پرش به محتوا

رشتی، حبیب‌الله: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'حبيب الله' به 'حبيب‌الله'
جز (جایگزینی متن - 'حبیب الله' به 'حبیب‌الله')
جز (جایگزینی متن - 'حبيب الله' به 'حبيب‌الله')
خط ۴۱: خط ۴۱:




'''ميرزا حبيب الله بن ميرزا محمد خان گيلانى رشتى''' از علماى بزرگ قرن 13 و اوايل قرن 14 هجرى است. او در شهر گيلان چشم به جهان گشود.
'''ميرزا حبيب‌الله بن ميرزا محمد خان گيلانى رشتى''' از علماى بزرگ قرن 13 و اوايل قرن 14 هجرى است. او در شهر گيلان چشم به جهان گشود.


ميرزا حبيب الله دروس مقدماتى را در رشت آموخت و بعد از اتمام مقدمات به قزوين رفته و از محضر شيخ عبدالكريم قزوينى استفاده كرد.
ميرزا حبيب‌الله دروس مقدماتى را در رشت آموخت و بعد از اتمام مقدمات به قزوين رفته و از محضر شيخ عبدالكريم قزوينى استفاده كرد.


او پس از اتمام دروس سطح به نجف اشرف هجرت كرده و در درس خارج فقه صاحب جواهر شركت نمود. بعد از وفات صاحب جواهر نيز از محضر [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ اعظم انصارى]] استفاده كرده و در درس خارج فقه و اصول ايشان شركت مى‌كرد.
او پس از اتمام دروس سطح به نجف اشرف هجرت كرده و در درس خارج فقه صاحب جواهر شركت نمود. بعد از وفات صاحب جواهر نيز از محضر [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ اعظم انصارى]] استفاده كرده و در درس خارج فقه و اصول ايشان شركت مى‌كرد.
خط ۵۲: خط ۵۲:
خاندان اين بزرگوار، خاندان علم و تقوا است. پدر ايشان از بزرگان گيلان بوده و بيت او از بزرگترين بيوتات آن منطقه بوده است.
خاندان اين بزرگوار، خاندان علم و تقوا است. پدر ايشان از بزرگان گيلان بوده و بيت او از بزرگترين بيوتات آن منطقه بوده است.


از ميرزا حبيب الله هم سه فرزند باقى ماند به نامهاى:
از ميرزا حبيب‌الله هم سه فرزند باقى ماند به نامهاى:


شيخ محمد (درگذشت 1316 هجرى)، شيخ اسماعيل (درگذشت 1343 هجرى) و شيخ اسحاق (درگذشت 1357 هجرى) كه هر سه از علماء فاضل بودند و در كنار پدر بزرگوارشان دفن شده‌اند.
شيخ محمد (درگذشت 1316 هجرى)، شيخ اسماعيل (درگذشت 1343 هجرى) و شيخ اسحاق (درگذشت 1357 هجرى) كه هر سه از علماء فاضل بودند و در كنار پدر بزرگوارشان دفن شده‌اند.


شيخ اسحاق بن حبيب الله رشتى، مردى فقيه، اصولى، زاهد و متقى بود و در مسجد سپهسالار تدريس مى‌كرد. او داماد ملا كاظم خراسانى است. وى فردى خير و بخشنده بود و به نيازمندان كمك مى‌كرد و در حالى كه خود متمول نبود، قسمتى از خانه‌اش را نيز فروخته و به فقرا بخشيد.
شيخ اسحاق بن حبيب‌الله رشتى، مردى فقيه، اصولى، زاهد و متقى بود و در مسجد سپهسالار تدريس مى‌كرد. او داماد ملا كاظم خراسانى است. وى فردى خير و بخشنده بود و به نيازمندان كمك مى‌كرد و در حالى كه خود متمول نبود، قسمتى از خانه‌اش را نيز فروخته و به فقرا بخشيد.


صاحب أعيان الشيعه دربارۀ او مى‌نويسد:
صاحب أعيان الشيعه دربارۀ او مى‌نويسد:
خط ۶۹: خط ۶۹:
در درس ميرزاى رشتى بيش از سيصد نفر از فضلاء و علماء شركت كرده و از محضرش استفاده مى‌كردند و در بين آنان بيش از يكصد نفر از علماء درجۀ يك، كه بعضى به مرجعيت رسيده بودند نيز، حضور داشتند.
در درس ميرزاى رشتى بيش از سيصد نفر از فضلاء و علماء شركت كرده و از محضرش استفاده مى‌كردند و در بين آنان بيش از يكصد نفر از علماء درجۀ يك، كه بعضى به مرجعيت رسيده بودند نيز، حضور داشتند.


در زمان ميرزا حبيب الله كسى بهتر از او تدريس نمى‌كرد. او، گرچه در تدريس مباحث طرح شده را طولانى بحث مى‌كرد، اما به علت فوايد زياد درس ايشان، گروههاى مختلف در درسش شركت مى‌كردند.
در زمان ميرزا حبيب‌الله كسى بهتر از او تدريس نمى‌كرد. او، گرچه در تدريس مباحث طرح شده را طولانى بحث مى‌كرد، اما به علت فوايد زياد درس ايشان، گروههاى مختلف در درسش شركت مى‌كردند.


او فقيه محقق، مدقق، عابد، زاهد و اصولى بود و مراتب علمى او نزد بزرگان عصرش مسلم بود.
او فقيه محقق، مدقق، عابد، زاهد و اصولى بود و مراتب علمى او نزد بزرگان عصرش مسلم بود.
خط ۷۶: خط ۷۶:




از خصوصيات زندگى علمى ميرزا حبيب الله رشتى عمر طولانى اوست كه بيش از هشتاد سال زندگى كرده و در اين مدت تعداد زيادى از علما و مجتهدين صاحب نام، در درس ايشان شركت مى‌كرده‌اند. حتى بزرگان نجف اشرف مثل شيخ عبدالحسين بن شيخ راضى و سيد حسين قزوينى كه از شركت در درس ديگران خوددارى مى‌كردند، از محضر اين عالم وارسته استفاده مى‌كردند.
از خصوصيات زندگى علمى ميرزا حبيب‌الله رشتى عمر طولانى اوست كه بيش از هشتاد سال زندگى كرده و در اين مدت تعداد زيادى از علما و مجتهدين صاحب نام، در درس ايشان شركت مى‌كرده‌اند. حتى بزرگان نجف اشرف مثل شيخ عبدالحسين بن شيخ راضى و سيد حسين قزوينى كه از شركت در درس ديگران خوددارى مى‌كردند، از محضر اين عالم وارسته استفاده مى‌كردند.


از ديگر ويژگيهاى ايشان مى‌توان به تقوا و ورع و اعراض از رياست و اهتمام به مستحبات اشاره كرد. او با علو درجۀ علمى كه داشت، هرگز خود را به عنوان مرجع دينى مطرح نكرده و وجوهات شرعى را دريافت نمى‌كرد.
از ديگر ويژگيهاى ايشان مى‌توان به تقوا و ورع و اعراض از رياست و اهتمام به مستحبات اشاره كرد. او با علو درجۀ علمى كه داشت، هرگز خود را به عنوان مرجع دينى مطرح نكرده و وجوهات شرعى را دريافت نمى‌كرد.
خط ۸۲: خط ۸۲:
پس از وفات [[شيخ انصارى]] مردم از شاگردان ايشان خواستند كه فاضل‌ترين و عالم‌ترين شاگرد ايشان را معرفى كنند تا مردم از او تقليد كنند.
پس از وفات [[شيخ انصارى]] مردم از شاگردان ايشان خواستند كه فاضل‌ترين و عالم‌ترين شاگرد ايشان را معرفى كنند تا مردم از او تقليد كنند.


مبرزترين شاگردان شيخ يعنى آقا حسن نجم‌آبادى، ميرزا عبدالرحيم نهاوندى، [[آشتیانی، محمدحسن|ميرزا حسن آشتيانى]] و ميرزا حبيب الله رشتى در خانۀ ميرزا حبيب الله جمع شده و پس از مشورت، [[میرزای شیرازی، محمدحسن بن محمود|ميرزاى شيرازى]] بزرگ را معرفى كردند و در درس و نماز او را برتر دانستند.
مبرزترين شاگردان شيخ يعنى آقا حسن نجم‌آبادى، ميرزا عبدالرحيم نهاوندى، [[آشتیانی، محمدحسن|ميرزا حسن آشتيانى]] و ميرزا حبيب‌الله رشتى در خانۀ ميرزا حبيب‌الله جمع شده و پس از مشورت، [[میرزای شیرازی، محمدحسن بن محمود|ميرزاى شيرازى]] بزرگ را معرفى كردند و در درس و نماز او را برتر دانستند.


==فضائل روحى و معنوى==
==فضائل روحى و معنوى==




كسى در سلامت نفس ميرزا حبيب الله رشتى و دورى او از رياستهاى دنيوى شك نكرده است.
كسى در سلامت نفس ميرزا حبيب‌الله رشتى و دورى او از رياستهاى دنيوى شك نكرده است.


زياد روزه گرفتن، زياد نماز خواندن حتى در حال سفر، اشتغال به نمازهاى نافله، ذكر و قرائت قرآن، طهارت دائمى حتى در درس، مداومت بر زيارت حرم شريف [[امام على(ع)|حضرت علی‌ عليه‌السلام]] و زهد و ورع از خصوصيات بارز او است.
زياد روزه گرفتن، زياد نماز خواندن حتى در حال سفر، اشتغال به نمازهاى نافله، ذكر و قرائت قرآن، طهارت دائمى حتى در درس، مداومت بر زيارت حرم شريف [[امام على(ع)|حضرت علی‌ عليه‌السلام]] و زهد و ورع از خصوصيات بارز او است.
خط ۹۸: خط ۹۸:




ميرزا يحيى بن ميرزا اسد الله طسوجى خوئى از شاگردان ميرزا حبيب الله دو دوره در مجلس شوراى ملى شركت كرده و از جمله فقهاى ناظر بر قوانين در مجلس بود.
ميرزا يحيى بن ميرزا اسد الله طسوجى خوئى از شاگردان ميرزا حبيب‌الله دو دوره در مجلس شوراى ملى شركت كرده و از جمله فقهاى ناظر بر قوانين در مجلس بود.


آقا سيد مير بن سيد مير عبدالباقى رشتى در جريان حركت مشروطه در سال 1327 هجرى، همراه پسرش شهيد شدند.
آقا سيد مير بن سيد مير عبدالباقى رشتى در جريان حركت مشروطه در سال 1327 هجرى، همراه پسرش شهيد شدند.
خط ۱۱۵: خط ۱۱۵:




مهمترين اساتيد ميرزا حبيب الله عبارتند از:
مهمترين اساتيد ميرزا حبيب‌الله عبارتند از:
# شيخ محمدحسن بن شيخ باقر نجفى، صاحب جواهر (متوفاى 1266 هجرى)
# شيخ محمدحسن بن شيخ باقر نجفى، صاحب جواهر (متوفاى 1266 هجرى)
# [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] (متوفاى 1281 هجرى)
# [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شيخ مرتضى انصارى]] (متوفاى 1281 هجرى)
خط ۱۲۶: خط ۱۲۶:




فقها و علماى مشهورى كه بعد از [[میرزای شیرازی، محمدحسن بن محمود|ميرزاى شيرازى]] در درس ميرزا حبيب الله شركت مى‌كرده‌اند بيش از سيصد نفر بوده‌اند كه در [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] و [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]] به حدود صد نفر از آنان اشاره شده است.
فقها و علماى مشهورى كه بعد از [[میرزای شیرازی، محمدحسن بن محمود|ميرزاى شيرازى]] در درس ميرزا حبيب‌الله شركت مى‌كرده‌اند بيش از سيصد نفر بوده‌اند كه در [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] و [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة]] به حدود صد نفر از آنان اشاره شده است.


در اينجا به ذكر نام تعدادى از مشهورترين آنها بسنده مى‌كنيم:
در اينجا به ذكر نام تعدادى از مشهورترين آنها بسنده مى‌كنيم:


# محمد رفيع بن محمد كزازى نجفى، از مبرزترين شاگردان او و صاحب كتابهاى متعدد.
# محمد رفيع بن محمد كزازى نجفى، از مبرزترين شاگردان او و صاحب كتابهاى متعدد.
# شيخ عبدالله بن شيخ محمد نصير مازندرانى نجفى (متوفاى 1330 هجرى)، كه به وصيت ميرزا حبيب الله بر او نماز خواند و قائم مقام او در تدريس و نماز جماعت و قضاء شد.
# شيخ عبدالله بن شيخ محمد نصير مازندرانى نجفى (متوفاى 1330 هجرى)، كه به وصيت ميرزا حبيب‌الله بر او نماز خواند و قائم مقام او در تدريس و نماز جماعت و قضاء شد.
# سيد اسد الله بن عباس حسينى رودبارى (متوفاى 1333 هجرى) كه تقريرات درس استادش را در اصول در پنج جلد و در فقه در شش جلد نوشته است.
# سيد اسد الله بن عباس حسينى رودبارى (متوفاى 1333 هجرى) كه تقريرات درس استادش را در اصول در پنج جلد و در فقه در شش جلد نوشته است.
# شيخ محمدباقربن محمدحسن قائنى بيرجندى (متوفاى 1353 هجرى) داراى بيش از 14 اثر تأليفى.
# شيخ محمدباقربن محمدحسن قائنى بيرجندى (متوفاى 1353 هجرى) داراى بيش از 14 اثر تأليفى.
خط ۱۶۴: خط ۱۶۴:




ميرزا حبيب الله رشتى، آن عالم بزرگ، پس از عمرى سراسر تلاش و اخلاص و انجام وظيفه، در سال 1312 هجرى قمرى از اين جهان خاكى پر كشيد و به ديار باقى شتافت.
ميرزا حبيب‌الله رشتى، آن عالم بزرگ، پس از عمرى سراسر تلاش و اخلاص و انجام وظيفه، در سال 1312 هجرى قمرى از اين جهان خاكى پر كشيد و به ديار باقى شتافت.


{{فقیهان شیعه}}
{{فقیهان شیعه}}
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش