نجمآبادی، محمود
محمود نجمآبادى (۱۲۸۲-۱۳۷۹ش)، نویسنده، پزشک، مورخ برجسته تاریخ پزشکی ایران، مترجم، استاد دانشگاه و روزنامهنگار معاصر بود. وی در ۲۳ آذر ۱۲۸۲ش در تهران، در محله شیخهادی، در خانوادهای اهل علم و فضیلت دیده به جهان گشود. جد مادریاش آیتالله شیخهادی نجمآبادی از عالمان بزرگ دوره ناصری و پدربزرگاش حاج آقا محمد نجمآبادی اولین متولی مدرسه سپهسالار (شهید مطهری) بود. تحصیلات اولیه را در مدرسه «شرکت گلستان» و مدرسه قدیم «ایران و آلمان» آغاز کرد و سپس در دارالفنون و دارالمعلمین ادامه داد و از آنجا به مدرسه طب رفت. او در ۱۹ سالگی وارد مدرسه طب شد و پس از فراغت از تحصیل، در سال ۱۳۰۹ش به قوچان رفت و دو سال به طبابت پرداخت، سپس در سال ۱۳۱۲ش رئیس بیمارستان حشمتیه سبزوار شد. پس از آن به تهران آمد و در انستیتو پاستور مشغول به کار شد و مدتی نیز ریاست بیمارستانهای «نجات» و «لقمانالدوله» را بر عهده داشت. نجمآبادی برای تکمیل تحصیلات به پاریس رفت و دکترای داروسازی و مدارک متعدد دیگری در شعب مختلف پزشکی از دانشگاه پاریس دریافت کرد. او سالها نایبرئیس انجمن بینالمللی تاریخ طب در پاریس و عضو رسمی انجمن تاریخ طب فرانسه بود و نشان شوالیه را از دولت فرانسه دریافت کرد. وی ماهنامه «جهان پزشکی» را تأسیس و منتشر کرد و سی سال در دانشگاه تهران به تدریس اشتغال داشت و مسئولیتهایی چون ریاست بخش تحقیقات تاریخی دانشکده بهداشت و سرپرستی انستیتو تحقیقات بهداشتی را بر عهده گرفت. نجمآبادی در طول حیات علمی خود دهها کتاب و صدها مقاله به زبانهای فارسی و فرانسوی تألیف و ترجمه کرد که از مهمترین آنها میتوان به «تاریخ طب در ایران»، «محمد زکریای رازی»، «تعالیم پزشکی صدساله فرانسویان در ایران»، تصحیح «رساله جودیه»، ترجمه «آبله و سرخک» و «آیین پزشکی» اشاره کرد. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ۲۷ آذر ۱۳۷۸ش طی مراسم بزرگداشتی، او را بهعنوان یکی از مفاخر ایران زمین معرفی کرد و نشان زرین انجمن را به وی اهدا نمود. وی سرانجام در اول فروردین ۱۳۷۹ش در تهران درگذشت.
| محمود نجمآبادی | |
|---|---|
 نجمآبادی، محمود | |
| نام کامل | محمود نجمآبادی |
| نام پدر | میرزا مرتضی |
| ولادت | ۲۳ آذر ۱۲۸۲ شمسی |
| محل تولد | تهران، محله شیخهادی، ایران |
| محل زندگی | تهران، قوچان، سبزوار، پاریس |
| رحلت | ۱ فروردین ۱۳۷۹ شمسی |
| مدفن | تهران |
| طول عمر | ۹۷ سال |
| خویشاوندان | آیتالله شیخهادی نجمآبادی (جد مادری)، حاج آقا محمد نجمآبادی (پدربزرگ) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | پزشک، نویسنده، مترجم، استاد دانشگاه، مورخ طب، روزنامهنگار |
| منصب | رئیس بخش تحقیقات تاریخی دانشکده بهداشت، سرپرست انستیتو تحقیقات بهداشتی، نایب رئیس انجمن بینالمللی تاریخ طب در پاریس، عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | دکترای پزشکی، دکترای داروسازی |
| دانشگاه | دانشگاه تهران، دانشگاه پاریس |
| علایق پژوهشی | تاریخ پزشکی ایران، طب سنتی، زندگینامه پزشکان مسلمان |
| برخی آثار |
|
ولادت
محمود نجمآبادی فرزند میرزا مرتضی در سال 1282ش، در محله شيخ هادى تهران پا به عرصه وجود گذاشت. خاندان وى عموماًاهل علم و فضيلت بودند. جد بزرگوارشان آيتالله شيخ هادى نجمآبادى از اجله عالمان دوره ناصرى و بيت معظمله مأمن و ملجأ براى عموم بوده است.
تحصیلات
نجمآبادى، تحصيلات اوليه خود را در مدرسهاى قديمى به نام شركت گلستان واقع در بيمارستان وزيرى و دوره متوسطه را در دبيرستان دارالفنون و دارالمعلمين تهران به پايان رساند و پس از طى تحصيلات پزشکى در دانشگاه تهران و اخذ مدرک دكتراى پزشکى به دريافت دكتراى داروسازى از دانشگاه پاريس نايل آمد. مضاف بر آن، وى داراى مدارک متعدد در شعب مختلف علم پزشکى از دانشگاه پاريس نيز مىباشد.
ايشان در طول سالها فعاليت علمى و تحقيقاتى و 30 سال تدريس در دانشگاه تهران، تصدى مشاغل مختلف و عضويت در مجامع گوناگون علمى را به عهده داشته است، از جمله: عضويت در مؤسسه پاستور و دفع آفات حيوانى؛ رياست بخش تحقيقات تاريخى دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتى دانشگاه تهران؛ نزديك به چهل سال عضويت در انجمن بينالمللى تاريخ طب؛ عضويت در انجمن تاريخ طب آمريكا و ايتاليا؛ نماينده ايران در كنگره بهداشتى مصر؛ عضويت در فرهنگستان علوم پزشکى جمهورى اسلامى ايران و...
وى ضمن سالها خدمت به علم و دانش پزشکى، موفق به اخذ نشانها و مدالهاى متعددى نيز شدهاند، از جمله اخذ نشان شواليه از كشور فرانسه.
آثار
- بررسى زندگى و آثار زكرياى رازى؛
- تهيه مقالات متعدد پزشکى مندرج در مجله جهان پزشکى؛
- تأليف كتاب تاريخ طب در ايران؛
- و...
منابع مقاله
ر.ک: مجله نامه فرهنگ، بهار 1374، شماره 17، صفحه 184، واقع در پايگاه نورمگز.