۶۱٬۱۸۹
ویرایش
خزائن الكتب القديمة في العراق منذ أقدم العصور حتی سنة 1000 للهجرة: تفاوت میان نسخهها
خزائن الكتب القديمة في العراق منذ أقدم العصور حتی سنة 1000 للهجرة (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۵۷
، ۲ ژوئن ۲۰۱۷جایگزینی متن - ' <ref>' به '<ref>'
جز (جایگزینی متن - '</ref>.' به '</ref>') |
جز (جایگزینی متن - ' <ref>' به '<ref>') |
||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
در مقدمه مختصر نويسنده، به اهميت موضوع كتاب اشاره شده است <ref>مقدمه، ص3-4</ref> | در مقدمه مختصر نويسنده، به اهميت موضوع كتاب اشاره شده است<ref>مقدمه، ص3-4</ref> | ||
باب اول، به مباحث مقدماتى و تمهيدى، اختصاص يافته است. از جمله اين مباحث، اين است كه «وراقه» به معناى عامش در دوران اسلامى بر چهار امر زير استوار بوده است: | باب اول، به مباحث مقدماتى و تمهيدى، اختصاص يافته است. از جمله اين مباحث، اين است كه «وراقه» به معناى عامش در دوران اسلامى بر چهار امر زير استوار بوده است: | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
#فروش كاغذ و ساير ابزار نوشتار، همچون قلم، مركب و...؛ | #فروش كاغذ و ساير ابزار نوشتار، همچون قلم، مركب و...؛ | ||
#جلد كردن كتاب؛ | #جلد كردن كتاب؛ | ||
#فروش كتاب <ref>ر.ك: متن كتاب، ص8-9</ref> | #فروش كتاب<ref>ر.ك: متن كتاب، ص8-9</ref> | ||
در باب دوم، به معرفى كتابخانههاى عراق در قبل از ميلاد پرداخته شده است. از جمله اين كتابخانهها، كتابخانه نينوا مىباشد كه از قديمىترين و بزرگترين كتابخانههاى دربارى عراق بشمار رفته و از لحاظ موضوعى، كتابهاى آن، از شمول و گستردگى قابل توجهى برخوردار بوده است <ref>ر.ك: همان، ص48</ref> | در باب دوم، به معرفى كتابخانههاى عراق در قبل از ميلاد پرداخته شده است. از جمله اين كتابخانهها، كتابخانه نينوا مىباشد كه از قديمىترين و بزرگترين كتابخانههاى دربارى عراق بشمار رفته و از لحاظ موضوعى، كتابهاى آن، از شمول و گستردگى قابل توجهى برخوردار بوده است<ref>ر.ك: همان، ص48</ref> | ||
از ديگر كتابخانههاى اين دوران، مىتوان از كتابخانههاى نفر (در منابع انگليسى نيپر)؛ دريهم (مصغر درهم)؛ شهر ادب؛ جمجمه؛ كيش؛ وركاء؛ تل حرمَل؛ آشور؛ نوزى؛ مدائن و... <ref>ر.ك: همان، ص42-76</ref> | از ديگر كتابخانههاى اين دوران، مىتوان از كتابخانههاى نفر (در منابع انگليسى نيپر)؛ دريهم (مصغر درهم)؛ شهر ادب؛ جمجمه؛ كيش؛ وركاء؛ تل حرمَل؛ آشور؛ نوزى؛ مدائن و...<ref>ر.ك: همان، ص42-76</ref> | ||
در باب سوم، كتابخانههاى عراق در دوران پس از ميلاد معرفى شدهاند كه از جمله آنها، مىتوان به كتابخانه مرقد حزقيل نبى(ع) اشاره نمود. اين كتابخانه، داراى كتب فراوانى به زبان عبرى بوده كه متأسفانه امروزه اثرى از آن باقى نيست و فقط در كتب قديمى، از آن ياد شده است <ref>ر.ك: همان، ص77</ref> | در باب سوم، كتابخانههاى عراق در دوران پس از ميلاد معرفى شدهاند كه از جمله آنها، مىتوان به كتابخانه مرقد حزقيل نبى(ع) اشاره نمود. اين كتابخانه، داراى كتب فراوانى به زبان عبرى بوده كه متأسفانه امروزه اثرى از آن باقى نيست و فقط در كتب قديمى، از آن ياد شده است<ref>ر.ك: همان، ص77</ref> | ||
كتابخانه دير متى، دير ميخائيل، دير مار بهنام، دير يونس (يونان)، دير بيث عابى، دير الربان هرمزد، دير باقوقا و دير اعلى از جمله كتابخانههاى معرفىشده در اين قسمت مىباشند <ref>ر.ك: همان، ص77-100</ref> | كتابخانه دير متى، دير ميخائيل، دير مار بهنام، دير يونس (يونان)، دير بيث عابى، دير الربان هرمزد، دير باقوقا و دير اعلى از جمله كتابخانههاى معرفىشده در اين قسمت مىباشند<ref>ر.ك: همان، ص77-100</ref> | ||
در آخرين باب، در پنج قسمت، كتابخانههاى عراق در دروان اسلامى معرفى شدهاند؛ بهعنوان نمونه، به اين پنج قسمت و برخى از كتابخانههاى مربوط به هر قسمت، اشاره شده است: | در آخرين باب، در پنج قسمت، كتابخانههاى عراق در دروان اسلامى معرفى شدهاند؛ بهعنوان نمونه، به اين پنج قسمت و برخى از كتابخانههاى مربوط به هر قسمت، اشاره شده است: | ||
قسم اول، كتابخانههاى خلفاى بغداد: مانند كتابخانههاى هارون الرشيد و مأمون؛ معتضد؛ مكتفى؛ المستنصر بالله و المستعصم بالله و... <ref>ر.ك: همان، ص101-125</ref> | قسم اول، كتابخانههاى خلفاى بغداد: مانند كتابخانههاى هارون الرشيد و مأمون؛ معتضد؛ مكتفى؛ المستنصر بالله و المستعصم بالله و...<ref>ر.ك: همان، ص101-125</ref> | ||
قسم دوم، كتابخانه كتب ملوك و سلاطين: مانند كتابخانههاى عضدالدوله بويهى؛ نورالدين ارسلان شاه، و بدرالدين لؤلؤ <ref>ر.ك: همان، ص126-129</ref> | قسم دوم، كتابخانه كتب ملوك و سلاطين: مانند كتابخانههاى عضدالدوله بويهى؛ نورالدين ارسلان شاه، و بدرالدين لؤلؤ<ref>ر.ك: همان، ص126-129</ref> | ||
قسم سوم، كتابخانههاى عمومى عراق: مانند كتابخانههاى حيدريه در نجف اشرف؛ دارالعلم در موصل؛ دار العلم بغداد؛ مدرسه نظاميه بغداد؛ رباط خاتونى سلجوقى؛ مدرسه بشيريه بغداد و... <ref>ر.ك: همان، ص130-176</ref> | قسم سوم، كتابخانههاى عمومى عراق: مانند كتابخانههاى حيدريه در نجف اشرف؛ دارالعلم در موصل؛ دار العلم بغداد؛ مدرسه نظاميه بغداد؛ رباط خاتونى سلجوقى؛ مدرسه بشيريه بغداد و...<ref>ر.ك: همان، ص130-176</ref> | ||
قسم چهارم، كتابخانههاى وزرا در عراق: مانند كتابخانههاى يحيى برمكى؛ ابن شاه مردان در بصره؛ محمد بن عبدالملك؛ فتح بن خاقان؛ قاسم بن عبدالله و... <ref>ر.ك: همان، ص177-188</ref> | قسم چهارم، كتابخانههاى وزرا در عراق: مانند كتابخانههاى يحيى برمكى؛ ابن شاه مردان در بصره؛ محمد بن عبدالملك؛ فتح بن خاقان؛ قاسم بن عبدالله و...<ref>ر.ك: همان، ص177-188</ref> | ||
قسم پنجم، كتابخانههاى خصوصى از صدر اسلام تا سنه 1000 هجرى: مانند كتابخانههاى ابوعمرو بن علاء؛ سفيان ثورى؛ واقدى؛ اصمعى؛ ابراهيم موصلى؛ [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]]؛ ابوحسان زيادى و... <ref>ر.ك: همان، ص189-276</ref> | قسم پنجم، كتابخانههاى خصوصى از صدر اسلام تا سنه 1000 هجرى: مانند كتابخانههاى ابوعمرو بن علاء؛ سفيان ثورى؛ واقدى؛ اصمعى؛ ابراهيم موصلى؛ [[ابن حنبل، احمد بن محمد|احمد بن حنبل]]؛ ابوحسان زيادى و...<ref>ر.ك: همان، ص189-276</ref> | ||
== وضعيت كتاب == | == وضعيت كتاب == | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
فهارس كتاب، در انتهاى آن آمده است كه عبارتند از: فهرستهاى: اعلام؛ اقوام، ملل و جماعات؛ اماكن و مواضع؛ كتابخانهها؛ اسامى كتب، رسائل، مقالات و مجلات؛ منابع انگليسى؛ الفاظ و اصطلاحات و محتويات كتاب. | فهارس كتاب، در انتهاى آن آمده است كه عبارتند از: فهرستهاى: اعلام؛ اقوام، ملل و جماعات؛ اماكن و مواضع؛ كتابخانهها؛ اسامى كتب، رسائل، مقالات و مجلات؛ منابع انگليسى؛ الفاظ و اصطلاحات و محتويات كتاب. | ||
در پاورقىها علاوه بر ذكر منابع <ref>ر.ك: پاورقى، ص10</ref>، به توضيح و تشريح برخى از لغات و عبارات متن پرداخته شده است <ref>ر.ك: همان، ص79</ref> | در پاورقىها علاوه بر ذكر منابع<ref>ر.ك: پاورقى، ص10</ref>، به توضيح و تشريح برخى از لغات و عبارات متن پرداخته شده است<ref>ر.ك: همان، ص79</ref> | ||
==پانويس == | ==پانويس == | ||