مبانی و مقدمات رابطه قرآن و علوم روز
مبانی و مقدمات رابطه قرآن و علوم روز ، از آثار قرآنپژوه معاصر و رئیس بنیاد و دبیر ستاد عالی همایش ملی پژوهشهای قرآنی حوزه و دانشگاه، مهندس محسن عباسنژاد، پژوهشی آغازین و منبعشناسانه و مفهومسازی است که میتواند باعث آماده کردن زمینه برای تبیین چارچوبهای نظری و عملی تعامل میان کلام وحی و یافتههای بشری گردد. این اثر در واقع، مدخلی برای ورود به مبحث عمیق «علم دینی» و حاصل فعالیتی گروهی است و افرادی چون دکتر حمید فغفور مغربی، دکتر نعمتالله تقوی و محمدکاظم شریعتی و محمد محبتیفر در تدوین آن همکاری کردهاند. این کتاب نیز به مناسبت اولین همایش ملی پژوهشهای قرآنی حوزه و دانشگاه در سال 1385ش تهیه و منتشر شده است. اثر حاضر تلاش میکند تا با ترکیب رویکردهای تفسیری و یافتههای علمی، قرآن را نه تنها به عنوان کتاب هدایت اخروی، بلکه به عنوان مرجعی برای جهتدهی به علوم تجربی و انسانی معرفی کند.
| مبانی و مقدمات رابطه قرآن و علوم روز | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | عباسنژاد، محسن (نويسنده) بنیاد پژوهشهای قرآنی حوزه و دانشگاه. مرکز اطلاع رسانی و کتابخانه تخصصی قرآن و علوم روز (تهيه کننده) |
| ناشر | بنياد پژوهشهای قرآنی حوزه و دانشگاه |
| مکان نشر | ایران - مشهد مقدس |
| سال نشر | 1385ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | 964-96256-0-7 |
| موضوع | قرآن و علوم |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /ع2م2 103/6 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- مهندس محسن عباسنژاد بارها تأکید میکند که این کتاب، مدخل و درآمد و شامل مبانی و مقدمات برای بررسی رابطه قرآن و علوم است و هدف را گشودن راهی برای دستیابی به «علم دینی» معرفی میکند و اثر خود را گامی اولیه در یک مسیر طولانی علمی میشمارد. [۱]
ساختار و محتوا
- کتاب حاضر در سه بخش اصلی تنظیم شده است:
- «درآمدی بر آشنایی با قرآن»، زیربنای معرفتی لازم را از طریق آشنایی با قرآن و تاریخ آن فراهم میکند. در این بخش، مباحثی نظیر کیفیت نزول وحی، مراحل جمع و تدوین قرآن (از نگارش بر روی استخوان و چوب تا مصحف امام علی(ع)) و تحریفناپذیری آن بررسی شده است. نویسنده همچنین به تفصیل به وجوه اعجاز قرآن میپردازد و بر اعجازهای علمی و عددی (مانند توازن کلمات) به عنوان شواهدی بر پیوند قرآن با واقعیات جهان تأکید میکند و مباحثی مانند شرایط مفسر، انواع تفسیر و گرایشهای تفسیری و مسأله تفسیر به رأی را مطرح میسازد.
- «مبانی و مقدمات رابطه قرآن و علوم روز» که بدنه اصلی نظری کتاب را تشکیل میدهد، به مباحثی میپردازد که میتواند اصول و زیربنای تحلیل رابطه علم و دین را فراهم کند. نویسنده با بازخوانی پیشینه این بحث در غرب و جهان اسلام، دیدگاههای «تعارض» و «جدایی» (نظیر پوزیتیویسم) را نقد کرده و به دنبال اثبات امکان تعامل است. او برای تولید علم دینی، شش رویکرد کلیدی (فردمحور، هدفمحور، مسألهمحور، موضوعمحور، نظریهمحور و مبناگرا) را معرفی و آسیبشناسی میکند تا نقشه راهی برای محققان ارائه دهد.
- «ضمائم و پیوستها» جنبه کاربردی کتاب است که به بیان نشانی آیات و موضوعات مشترک میان قرآن و علوم روز میپردازد. این بخش حوزههای متنوعی شامل هنر، اقتصاد، حقوق، روانشناسی، طب، علوم طبیعی و مدیریت را در بر میگیرد و با ارائه یک منبعشناسی غنی، پژوهشگران را به سوی پژوهش و اندیشه کاملتر و مطالعات میانرشتهای هدایت میکند.
نمونه مباحث
- «اعتراف دانشمندان بزرگ غربی به عظمت قرآن» مثلاً کارلایل، دانشمند مشهور انگلیسی، میگوید: «اگر یک بار به این کتاب مقدس نظر بیفکنیم، حقایق برجسته و خصایص اسرار وجود، طوری در مضامین جوهری آن پرورش یافته که عظمت و حقیقت قرآن بهخوبی از آن نمایان است. و این خود مزیت بزرگی است که مخصوص قرآن میباشد و در هیچ کتاب علمی و سیاسی و اقتصادی دیگری دیده نمیشود. آری خواندن بعضی از کتابها تأثیر عمیقی در ذهن انسان میگذارد ولی هرگز با تأثیر قرآن قابل مقایسه نیست.» [۲]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.