref>ر.ك: همان</ref>
يكى از جنبه‌هاى بااهميت كتاب، نقل برخى از كلمات جالب توجه يا برخى از مناظرات كلامى يا آگاهى‌هاى خاص تاريخى است.<ref>ر.ک: همان</ref>


بخش پايانى كتاب به نقل اشعار شاعرانى چون فرزدق و كميت بن زيد اسدى درباره اهل‌بيت(ع) اختصاص يافته است.<ref>ر.ك: همان</ref>
بخش پايانى كتاب به نقل اشعار شاعرانى چون فرزدق و كميت بن زيد اسدى درباره اهل‌بيت(ع) اختصاص يافته است.<ref>ر.ک: همان</ref>


كتاب از اغلاط چاپى تقريبا خالى است؛ تنها در يك مورد نام عالم زيدى ابوعبدالله الحسين بن محمد بن شاه سربيجان، به‌خطا سياه سيربنجان ضبط شده است.<ref>ر.ك: همان</ref>
كتاب از اغلاط چاپى تقريبا خالى است؛ تنها در يك مورد نام عالم زيدى ابوعبدالله الحسين بن محمد بن شاه سربيجان، به‌خطا سياه سيربنجان ضبط شده است.<ref>ر.ک: همان</ref>


== وضعيت كتاب ==
== وضعيت كتاب ==
خط ۸۶: خط ۸۶:
فهرست مطالب هر جلد، در انتهاى همان جلد و فهرست منابع مورد استفاده محقق، در انتهاى جلد دوم آمده است.
فهرست مطالب هر جلد، در انتهاى همان جلد و فهرست منابع مورد استفاده محقق، در انتهاى جلد دوم آمده است.


در پاورقى‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ.<ref>ر.ك: پاورقى، ج1، ص48</ref>و ذكر منابع.<ref>ر.ك: همان، ص51</ref>، به توضيح برخى از مطالب متن پرداخته شده است.<ref>ر.ك: همان، ص100</ref>
در پاورقى‌ها علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ.<ref>ر.ک: پاورقى، ج1، ص48</ref>و ذكر منابع.<ref>ر.ک: همان، ص51</ref>، به توضيح برخى از مطالب متن پرداخته شده است.<ref>ر.ک: همان، ص100</ref>


==پانويس ==
==پانويس ==
۶۱٬۱۸۹

ویرایش