۱۶۰٬۸۴۳
ویرایش
جز
جایگزینی متن - 'همدانی (ابهام زدایی)' به 'همدانی (ابهامزدایی)'
جز (جایگزینی متن - 'عليهما السلام' به 'عليهماالسلام') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'همدانی (ابهام زدایی)' به 'همدانی (ابهامزدایی)') برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۴۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = رضا بن محمدهادی همدانی | |||
| تصویر = NUR00088.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = رضا بن محمدهادی همدانی نجفی | ||
| | | نامهای دیگر = حاج آقا رضا همدانی؛ محقق همدانی | ||
| | | لقب = محقق همدانی | ||
| | | تخلص = | ||
|نام | | نسب = | ||
| | | نام پدر = محمدهادی | ||
| | | ولادت = حدود ۱۲۵۰ق / ۱۲۸۳ش | ||
| | | محل تولد = همدان | ||
| | | کشور تولد = ایران | ||
| | | محل زندگی = همدان، نجف، سامرا | ||
| | | رحلت = ۲۸ صفر ۱۳۲۲ق / ۱۹۰۴م | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = سامرا، رواق حرم عسکریین(ع)، پایین پای ایشان مقابل قبر حکیمه دختر امام جواد(ع) | ||
| | | طول عمر = ۷۲ سال | ||
| | | نام همسر = | ||
| | | فرزندان = | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| | | مذهب = تشیع | ||
| | | پیشه = فقیه، اصولی، مرجع تقلید، عارف | ||
| | | درجه علمی = اجتهاد | ||
| | | دانشگاه = | ||
|کد | | علایق پژوهشی = فقه، اصول، حدیث | ||
| منصب = مرجع تقلید | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزای شیرازی]] | [[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|میرزا محمدتقی شیرازی]] | [[میرزا حسن بن میرزا خلیل تهرانی نجفی]] | [[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصاری]]}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[آقا بزرگ تهرانی]] | [[امین، سید محسن|سید محسن امین]] | [[صدر، سید حسن|سید حسن صدر]] | [[آل کاشفالغطاء، محمدحسین|شیخ محمدحسین کاشفالغطاء]] | [[بلاغی، محمدجواد|شیخ محمدجواد بلاغی]]}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[مصباح الفقیه]] | [[حاشية المکاسب (همدانی)|حاشیه المکاسب]] | [[حاشیة فرائد الأصول، أو، الفوائد الرضویة علی الفرائد المرتضویة|حاشیه فرائد الأصول]] | [[ذخيرة الأحكام في مسائل الحلال و الحرام|ذخیرة الأحکام]] | تقریرات درس میرزای شیرازی}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00088AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|همدانی (ابهامزدایی)}} | |||
'''رضا بن محمدهادى همدانى نجفى''' (حدود ۱۲۵۰-۱۳۲۲ق) معروف به محقق همدانی و حاج آقا رضا همدانی، فقیه، اصولی، عارف و مرجع تقلید شیعه در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری، از شاگردان برجسته [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|میرزای شیرازی]]. حدود سال ۱۲۵۰ق در همدان متولد شد. پدرش از علمای صالح و پرهیزگار بود. تا پیش از هجرت به سامرا گمنام بود، اما پس از حضور در درس میرزای شیرازی و نوشتن تقریرات درس ایشان، در زمره اعاظم شاگردان میرزا قرار گرفت و شهرت یافت. در زمان حیات استادش به نجف اشرف بازگشت و در آنجا به تدریس، تألیف و امامت جماعات مشغول شد. نخستین کسی که عظمت علمی او را در نجف درک کرد، شیخ احمد بن [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] بود که به تبلیغ مقام علمی او پرداخت و آل صاحب جواهر در درس او شرکت میکردند. پس از وفات میرزای شیرازی در ۱۳۱۲ق، مردم به او رجوع کردند و او به ناچار بر کتاب نجاة العباد حاشیه زد، اما به زودی به بیماری فراموشی مبتلا شد و از فتوا دادن خودداری کرد و صرفاً به تدریس پرداخت. از ویژگیهای او زهد و اعراض از دنیا بود. از شاگردان برجسته او میتوان به [[آقا بزرگ تهرانی]] (صاحب الذریعه)، [[امین، سید محسن|سید محسن امین]] (صاحب اعیان الشیعه)، [[صدر، سید حسن|سید حسن صدر]]، [[آل کاشفالغطاء، محمدحسین|شیخ محمدحسین کاشفالغطاء]] و [[بلاغی، محمدجواد|شیخ محمدجواد بلاغی]] اشاره کرد. آثار ارزشمندی از خود به جای گذاشت از جمله «[[مصباح الفقیه]]» (شرح شرایع الاسلام)، «[[حاشية المکاسب (همدانی)|حاشیه المکاسب]]»، «[[حاشیة فرائد الأصول، أو، الفوائد الرضویة علی الفرائد المرتضویة|حاشیه فرائد الأصول]]» (فوائد الرضویه)، «ذخیرة الأحکام فی مسائل الحلال و الحرام» (رساله عملیه)، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلاة»، «کتاب الزکاة»، حاشیه بر نجاة العباد و تقریرات درس میرزای شیرازی در فقه و اصول. سرانجام در ۲۸ صفر ۱۳۲۲ق در ۷۲ سالگی بر اثر بیماری سل در سامرا درگذشت و در رواق حرم عسکریین(ع)، پایین پای ایشان مقابل قبر حکیمه دختر امام جواد(ع) به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | |||
در حدود سال 1250ق برابر با ۱۲۸۳ش در خاندان علم و فضيلت چشم به جهان گشود. پدر او از علماى صالح و پرهيزگار زمان خود بود. | |||
==تحصيلات== | ==تحصيلات== | ||
از دوران كودكى او اطلاع دقيقى در دست نيست و تا قبل از هجرت به سامرا گمنام و ناشناخته بوده است، اما پس از حضور در درس [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]] معروف (متوفاى 1312 قمرى) و نوشتن تقريرات درس ايشان به تدريج در بين علما و فضلا شهرت پيدا كرده و در زمرۀ اعاظم شاگردان [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]] محسوب مىشود. | |||
از دوران كودكى او اطلاع دقيقى در دست نيست و تا قبل از هجرت به سامرا گمنام و ناشناخته بوده است، اما پس از حضور در درس [[میرزای شیرازی، محمدحسن | |||
او در زمان حيات استادش به نجف اشرف برمىگردد و در آنجا به تدريس و تأليف و امامت جماعات و ديگر وظايف شرعى مشغول مىشود. | او در زمان حيات استادش به نجف اشرف برمىگردد و در آنجا به تدريس و تأليف و امامت جماعات و ديگر وظايف شرعى مشغول مىشود. | ||
| خط ۴۸: | خط ۵۹: | ||
شيخ احمد در رابطه با حضور آل [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] در درس اين چنين مىگفته كه: «إنّى أراعي آل [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]]». | شيخ احمد در رابطه با حضور آل [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] در درس اين چنين مىگفته كه: «إنّى أراعي آل [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]]». | ||
او شاگردان بزرگى همچون سيد حسن صدر، شيخ احمد كاشف الغطا، شيخ محمد محسن تهرانى، مشهور به آقا بزرگ، صاحب [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة إلى تصانيف الشيعة]] و سيد محسن حسينى عاملى، صاحب أعيان الشيعة در محضر اين عالم ربانى پرورش پيدا مىكنند. | او شاگردان بزرگى همچون سيد حسن صدر، شيخ احمد كاشف الغطا، شيخ محمد محسن تهرانى، مشهور به آقا بزرگ، صاحب [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة|الذريعة إلى تصانيف الشيعة]] و سيد محسن حسينى عاملى، صاحب [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] در محضر اين عالم ربانى پرورش پيدا مىكنند. | ||
==خاندان== | ==خاندان== | ||
آقا رضا همدانى پسرى مؤدب و خوش اخلاق بنام شيخ محمد داشت كه تا معالم درس خواند، اما پس از رسيدن به اين مرحله از دروس حوزوى به بازار رفته و سرگرم ياد گرفتن حرفۀ صنعتى شد و سپس به همدان رفت و از او اطلاع دقيقى در دست نيست. | آقا رضا همدانى پسرى مؤدب و خوش اخلاق بنام شيخ محمد داشت كه تا معالم درس خواند، اما پس از رسيدن به اين مرحله از دروس حوزوى به بازار رفته و سرگرم ياد گرفتن حرفۀ صنعتى شد و سپس به همدان رفت و از او اطلاع دقيقى در دست نيست. | ||
آقا رضا همدانى چهار دختر داشت و دامادهاى او، شيخ ميرزا | آقا رضا همدانى چهار دختر داشت و دامادهاى او، شيخ ميرزا نجمالدين محمد تهرانى عسکرى، سيد مرتضى بن محمدتقى شاه عبدالعظيمى، شيخ حسن على فاضل مقدس همدانى (متوفاى 1370 قمرى) و شيخ على، خواهر زادۀ او بودند. در رابطه با شيخ على در [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] اينطور آمده است: «كان فاضلاً معتدل السليقة تقياً ورعاً من وجوه تلاميذ خاله و لو كان عمّر لكان خليفته» ([[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] ج 8 ص 367) | ||
پس از وفات [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]] در سال 1312 هجرى قمرى، زمانى كه آقا رضا در نجف اشرف به تدريس و تعليم و تحقيق مشغول بود، مردم به او رجوع كرده و عدهاى از خواص علما نيز از او خواستند كه فتاواى خود را در اختيار مقلدين قرار دهد. ايشان به ناچار به كتاب نجاة العباد حاشيه و تعليقه مىزنند، امّا با اين حال مسئوليتها و شؤونات رياست و زعامت را نمىپسنديد و به دشوارى اين مسئوليت را قبول مىكند و زمان زيادى طول نمىكشد كه به بيمارى فراموشى مبتلا مىشوند و از فتوا دادن و پذيرش وجوهات خوددارى مىكنند و صرفا به تدريس مىپردازد. | |||
==گفتار بزرگان== | ==گفتار بزرگان== | ||
#[[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]]: «كان عالماً فقيهاً أصولياً محققاً مدققاً من أفضل تلاميذ الميرزا السيد محمدحسن الشيرازي، مشغولاً ليله و نهاره بالمطالعة و التأليف و التدريس في الفقه و الأصول، كان زاهداً في الدنيا معرضاً عنها حتى عن الكلام في أمورها العادّية» ([[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] ج 7 ص 19) | |||
#أعيان الشيعة: «كان عالماً فقيهاً أصولياً محققاً مدققاً من أفضل تلاميذ الميرزا السيد | |||
#نقباء البشر: «من أكابر العلماء المحققين و من مشاهير مراجع عصره، كان هو من أجلة الفقهاء و أفضل الأعلام. هو من أزهد أهل عصره و أورعهم و أتقاهم، كان في غاية الإعراض عن الدنيا و الزهد فيها كما كان على جانب عظيم من طهارة القلب و سلامة الذات و البعد عن زخارف الدنيا» (نقباء البشر ج 2 ص 776 - 778) | #نقباء البشر: «من أكابر العلماء المحققين و من مشاهير مراجع عصره، كان هو من أجلة الفقهاء و أفضل الأعلام. هو من أزهد أهل عصره و أورعهم و أتقاهم، كان في غاية الإعراض عن الدنيا و الزهد فيها كما كان على جانب عظيم من طهارة القلب و سلامة الذات و البعد عن زخارف الدنيا» (نقباء البشر ج 2 ص 776 - 778) | ||
==برخى نظريات علمى ايشان== | ==برخى نظريات علمى ايشان== | ||
#ايشان در حجيت خبر، وثوق به صدور را ميزان مىدانستند و براى همين، قائل به قول [[حلی، جعفر بن حسن|محقق حلى]] بودند و محافظت بر موافقت با نظر مشهور را رعايت میكردند، اگر چه قائل به حجيت شهرت نبودند. | |||
#ايشان در حجيت خبر، وثوق به صدور را ميزان مىدانستند و براى همين، قائل به قول [[ | |||
#فقه رضوى را معتبر نمىدانستند به دليل اينكه حديث سلسلة الذهب را با همۀ شهرتش در اين كتاب نياوردهاند. | #فقه رضوى را معتبر نمىدانستند به دليل اينكه حديث سلسلة الذهب را با همۀ شهرتش در اين كتاب نياوردهاند. | ||
#در تطهير، صرف اتصال به آب كثير يا جارى را قبول نداشتند، بلكه امتزاج را شرط مىدانستند. | #در تطهير، صرف اتصال به آب كثير يا جارى را قبول نداشتند، بلكه امتزاج را شرط مىدانستند. | ||
| خط ۹۱: | خط ۸۰: | ||
==اساتيد== | ==اساتيد== | ||
#[[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزا محمدحسن شيرازى]] (متوفاى 1312 قمرى) | |||
#[[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|ميرزا محمدتقى شيرازى]] (متوفاى 1338 قمرى) | |||
#ميرزا | #[[ميرزا حسن بن ميرزا خليل تهرانى نجفى]] (متوفاى 1323 قمرى) | ||
#[[شیرازی، محمدتقی بن محبعلی|ميرزا | #[[انصاری، مرتضی بن محمدامین|شیخ انصاری]] | ||
#ميرزا حسن بن ميرزا خليل تهرانى نجفى (متوفاى 1323 قمرى) | |||
==شاگردان== | ==شاگردان== | ||
#شيخ محمد محسن بن على تهرانى مشهور به [[آقا بزرگ تهرانى]] (متوفاى 1389 قمرى) صاحب [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة]] | #شيخ محمد محسن بن على تهرانى مشهور به [[آقا بزرگ تهرانى]] (متوفاى 1389 قمرى) صاحب [[الذريعة إلی تصانيف الشيعة]] | ||
#سيد محسن بن عبدالكريم معروف به امام [[امین، محسن|سيد محسن امين حسينى عاملى]] (متوفاى 1284 قمرى) صاحب أعيان الشيعة | #سيد محسن بن عبدالكريم معروف به امام [[امین، سید محسن|سيد محسن امين حسينى عاملى]] (متوفاى 1284 قمرى) صاحب [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]] | ||
#شيخ محمد يا احمد بن حسين بن | #شيخ محمد يا احمد بن حسين بن محمدحسن [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] (متوفاى 1344 قمرى) | ||
#شيخ على بن شيخ باقر بن [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] | #شيخ على بن شيخ باقر بن [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] | ||
#شيخ احمد | #شيخ احمد کاشفالغطاء | ||
#[[آل کاشفالغطاء، محمدحسین|شيخ | #[[آل کاشفالغطاء، محمدحسین|شيخ محمدحسین كاشف الغطا]] ء بن على (متوفاى 1373 قمرى) | ||
#شيخ رضا بن | #شيخ رضا بن محمدحسین بن محمدباقر بن محمدتقى، صاحب [[هداية المسترشدين في شرح أصول معالمالدين|هداية المسترشدين]] (متوفاى 1362 قمرى) | ||
#شيخ عبدالحسين بن | #شيخ عبدالحسين بن محمدتقى آل شيخ اسد اللّه كاظمى | ||
#[[صدر، حسن |سيد حسن صدر]](متوفاى 1354 قمرى) صاحب كتاب تكملة أمل الآمل | #[[صدر، سید حسن |سيد حسن صدر]](متوفاى 1354 قمرى) صاحب كتاب تكملة أمل الآمل | ||
#حاج | #حاج محمدحسن كبّة | ||
#سيد | #سيد كمالالدين، مشهور به ميرزا آقا بن امير محمد على رضوى خوانسارى دولتآبادى (1328 قمرى) | ||
#شيخ على بن شيخ | #شيخ على بن شيخ نصراللّه همدانى (متوفاى 1339 قمرى) داماد آقا رضا همدانى | ||
#شيخ على بن شيخ ابراهيم قمى (متوفاى 1272 قمرى) | #شيخ على بن شيخ ابراهيم قمى (متوفاى 1272 قمرى) | ||
#شيخ ابوالقاسم بن | #شيخ ابوالقاسم بن محمدتقى قمى (متوفاى 1353 قمرى) | ||
#شيخ | #شيخ محمدتقى مقدس تهرانى | ||
#على بن الحسين طريحى نجفى (متوفاى 1333 قمرى) | #على بن الحسين طريحى نجفى (متوفاى 1333 قمرى) | ||
#سيد على بن سيد محمود، عموى صاحب أعيان | #سيد على بن سيد محمود، عموى صاحب [[أعيان الشيعة (12 جلدی)|أعيان الشيعة]]، (متوفاى 1328 قمرى) | ||
#سيد مهدى بن | #سيد مهدى بن حبيباللّه حسينى شيرازى حائرى (متوفاى 1380 قمرى) | ||
#حاج ميرزا باقر طباطبائى (متوفاى 1366 قمرى) | #حاج ميرزا باقر طباطبائى (متوفاى 1366 قمرى) | ||
#شيخ جعفر بن شيخ راضى | #شيخ جعفر بن شيخ راضى | ||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۱۳: | ||
#سيد يوسف بن جواد موسوى عاملى شحورى | #سيد يوسف بن جواد موسوى عاملى شحورى | ||
== | ==وفات== | ||
اين عالم بزرگوار در آخر عمر پر بركتش به بيمارى سل مبتلا شده و براى بهبود و تغيير آب و هوا به سامرا مىروند، اما ضعف و بيمارى ايشان بيشتر مىشود و در 28 صفر 1322ق در سن 72 سالگى وفات يافته و در رواق شريف، در پايين پاى عسکريين عليهماالسلام مقابل قبر حکیمه دختر امام جواد به خاک سپرده مىشوند. | |||
==آثار== | |||
#حاشيه بر رسائل يا «فوائد الرضوية على الفوائد المرتضوية» | #حاشيه بر رسائل يا «فوائد الرضوية على الفوائد المرتضوية» | ||
#شرح الشرائع يا مصباح الفقيه في شرح شرائع الإسلام | #شرح الشرائع يا مصباح الفقيه في شرح شرائع الإسلام | ||
#حاشيه بر مكاسب | #حاشيه بر مكاسب | ||
#حاشيه بر رياض | #حاشيه بر رياض | ||
#تقريرات درس [[میرزای شیرازی، محمدحسن | #تقريرات درس [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]] از اول بيع تا آخر خيارات در يك مجلد بزرگ | ||
#تقريرات بحث اصول [[میرزای شیرازی، محمدحسن | #تقريرات بحث اصول [[میرزای شیرازی، سید محمدحسن|ميرزاى شيرازى]] | ||
#ذخيرة الأحكام في مسائل الحلال و الحرام (رسالۀ عملى در عبادات، طهارت، صلاة، زكات، خمس و اعتكاف است.) | #ذخيرة الأحكام في مسائل الحلال و الحرام (رسالۀ عملى در عبادات، طهارت، صلاة، زكات، خمس و اعتكاف است.) | ||
#حاشيه بر نجاة العباد | #حاشيه بر نجاة العباد | ||
| خط ۱۴۲: | خط ۱۳۰: | ||
#كتاب الزكاة | #كتاب الزكاة | ||
==وابستهها== | |||
{{وابستهها}} | |||
[[حاشية المکاسب (همدانی)]] | [[حاشية المکاسب (همدانی)]] | ||
| خط ۱۵۸: | خط ۱۴۳: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مراجع تقلید]] | |||
[[رده:آذر(1400)]] | |||