معارج السؤول و مدارج المأمول
| معارج السوول و مدارج المأمول | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | استرآبادی نجفی، حسنبن محمد (نويسنده) محبی، صاحبعلی (مصحح) |
| ناشر | احسن الحديث |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1430ق |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-964-5738-14-1 |
| موضوع | تفاسیر فقهی - شیعه - قرآن - احکام و قوانین - تفاسیر شیعه - قرن 9ق. |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 4 |
| کد کنگره | /الف15 م6 99/6 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
معارج السؤول و مدارج المأمول، از آثار فقیه و مفسّر شیعه در قرن نهم هجری قمری، کمالالدین حسن بن شمسالدین محمد استرآبادی نجفی (زنده در سال ۸۹۱ق)، پژوهشی در حوزه آیات الاحکام است که به تبیین و تفسیر حدود پانصد آیه از قرآن کریم در مسائل فقهی میپردازد. پژوهشگر معاصر، صاحبعلی محبّی، این کتاب را تحقیق و تصحیح کرده است.
هدف و روش
- کمالالدین حسن بن شمسالدین محمد استرآبادی نجفی، علاوه بر این کتاب، آثار دیگری چون «عيون التفاسير» را نیز تألیف کرده است. او کتاب حاضر را با هدف تبیین مبانی قرآنی فروع فقهی و به امید پاداش اخروی نگاشته است.
- ویژگی بارز این کتاب، تنظیم مطالب بر اساس ترتیب ابواب فقهی است. برخلاف تفاسیر ترتیبی، نویسنده آیات را از طهارت آغاز کرده و تا کتاب دیات ادامه داده است.
- کمالالدین حسن بن شمسالدین محمد استرآبادی نجفی، در تدوین این اثر از کتاب «كنز العرفان» فاضل مقداد، الگوبرداری کرده، اما با بسط مباحث و افزودن نکاتی در لغت، قرائت و اقوال فقها، اثری جامعتر و سودمندتر پدید آورده است. نویسنده، نگارش کتاب حاضر را در سال 891ق، به پایان رسانده است[۱].
- نویسنده، آیات مربوط به احکام را در کتاب حاضر از تفسیر دیگر خودش به نام «عيون التفاسير» استخراج کرده و طبق ابواب فقهی نظم داده و نام آن را «معارج السؤول و مدارج المأمول» نهاده است[۲].
ساختار و محتوا
- کتاب 4 جلدی حاضر بهترتیب ابواب فقهی به شکل زیر سامان یافته است:
- از کتاب طهارت تا نماز مسافر؛
- از کتاب زکات تا جهاد؛
- از کتاب امر به معروف و نهی از منکر تا نکاح؛
- از کتاب طلاق تا دیات.
نمونه مباحث
- کتاب نماز که چند فصل دارد:
فصل اول: در بیان ماهیت نماز؛ چراکه پیشنیاز حکم کردن درباره هر چیزی، آن است که ابتدا تصویری از آن در ذهن باشد. نماز در لغت به معنای مطلقِ «دعا» است، اما در شرع، عبارت است از کارهای شناختهشده و ذکرهای مخصوصی که با «نیت» همراه گشته و به طهارت، قیام و رو به قبله بودن در حالت اختیار، مشروط شده است. نماز بر دو گونه است: واجب (فرض) و مستحب (ندب). نمازهای واجب هفت مورد هستند:
- روزانه (یومیه)؛
- جمعه؛
- عیدین (فطر و قربان)؛
- آیات؛
- جنازه (میّت)؛
- طواف؛
- نمازهای نذری و مانند آن.
فصل دوم: درباره نمازهای روزانه و آنچه به آنها مربوط میشود؛ که شامل چند مبحث است: مبحث اول: در دلایل وجوب آنها؛ نمازهای روزانه به استناد اجماع، کتاب (قرآن) و سنت واجب هستند:
- اجماع: به دلیل آنکه هیچیک از «اهل قبله» (مسلمانان) در وجوب آن مخالفتی نکرده است.
- سنت: سخن پیامبر(ص) است که فرمود: «پنج نماز در شبانهروز بر شما واجب شده است» و نیز سخن ایشان(ص): «خداوند پنج نماز را واجب کرده است؛ هرکس وضوی آنها را بهخوبی انجام دهد و آنها را در وقت خود بخواند و رکوع و خشوع آنها را کامل نماید، برعهده خداوند عهدی است که او را بیامرزد».
- کتاب (قرآن): از جمله دلایل آن، سخن خداوند متعال در سوره بقره است که میفرماید: «حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطىٰ» (بر نمازها و [بهویژه] نماز میانه محافظت کنید). این آیه، از بابِ «ذکرِ خاص بعد از عام» است تا توجه و اهمیت ویژهتر به جایگاه این نماز (نماز وسطی) را نشان دهد....[۳].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.