تاریخ معالم المدينة المنورة قديماً و حديثاً: تفاوت میان نسخه‌ها

'''تاريخ معالم المدينة المنورة قديما و حديثا'''، اثر احمد ياسين الخيارى الحسينى المدنى، كتابى است پيرامون تاريخ مدينه و اماكن معروف آن، از قبل از هجرت پيامبر (ص) تا عصر حاضر كه به زبان عربى و در قرن چهاردهم هجرى نوشته شده است.

نويسنده در ابتدا به بيان تاريخ مدينه، قبل از هجرت و در عصر پيامبر اكرم(ص) پرداخته، پس از ذكر تاريخ ساخت مسجد نبوى و اضافات و زيادات آن در عصور مختلف، به تشريح موقعيت مساجد، چاه‌ها، چشمه‌ها، قصرها و اماكن معروف مدينه پرداخته و در پايان نيز از حكام و امراى آن از زمان پيامبر (ص) تا كنون نام برده است.

در باب دوم، تاريخ مدينه در عهد پيامبر (ص)، چگونگى تشريف‌فرمايى ايشان به اين شهر، اهم حوادث هجرت و سيره آن حضرت با توجه به آيات قرآن كريم، مورد بحث و بررسى قرار گرفته است <ref>همان، ص 57 - 67</ref>.

در باب سوم، به تاريخ ساخت مسجد نبوى و اضافات و زيادات آن در عصور مختلف، از جمله در زمان پيامبر (ص)، خليفه دوم، خليفه سوم، وليد بن عبدالملك، مهدى بن منصور، سلطان قايتباى، سلطان عبدالمجيد خان عثمانى و توسعه آن در زمان آل سعود، اشاره گرديده است <ref>همان، ص 77 - 115</ref>.

باب چهارم، به تشريح موقعيت مساجد مدينه و اتفاقات خاص يا رواياتى كه در مورد آنها وارد شده، اختصاص يافته است. اين مساجد، عبارتند از: مسجد غمامه، مسجد سيده فاطمه، مسجد مالك بن سنان، مسجد بلال بن رباح مؤذن پيامبر (ص)، مسجد عسكر، مسجد سقيا، مسجد منارتين، مسجد عروه، مسجد ذى الحليفه يا مسجد شجره يا مسجد احرام يا مسجد ابيار على(ع)، مسجد معرس، مسجد مغسله يا مغيسله يا مسجد بنى دينار، مسجد وادى يا مسجد عاتكه، مسجد بنات النجار، مسجد قباء، مسجد مشربه أم ابراهيم، مسجد بنى ظفر يا مسجد بغله يا مسجد مائده، مسجد فضيخ، مسجد شمس، مسجد مصبح، مسجد عرفات يا مسجد عمره، مسجد طريق سافله يا مسجد ابوذر غفارى يا مسجد سجده، مسجد اجابه يا مسجد بنى معاويه، مسجد سبق، مسجد رايه يا مسجد ذباب، مسجد درع يا مسجد شيخين، مسجد قبلتين و... <ref>همان، ص 133</ref>.