پاسخ نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی: تفاوت میان نسخه‌ها

لینک درون متنی
جز (جایگزینی متن - 'دفتر تبليغات اسلامي' به 'دفتر تبلیغات اسلامی')
(لینک درون متنی)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
<div class="wikiInfo">
[[پرونده:NUR13964J1.jpg|بندانگشتی|پاسخ‎ نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی]]
[[پرونده:NUR13964J1.jpg|بندانگشتی|پاسخ‎ نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی]]
{| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
{| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
|+ |
|+  
|-
|-
! نام کتاب!! data-type='bookName'|پاسخ‎ نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی
! نام کتاب!! data-type="bookName" |پاسخ‎ نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی
|-
|-
|نام های دیگر کتاب  
|نام های دیگر کتاب  
|data-type='otherBookNames'|پاسخ به 21 سوال اعتقادي و فلسفي   
| data-type="otherBookNames" |پاسخ به 21 سوال اعتقادي و فلسفي   
|-
|-
|پدیدآورندگان  
|پدیدآورندگان  
|data-type='authors'|[[عصار، محمد]] (نويسنده)
| data-type="authors" |[[عصار، محمد]] (نويسنده)
   
   
[[عابدي، احمد]] (محقق)
[[عابدی، احمد]] (محقق)


|-
|-
|زبان  
|زبان  
|data-type='language'| فارسي
| data-type="language" | فارسي
|-
|-
|کد کنگره  
|کد کنگره  
|data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏BP‎‏ ‎‏211‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ع‎‏6‎‏پ‎‏2‎‏  
| data-type="congeressCode" style="direction:ltr" |‏BP‎‏ ‎‏211‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ع‎‏6‎‏پ‎‏2‎‏  
|-
|-
|موضوع  
|موضوع  
|data-type='subject'|شيعه اماميه - اصول دين - پرسش‏ها و پاسخ‏ها  
| data-type="subject" |شيعه اماميه - اصول دين - پرسش‏ها و پاسخ‏ها  


شيعه اماميه - عقايد - پرسش‏ها و پاسخ‏ها  
شيعه اماميه - عقايد - پرسش‏ها و پاسخ‏ها  
خط ۲۹: خط ۲۹:
|-
|-
|ناشر  
|ناشر  
|data-type='publisher'|بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علميه قم)  
| data-type="publisher" |بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علميه قم)  
|-
|-
|مکان نشر  
|مکان نشر  
|data-type='publishPlace'| ايران - قم
| data-type="publishPlace" | ايران - قم
|-
|-
||سال نشر  
||سال نشر  
|ata-type='publishYear'|مجلد1: 1386ش ,  
| ata-type="publishYear" |مجلد1: 1386ش ,  
|-class='articleCode'
|- class="articleCode"


|کد اتوماسیون  
|کد اتوماسیون  
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE13964AUTOMATIONCODE
| data-type="automationCode" |AUTOMATIONCODE13964AUTOMATIONCODE
|}
|}
</div>
</div>
'''پاسخ ‎نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی'''، اثر سید محمد عصار، دربردارنده شماری از پرسش و پاسخ‎های اعتقادی و فلسفی است که توسط احمد عابدی تصحیح و تحقیق شده است.
'''پاسخ ‎نامه: پاسخ به 21 سؤال اعتقادی و فلسفی'''، اثر [[عصار، محمد|سید محمد عصار]]، دربردارنده شماری از پرسش و پاسخ‎های اعتقادی و فلسفی است که توسط [[عابدی، احمد|احمد عابدی]] تصحیح و تحقیق شده است.


نام این کتاب، «پاسخ نامه» به‎صورت مضاف و مضاف‎الیه است (نه «پاسخ‎نامه» به‎صورت مرکب مزجی)؛ به معنای پاسخ دادن به نامه‎ای که نزد مؤلف ارسال شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص24</ref>.
نام این کتاب، «پاسخ نامه» به‎صورت مضاف و مضاف‎الیه است (نه «پاسخ‎نامه» به‎صورت مرکب مزجی)؛ به معنای پاسخ دادن به نامه‎ای که نزد مؤلف ارسال شده است<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص24</ref>.
خط ۵۳: خط ۵۳:


محقق در بیان ویژگی‎های کتاب می‎نویسد: روش مؤلف در این کتاب، روش فلسفى صرف یا استدلال کلامى و یا ذوق عرفانى نبوده و از همه اینها پرهیز دارد. وی نه با مجادلات کلامى سر سازش دارد و نه به برهان‏هاى خشک فلسفى دل‏بستگى دارد. وى روش خود را در این کتاب «معرفة بالنورانية» معرفى کرده است.
محقق در بیان ویژگی‎های کتاب می‎نویسد: روش مؤلف در این کتاب، روش فلسفى صرف یا استدلال کلامى و یا ذوق عرفانى نبوده و از همه اینها پرهیز دارد. وی نه با مجادلات کلامى سر سازش دارد و نه به برهان‏هاى خشک فلسفى دل‏بستگى دارد. وى روش خود را در این کتاب «معرفة بالنورانية» معرفى کرده است.
علامه مجلسى در «بحار الأنوار» بابى را با عنوان «معرفتهم صلوات الله عليهم بالنورانية» قرار داده و در این باب تنها دو حدیث از طریق پدر خود از کتابى که در فضایل امیرالمؤمنین(ع) است، نقل کرده است که در روایت اول، امیرالمؤمنین(ع) فرموده‎اند: «بر هر زن و مرد مسلمانى این واجب است و کسى ایمانش کامل نمى‏شود تاآنکه کنه معرفت مرا به نورانیت درک کند؛ معرفت من با نورانیت همان شناخت خداوند متعال است و شناخت خداوند متعال همان شناخت بالنورانیت من است».
نویسنده اصطلاح «معرفة بالنورانية» را از این حدیث شریف گرفته و روش خود را در این کتاب بر آن اساس قرار داده است. وی در پاسخ پرسش دوم مقصود از «معرفة بالنورانية» را توضیح داده و مى‎گوید: اولا، در معرفت بالنورانیه، جهاد با نفس و تهذیب و تزکیه لازم است؛ ثانیا، در چنین معرفتى سعى و تلاش و جدیت فراوان علاوه بر مجاهده با هواى نفس ضرورت دارد؛ ثالثا، معرفت بالنورانیه فیضى است الهى و نورى است معنوى که به قلب هرکس اشراق نماید، صاحب چنین معرفتى مى‏شود؛ رابعا، تأمل تام در آیات توحیدى و معارف بلند قرآنى و نیز دقت زیاد در روایات تفسیرى ائمه اطهار(ع)، از اسباب حصول معرفت بالنورانیه است؛ خامسا، در معرفت بالنورانیه یا نورانیت قلب توجه به نهج البلاغه و خطبه‏هاى توحیدى آن ضرورت زیاد دارد<ref>ر.ک: همان، ص24-‎25</ref>.


بنابراین، مى‏توان ادعا کرد که روش نویسنده بر علمى است که نوعى کشف و شهود و الهام الهى در آن وجود داشته باشد؛ یعنى علمى که هم به تهذیب نفس نیاز دارد و هم به فکر و تأمل و استدلال و سیره عملى مؤلف نیز هنگام تألیف کتاب که در انزواى کامل بوده نیز همین است<ref>ر.ک: همان، ص25-26</ref>.
[[مجلسی، محمدباقر|علامه مجلسى]] در «[[بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار(ع)|بحار الأنوار]]» بابى را با عنوان «معرفتهم صلوات الله عليهم بالنورانية» قرار داده و در این باب تنها دو حدیث از طریق پدر خود از کتابى که در فضایل [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]] است، نقل کرده است که در روایت اول، [[امام على(ع)|امیرالمؤمنین(ع)]] فرموده‎اند: «بر هر زن و مرد مسلمانى این واجب است و کسى ایمانش کامل نمى‏‌شود تاآنکه کنه معرفت مرا به نورانیت درک کند؛ معرفت من با نورانیت همان شناخت خداوند متعال است و شناخت خداوند متعال همان شناخت بالنورانیت من است».
 
نویسنده اصطلاح «معرفة بالنورانية» را از این حدیث شریف گرفته و روش خود را در این کتاب بر آن اساس قرار داده است. وی در پاسخ پرسش دوم مقصود از «معرفة بالنورانية» را توضیح داده و مى‎گوید: اولا، در معرفت بالنورانیه، جهاد با نفس و تهذیب و تزکیه لازم است؛ ثانیا، در چنین معرفتى سعى و تلاش و جدیت فراوان علاوه بر مجاهده با هواى نفس ضرورت دارد؛ ثالثا، معرفت بالنورانیه فیضى است الهى و نورى است معنوى که به قلب هرکس اشراق نماید، صاحب چنین معرفتى مى‏شود؛ رابعا، تأمل تام در آیات توحیدى و معارف بلند قرآنى و نیز دقت زیاد در روایات تفسیرى ائمه اطهار(ع)، از اسباب حصول معرفت بالنورانیه است؛ خامسا، در معرفت بالنورانیه یا نورانیت قلب توجه به نهج البلاغه و خطبه‏‌هاى توحیدى آن ضرورت زیاد دارد<ref>ر.ک: همان، ص24-‎25</ref>.
 
بنابراین، مى‏‌توان ادعا کرد که روش نویسنده بر علمى است که نوعى کشف و شهود و الهام الهى در آن وجود داشته باشد؛ یعنى علمى که هم به تهذیب نفس نیاز دارد و هم به فکر و تأمل و استدلال و سیره عملى مؤلف نیز هنگام تألیف کتاب که در انزواى کامل بوده نیز همین است<ref>ر.ک: همان، ص25-26</ref>.


در مقدمه مؤلف، فهرست مسائل مرقومه در این کتاب، ذکر شده است؛ مسائلی از قبیل:
در مقدمه مؤلف، فهرست مسائل مرقومه در این کتاب، ذکر شده است؛ مسائلی از قبیل:
خط ۶۸: خط ۷۰:




در مدتى که نویسنده در مشهد مى‏زیسته، نامه‏اى به دستش مى‏رسد از دوستى که نام آن مشخص نیست و 21 سؤال در آن مطرح شده است. سؤال‎کننده خود اهل فضل و کمال بوده و مرحوم عصار چند بار در ضمن پاسخ یادآور مى‏شود که شما خود این پاسخ‏ها را مى‏دانید و در جایى نیز آشکارا مى‎گوید: شما به اروپا رفته و از قوانین مدنى اروپاییان خبر دارید. از سوى دیگر سؤال‎کننده کسى است که نویسنده چاره‏اى از پاسخ دادن به نامه او نداشته است. عبارت‏هایى که حکایت کمال احترام و ادب مرحوم عصار نسبت به سؤال‎کننده دارد، در سراسر کتاب مشهود است؛ ضمن آنکه باید رابطه خانوادگى نیز میان آنان وجود داشته باشد. از مطالعه کتاب به‎روشنى به دست مى‏آید که هرگز جایى براى این احتمال وجود ندارد که سؤال‏ها از یک سؤال‏کننده فرضى باشد و مرحوم عصار خود این پرسش‏ها را مطرح و آنها را پاسخ داده باشد؛ به‎صورت قطع و یقین خواننده کتاب از نادرستى این احتمال آگاه مى‏شود<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص24</ref>.
در مدتى که نویسنده در مشهد مى‌‏زیسته، نامه‏اى به دستش مى‏رسد از دوستى که نام آن مشخص نیست و 21 سؤال در آن مطرح شده است. سؤال‎کننده خود اهل فضل و کمال بوده و [[عصار، محمد|مرحوم عصار]] چند بار در ضمن پاسخ یادآور مى‌‏شود که شما خود این پاسخ‏ها را مى‏دانید و در جایى نیز آشکارا مى‎گوید: شما به اروپا رفته و از قوانین مدنى اروپاییان خبر دارید. از سوى دیگر سؤال‎کننده کسى است که نویسنده چاره‏اى از پاسخ دادن به نامه او نداشته است. عبارت‏هایى که حکایت کمال احترام و ادب [[عصار، محمد|مرحوم عصار]] نسبت به سؤال‎کننده دارد، در سراسر کتاب مشهود است؛ ضمن آنکه باید رابطه خانوادگى نیز میان آنان وجود داشته باشد. از مطالعه کتاب به‎روشنى به دست مى‏آید که هرگز جایى براى این احتمال وجود ندارد که سؤال‏ها از یک سؤال‏‌کننده فرضى باشد و [[عصار، محمد|مرحوم عصار]] خود این پرسش‏ها را مطرح و آنها را پاسخ داده باشد؛ به‎صورت قطع و یقین خواننده کتاب از نادرستى این احتمال آگاه مى‏شود<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص24</ref>.


اشاره به برخى از مطالب ضمنى کتاب‏:
اشاره به برخى از مطالب ضمنى کتاب‏:
خط ۸۰: خط ۸۲:
# بحث از تساوى دیه مسلمان و ذمى.
# بحث از تساوى دیه مسلمان و ذمى.
# کرامات مرحوم کاشف‎الغطاء و کیفیت نماز جماعت وى.
# کرامات مرحوم کاشف‎الغطاء و کیفیت نماز جماعت وى.
# ویژگى‏هاى اخلاق اسلامى و فضایل هشت‎گانه آن<ref>ر.ک: همان، ص26</ref>.
# ویژگى‏‌هاى اخلاق اسلامى و فضایل هشت‎گانه آن<ref>ر.ک: همان، ص26</ref>.


کتاب «پاسخ‏ نامه»، افزون بر آنکه یک کتاب توحیدى است، موضوعات معارف و تفسیر و اخلاق و شرح و تفسیر روایات نیز به‎صورت گسترده در آن بحث شده است<ref>ر.ک: همان</ref>.
کتاب «پاسخ‏ نامه»، افزون بر آنکه یک کتاب توحیدى است، موضوعات معارف و تفسیر و اخلاق و شرح و تفسیر روایات نیز به‎صورت گسترده در آن بحث شده است<ref>ر.ک: همان</ref>.


==وضعیت کتاب==
==وضعیت کتاب==
کتاب حاضر باآنکه به زبان فارسى است و مراجعه‏کننده محترم با یک تورق مشاهده مى‎کند که پاورقى‏ها و نسخه‎بدل‏ها در این کتاب بسیار اندک می‎باشد؛ بااین‎حال، مصحح به این نکته اشاره نموده که تصحیح آن، بسیار مشکل و پرزحمت بوده و نزدیک به پنج سال، وقت وی و کسانی که او را در تصحیح کتاب، یاری کرده‎اند را گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص26-‎27</ref>.
کتاب حاضر باآنکه به زبان فارسى است و مراجعه‌‏کننده محترم با یک تورق مشاهده مى‎کند که پاورقى‏ها و نسخه‎بدل‏ها در این کتاب بسیار اندک می‎باشد؛ بااین‎حال، مصحح به این نکته اشاره نموده که تصحیح آن، بسیار مشکل و پرزحمت بوده و نزدیک به پنج سال، وقت وی و کسانی که او را در تصحیح کتاب، یاری کرده‎اند را گرفته است<ref>ر.ک: همان، ص26-‎27</ref>.


مهم‏ترین کارى که در این تصحیح انجام شده، پیوند عبارت‏هاى پراکنده کتاب و فهم محتوا و استنساخ آن بوده است. مستند کردن آیات شریفه و روایات و اقوالى که در کتاب آمده و علامت‏هاى نگارشى از نقاط قوت تصحیح کتاب می‎باشد<ref>ر.ک: همان، ص27</ref>.
مهم‏ترین کارى که در این تصحیح انجام شده، پیوند عبارت‏هاى پراکنده کتاب و فهم محتوا و استنساخ آن بوده است. مستند کردن آیات شریفه و روایات و اقوالى که در کتاب آمده و علامت‏هاى نگارشى از نقاط قوت تصحیح کتاب می‎باشد<ref>ر.ک: همان، ص27</ref>.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش