بیرجندنامه، بیرجند درآغاز سده چهاردهم خورشیدی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - '[[ ' به '[['
(صفحه ای تازه حاوی «<div class='wikiInfo'> [[پرونده:NUR11856J1.jpg|بندانگش» ایجاد کرد.)
 
جز (جایگزینی متن - '[[ ' به '[[')
 
(۲۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات کتاب
[[پرونده:NUR11856J1.jpg|بندانگشتی|بیرجندنامه، بیرجند درآغاز سده چهاردهم خورشیدی]]
| تصویر =NUR11856J1.jpg
{| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
| عنوان =بیرجندنامه، بیرجند درآغاز سده چهاردهم خورشیدی
|+ |
| عنوان‌های دیگر =بیرجند در آغاز سده چهاردهم خورشیدی
|-
| پدیدآوران =
! نام کتاب!! data-type='bookName'|بیرجندنامه، بیرجند درآغاز سده چهاردهم خورشیدی
[[رضایی، جمال]] (نویسنده)
|-
|نام های دیگر کتاب
|data-type='otherBookNames'|بیرجند در آغاز سده چهاردهم خورشیدی
|-
|پدیدآورندگان
|data-type='authors'|[[رضایی، جمال]] (نويسنده)


[[رفیعی، محمود]] (به کوشش)
[[رفیعی، محمود]] (به کوشش)
|-
| زبان =فارسی
|زبان  
| کد کنگره =‏‎‏DSR‎‏ ‎‏2075‎‏ ‎‏/‎‏ی‎‏56‎‏ ‎‏ر‎‏6
|data-type='language'|فارسی
| موضوع =
|-
بیرجند
|کد کنگره  
|data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏‎‏DSR‎‏ ‎‏2075‎‏ ‎‏/‎‏ی‎‏56‎‏ ‎‏ر‎‏6
|-
|موضوع  
|data-type='subject'|بیرجند


بیرجند - آثار تاریخی
بیرجند - آثار تاریخی


بیرجند - آداب و رسوم و زندگی اجتماعی
بیرجند - آداب و رسوم و زندگی اجتماعی
|-
| ناشر =
|ناشر  
هيرمند
|data-type='publisher'|هيرمند
| مکان نشر =تهران - ایران
|-
| سال نشر = 1381 ش  
|مکان نشر  
|data-type='publishPlace'|تهران - ایران
|-
|سال نشر  
|data-type='publishYear'| 1381 هـ.ش  
|-class='articleCode'
|کد اتوماسیون
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE11856AUTOMATIONCODE
|}
</div>


| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11856AUTOMATIONCODE
| چاپ =1
| شابک =964-5521-23-8
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =11856
| کتابخوان همراه نور =11856
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پیش از =
}}
'''بيرجندنامه'''، اثر دكتر [[رضایی، جمال|جمال رضايى]] به زبان فارسی است. اين اثر درباره بيرجند، گويش و فرهنگ اين شهر است. دكتر محمود رفيعى در مقدمه‌اش بر كتاب مى‌نويسند: «معمولاً طرح‌هاى پژوهشى اينسان گسترده و فراگير با بودجه‌ى بنيادها و توسط گروه‌هاى تحقيقاتى انجام مى‌گيرد كه دكتر رضايى شخصاً آن را تكفل نموده، به سامان رسانده است».


== معرفى اجمالى: ==
== ساختار==
در ابتداى اثر مقدمه مفصل و مفيدى به قلم نویسنده آمده است. مطالب در هفده جستار تدوين گرديده كه هر جستار؛ مشتمل بر چند يا چندين فصل بوده و مجموعاً بالغ بر 85 فصل مى‌باشد. متن با نثرى ساده و شيوا - متناسب با مندرجات آن - نوشته شده است. به علاوه سه پيوست نيز در انتهاى اثر آمده است.


== گزارش محتوا==
در اين اثر آگاهى‌ها و دانستنى‌هاى گوناگونى راجع به بيرجند آمده است: موقعيت جغرافيايى، نام و وجه تسميه و پيشينه تاريخى بيرجند تا ساختار قديمى شهر و آنچه در آن بوده است، از اوضاع اجتماعى زندگى مردم: خوراك، پوشاك، مسكن و... تا آداب و رسوم، جشن‌ها و عزادارى‌هاى مذهبى و حتى بازى‌ها و باورها و پندارهاى مردم آن...، و به همين جهت نویسنده آن را «بيرجندنامه» نام نهاده است.


«بيرجندنامه»، اثر دكتر جمال رضايى به زبان فارسى است. اين اثر درباره بيرجند، گويش و فرهنگ اين شهر است. دكتر محمود رفيعى در مقدمه‌اش بر كتاب مى‌نويسند: «معمولاً طرح‌هاى پژوهشى اينسان گسترده و فراگير با بودجه‌ى بنيادها و توسط گروه‌هاى تحقيقاتى انجام مى‌گيرد كه دكتر رضايى شخصاً آن را تكفل نموده، به سامان رسانده است».
يك نگاه اجمالى به «بيرجندنامه» و مندرجات آن نشان مى‌دهد كه مؤلف براى گردآورى مطالب كتاب و تدوين و تأليف آنها چه اندازه وقت صرف كرده، تا چه حد متحمل زحمت شده و تا چه پايه در نوشتن اين كتاب دقت به عمل آورده است. بى‌ترديد عشق وى به پژوهش‌هاى علمى و علاقه‌اش به زادگاه دو عامل بسيار مؤثر در پديد آمدن اين اثر ارزشمند بوده است.


== ساختار: ==
نگارنده در نوشتن كتاب حاضر تا آنجا كه برایش مقدور بوده كوشيده است كه دانسته‌ها، شنيده‌ها، ديده‌ها، خوانده‌ها و يافته‌هاى خود را دقيق و مستند و دور از هرگونه تعصب، احساسات، تصور، حدس، فرض و... تدوين و به نگارش درآورد؛ بنابراین بيرجندنامه تنها اختصاص به «فرهنگ عامه» مردم بيرجند در هفتاد - هشتاد سال پيش ندارد، بلكه آگاهى‌ها و دانستنى‌هاى فراوان ديگرى كه ثبت و ضبط آنها ضرورى مى‌نموده نيز در آن آمده و تنوع بسيار به مطالب داده است.


جستار يكم، كتاب در حقيقت «مدخل» يا «درآمد»ى است كه در آن گزارشى كوتاه، ولى جامع از موقعيت جغرافيايى و وضعيت اقليمى، نام و پيشينه تاريخى «قهستان» و «بيرجند» آمده است تا خواننده از موقعيت و وجه تسميه و گذشته‌هاى دور و نزدیک ناحيه و شهر بيرجند آگاهى‌هاى لازم به‌دست آورد.


در ابتداى اثر مقدمه مفصل و مفيدى به قلم نويسنده آمده است. مطالب در هفده جستار تدوين گرديده كه هر جستار؛ مشتمل بر چند يا چندين فصل بوده و مجموعاً بالغ بر 85 فصل مى‌باشد. متن با نثرى ساده و شيوا - متناسب با مندرجات آن - نوشته شده است. به علاوه سه پيوست نيز در انتهاى اثر آمده است.
شانزده جستار ديگر، به مطالب گوناگون اختصاص دارد و در هر جستار و فصل‌هاى آن موضوعات مختلف، ولى متناسب با هم، نوشته شده است كه ذكر عناوين آنها در فهرست كتاب آمده و در اين جا جز اطاله كلام حاصلى ندارد.


== گزارش محتوا: ==
پيوست‌هاى كتاب به ترتيب حاوى مطالب ذيل است:


1- نمونه‌هاى گوناگون از شعرهاى محلى بيرجندى و در آن شمارى از دو بيتى‌ها، رباعيات، نواها، ترانه‌ها و نيز لالايى‌ها و چيستان‌هاى منظوم و آهنگين داده شده و در حقيقت تكمله‌اى است بر فصل يك از جستار پانزدهم.


در اين اثر آگاهى‌ها و دانستنى‌هاى گوناگونى راجع به بيرجند آمده است: موقعيت جغرافيايى، نام و وجه تسميه و پيشينه تاريخى بيرجند تا ساختار قديمى شهر و آنچه در آن بوده است، از اوضاع اجتماعى زندگى مردم: خوراك، پوشاك، مسكن و... تا آداب و رسوم، جشن‌ها و عزادارى‌هاى مذهبى و حتى بازى‌ها و باورها و پندارهاى مردم آن...، و به همين جهت نويسنده آن را «بيرجندنامه» نام نهاده است.
2- واژگان پزشکى گويش بيرجند كه چنان‌كه از عنوانش پيداست فهرستى از واژه‌ها، نام‌هاى بيمارى‌ها، داروها، ابزارها، شيوه‌هاى درمان، اصطلاحات پزشکى و طب سنتى و بومى بيرجند است. اين پيوست نيز مربوط است به فصل ششم از جستار پنجم.


يك نگاه اجمالى به «بيرجندنامه» و مندرجات آن نشان مى‌دهد كه مؤلف براى گردآورى مطالب كتاب و تدوين و تأليف آنها چه اندازه وقت صرف كرده، تا چه حد متحمل زحمت شده و تا چه پايه در نوشتن اين كتاب دقت به عمل آورده است. بى‌ترديد عشق وى به پژوهش‌هاى علمى و علاقه‌اش به زادگاه دو عامل بسيار مؤثر در پديد آمدن اين اثر ارزشمند بوده است.
3- مجموعه‌اى از عكس‌ها و تصاوير آثارى كه از گذشته‌هاى دور و نزدیک در اين شهر و پيرامون آن بازمانده است؛ اين تصاوير نه تنها «مستند» نوشته‌هاى استاد است، بلكه چاپ آنها در اين كتاب موجب ثبت و ضبط آنها در تاريخ مكتوب قهستان و بيرجند شده است.


نگارنده در نوشتن كتاب حاضر تا آنجا كه برايش مقدور بوده كوشيده است كه دانسته‌ها، شنيده‌ها، ديده‌ها، خوانده‌ها و يافته‌هاى خود را دقيق و مستند و دور از هرگونه تعصب، احساسات، تصور، حدس، فرض و... تدوين و به نگارش درآورد؛ بنابراين بيرجندنامه تنها اختصاص به «فرهنگ عامه» مردم بيرجند در هفتاد - هشتاد سال پيش ندارد، بلكه آگاهى‌ها و دانستنى‌هاى فراوان ديگرى كه ثبت و ضبط آنها ضرورى مى‌نموده نيز در آن آمده و تنوع بسيار به مطالب داده است.
==وضعيت==


جستار يكم، كتاب در حقيقت «مدخل» يا «درآمد»ى است كه در آن گزارشى كوتاه، ولى جامع از موقعيت جغرافيايى و وضعيت اقليمى، نام و پيشينه تاريخى «قهستان» و «بيرجند» آمده است تا خواننده از موقعيت و وجه تسميه و گذشته‌هاى دور و نزديك ناحيه و شهر بيرجند آگاهى‌هاى لازم به‌دست آورد.


شانزده جستار ديگر، به مطالب گوناگون اختصاص دارد و در هر جستار و فصل‌هاى آن موضوعات مختلف، ولى متناسب با هم، نوشته شده است كه ذكر عناوين آنها در فهرست كتاب آمده و در اين جا جز اطاله كلام حاصلى ندارد.
فهرست مندرجات به تفكيك جستار و فصل در آغاز كتاب و پس از پيش‌گفتار، جدول نويسه‌ها و نشانه‌هاى آوانويسى فارسی و لاتين آمده است. نام كتاب‌ها و عناوين مقالاتى كه در اين كتاب از آنها استفاده شده، با ذكر اسامى نويسندگان يا مترجمان و مشخصات كامل آنها، در زيرنويس صفحات داده شده است. در انتهاى اثر نيز فهرست اعلام و منابع و مآخذ به تفكيك ذكر شده است.


پيوست‌هاى كتاب به ترتيب حاوى مطالب ذيل است:
==منابع مقاله==
مقدمه و متن كتاب.


1- نمونه‌هاى گوناگون از شعرهاى محلى بيرجندى و در آن شمارى از دو بيتى‌ها، رباعيات، نواها، ترانه‌ها و نيز لالايى‌ها و چيستان‌هاى منظوم و آهنگين داده شده و در حقيقت تكمله‌اى است بر فصل يك از جستار پانزدهم.
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


2- واژگان پزشكى گويش بيرجند كه چنان‌كه از عنوانش پيداست فهرستى از واژه‌ها، نام‌هاى بيمارى‌ها، داروها، ابزارها، شيوه‌هاى درمان، اصطلاحات پزشكى و طب سنتى و بومى بيرجند است. اين پيوست نيز مربوط است به فصل ششم از جستار پنجم.
[[جغرافیای تاریخی بلخ و جیحون و مضافات بلخ]]


3- مجموعه‌اى از عكس‌ها و تصاوير آثارى كه از گذشته‌هاى دور و نزديك در اين شهر و پيرامون آن بازمانده است؛ اين تصاوير نه تنها «مستند» نوشته‌هاى استاد است، بلكه چاپ آنها در اين كتاب موجب ثبت و ضبط آنها در تاريخ مكتوب قهستان و بيرجند شده است.
[[تاریخ علمای بلخ]]


== وضعيت: ==
[[ارجان و کهگیلویه]]


[[بررسی تاریخی، سیاسی و اجتماعی اسناد بندرعباس]]


فهرست مندرجات به تفكيك جستار و فصل در آغاز كتاب و پس از پيش‌گفتار، جدول نويسه‌ها و نشانه‌هاى آوانويسى فارسى و لاتين آمده است. نام كتاب‌ها و عناوين مقالاتى كه در اين كتاب از آنها استفاده شده، با ذكر اسامى نويسندگان يا مترجمان و مشخصات كامل آنها، در زيرنويس صفحات داده شده است. در انتهاى اثر نيز فهرست اعلام و منابع و مآخذ به تفكيك ذكر شده است.
[[تاریخ ملازاده در ذکر مزارات بخارا]]


== منابع: ==
[[تاریخ بوشهر]]




مقدمه و متن كتاب.
[[رده:کتاب‌شناسی]]


[[رده: تاریخ]]


== پیوندها ==
[[رده: تاریخ آسیا]]
[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Text/15268 مطالعه کتاب بیرجندنامه، بیرجند درآغاز سده چهاردهم خورشیدی در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
 


[[رده: تاریخ ایران]]