پرش به محتوا

اصول دین (مقدس اردبیلی): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'واجب الوجود' به 'واجب‌الوجود'
جز (جایگزینی متن - 'اسلامي' به 'اسلامی')
جز (جایگزینی متن - 'واجب الوجود' به 'واجب‌الوجود')
خط ۲۹: خط ۲۹:
}}
}}


'''اصول دین'''، یکی از آثار فارسی مقدس اردبیلی است که مؤلف در آن، به مبحث اثبات واجب الوجود و صفات ثبوتی و سلبی او، مبحث نبوت، امامت و معاد پرداخته است.
'''اصول دین'''، یکی از آثار فارسی مقدس اردبیلی است که مؤلف در آن، به مبحث اثبات واجب‌الوجود و صفات ثبوتی و سلبی او، مبحث نبوت، امامت و معاد پرداخته است.
این کتاب توسط محسن صادقی، تصحیح و تحقیق شده است.
این کتاب توسط محسن صادقی، تصحیح و تحقیق شده است.
شرح‌حال‌نگاران و فهرست‌نگاران برای محقق اردبیلی کتاب‌هایی با عنوان‌های «اثبات واجب»، «اصول دین» و «اثبات امامت» یاد کرده‌اند که به نظر مصحح، اینها همه نام‌های یک کتاب و آن هم همان «اصول دین» است.<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص7</ref>
شرح‌حال‌نگاران و فهرست‌نگاران برای محقق اردبیلی کتاب‌هایی با عنوان‌های «اثبات واجب»، «اصول دین» و «اثبات امامت» یاد کرده‌اند که به نظر مصحح، اینها همه نام‌های یک کتاب و آن هم همان «اصول دین» است.<ref>ر.ک: مقدمه مصحح، ص7</ref>
خط ۴۲: خط ۴۲:
اثر حاضر، از کتاب‌های معروف مقدس اردبیلی است. در فهرست مرکزی دانشگاه‌ تهران،‌ ج3/578‌ در وصف آن آمده است: «رساله در کلام به روش شیعی و بیشتر در‌ امامت‌ است و در چهار باب و از [[الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل|کشاف]] و تفسیر طبری و کتاب‌های‌ اخبار‌ و اصول چهارگانه شیعی و از ابن ابی‌الحدید و سعد تفتازانی و قوشچی و شاه‌ اسماعیل یاد می‌کند…».<ref>زمانی‌نژاد، علی‌اکبر، 1375، ص100</ref>
اثر حاضر، از کتاب‌های معروف مقدس اردبیلی است. در فهرست مرکزی دانشگاه‌ تهران،‌ ج3/578‌ در وصف آن آمده است: «رساله در کلام به روش شیعی و بیشتر در‌ امامت‌ است و در چهار باب و از [[الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل|کشاف]] و تفسیر طبری و کتاب‌های‌ اخبار‌ و اصول چهارگانه شیعی و از ابن ابی‌الحدید و سعد تفتازانی و قوشچی و شاه‌ اسماعیل یاد می‌کند…».<ref>زمانی‌نژاد، علی‌اکبر، 1375، ص100</ref>
در فهرست نسخه‌های خطی فارسی، ج2/879 آمده است: «اصول‌ دین=‌ اثبات‌ واجب= ترجمه العقائد از ملا احمد مقدس اردبیلی… در چهار باب: 1. اثبات واجب و صفات‌ ثبوتیه و سلبیه‌اش در 3 فصل؛ 2. پیامبری؛ 3. امامت؛ 4. معاد.‌ در‌ بحث امامت بسیار سخن رفته... و در آن سرگذشت‌ چند‌ تن‌ از دانشمندان شیعه و نگارش‌های آنان را آورده است و در «حديقه‌ الشيعه»، از کتابیبه نام «إثبات الواجب» یاد شده است».<ref>همان</ref>
در فهرست نسخه‌های خطی فارسی، ج2/879 آمده است: «اصول‌ دین=‌ اثبات‌ واجب= ترجمه العقائد از ملا احمد مقدس اردبیلی… در چهار باب: 1. اثبات واجب و صفات‌ ثبوتیه و سلبیه‌اش در 3 فصل؛ 2. پیامبری؛ 3. امامت؛ 4. معاد.‌ در‌ بحث امامت بسیار سخن رفته... و در آن سرگذشت‌ چند‌ تن‌ از دانشمندان شیعه و نگارش‌های آنان را آورده است و در «حديقه‌ الشيعه»، از کتابیبه نام «إثبات الواجب» یاد شده است».<ref>همان</ref>
همچنین در «کشف الحجب»، ص228، آمده است: «رسالة‌ في‌ إثبات الواجب الوجود بالفارسیة لمولانا أحمد بن محمد الأردبيلي... أولها: بدان هداك‌ الله‌ تعالی که چون آدمی قابل تکلیف است‌ الخ)‌ و به تبع «کشف الحجب»، در «مرآة الكتب»،‌ ج2،‌ ص8، نیز آمده است: «إثبات الواجب و هي رسائل متعددة لجماعة من الفضلاء... ‌منهم‌ المقدس الأردبيلي أوله: بدان هداك‌ الله...».<ref>همان</ref>
همچنین در «کشف الحجب»، ص228، آمده است: «رسالة‌ في‌ إثبات الواجب‌الوجود بالفارسیة لمولانا أحمد بن محمد الأردبيلي... أولها: بدان هداك‌ الله‌ تعالی که چون آدمی قابل تکلیف است‌ الخ)‌ و به تبع «کشف الحجب»، در «مرآة الكتب»،‌ ج2،‌ ص8، نیز آمده است: «إثبات الواجب و هي رسائل متعددة لجماعة من الفضلاء... ‌منهم‌ المقدس الأردبيلي أوله: بدان هداك‌ الله...».<ref>همان</ref>


کتاب در چهار باب تنظیم شده است:
کتاب در چهار باب تنظیم شده است:
باب اول، در بیان اثبات واجب الوجود است. از جمله مباحث مطرح‌شده در این باب، می‌توان به معانی «من عرف نفسه فقد عرف ربه»؛ صفات ثبوتی خداوند مانند مختار، عالم، حی، مرید، مدرک، سرمدی، متکلم، صادق؛ صفات سلبی مانند شریک ندارد، مرکب نیست، جسم و جوهر و عرض نیست، محل حوادث نیست، دیدنی نیست و.<ref>متن کتاب، ص23 - 43</ref>
باب اول، در بیان اثبات واجب‌الوجود است. از جمله مباحث مطرح‌شده در این باب، می‌توان به معانی «من عرف نفسه فقد عرف ربه»؛ صفات ثبوتی خداوند مانند مختار، عالم، حی، مرید، مدرک، سرمدی، متکلم، صادق؛ صفات سلبی مانند شریک ندارد، مرکب نیست، جسم و جوهر و عرض نیست، محل حوادث نیست، دیدنی نیست و.<ref>متن کتاب، ص23 - 43</ref>
باب دوم، در بیان نبوت بوده (همان، ص49) و باب سوم، که بیشترین حجم مطالب را به خود اختصاص داده، در بیان امامت می‌باشد. از جمله مباحث این باب عبارتند از: دلیل عقلی و نقلی از قرآن بر امامت [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]]؛ اخبار دال بر امامت [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]]؛ اعمال خلیفه اول و دوم و سوم؛ دلایل شیعه بر افضلیت امیر مؤمنان(ع) از نظر اهل سنت؛ امامت نزد شیعه؛ روایت اهل سنت درباره دوازده امام(ع)؛ اعتقاد به امامت حضرت صاحب(عج).<ref>همان، ص57 - 164</ref>
باب دوم، در بیان نبوت بوده (همان، ص49) و باب سوم، که بیشترین حجم مطالب را به خود اختصاص داده، در بیان امامت می‌باشد. از جمله مباحث این باب عبارتند از: دلیل عقلی و نقلی از قرآن بر امامت [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]]؛ اخبار دال بر امامت [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]]؛ اعمال خلیفه اول و دوم و سوم؛ دلایل شیعه بر افضلیت امیر مؤمنان(ع) از نظر اهل سنت؛ امامت نزد شیعه؛ روایت اهل سنت درباره دوازده امام(ع)؛ اعتقاد به امامت حضرت صاحب(عج).<ref>همان، ص57 - 164</ref>
آخرین باب درباره معاد بوده و در آن، از حقیقت ما جاء به النبي، معاد، سؤال قبر و حشر و نشر سخن به میان آمده است.<ref>همان، ص179 - 182</ref>
آخرین باب درباره معاد بوده و در آن، از حقیقت ما جاء به النبي، معاد، سؤال قبر و حشر و نشر سخن به میان آمده است.<ref>همان، ص179 - 182</ref>
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش