كتاب الصفات

كتاب الصفات و يليه كتاب أحاديث النزول، دو کتاب حدیثی به قلم ابوالحسن علی بن عمر دارقطنی (متوفی 385ق) است. این اثر با تحقیق ابویعقوب نشأت بن کمال مصری منتشر شده است

الصفات
پدیدآوران	دارقطنی، علی بن عمر (نويسنده) مصری، نشا‌ت‌ بن‌ کما‌ل‌ (محقق)
عنوان‌های دیگر	احادیث النزول
ناشر	مکتبة ابن تيمية
مکان نشر	مصر - قاهره
سال نشر	1425ق - 2005م
چاپ	1
موضوع	خدا - صفات - متون قدیمی تا قرن 14 - خدا -- نامها -- متون‌ قدیمی‌ تا‌ قرن‌ 14 - خدا - صفات - احادیث - احادیث اهل سنت - قرن 4ق.
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	7ص2د 218 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

ساختار

كتاب الصفات، مشتمل بر مقدمه محقق و شرح‌ حال نویسنده و متن 68 حدیث و اثر مسند در ضمن یازده عنوان است. کتاب احادیث نزول نیز حاوی 138 حدیث و اثر است.

گزارش محتوا

كتاب الصفات

دارقطنی در این اثر، بعضی احادیث وارده از رسول‌الله(ص) مرتبط با صفات الله عز و جل را که از موضوعات مهم و عظیم است، گردآوری کرده است. معرفت اسماء و صفات الهی یکی از اقسام توحید است که بر بندگان واجب است و معرفت توحید نیز از حقوق الهی است که بر هر مسلمان واجب است که آن را ولو اجمالاً فراگیرد‏.

قدم، یدین، اصابع، ضحک، کرسی و عرش، یمین، کف الرحمن و... صفاتی است که نویسنده احادیث مرتبط با آنها را گردآوری کرده است؛ به‌عنوان نمونه با سند خود از انس بن مالک از رسول‌الله(ص) روایت کرده که فرمود: «يا مقلب القلوب ثبت قلبي علی دينك». به آن حضرت عرض شد: یا رسول‌الله آیا بر ما می‌ترسی و حال آنکه ما به تو ایمان داریم و به آنچه برای ما آورده‌ای یقین داریم. فرمود: چه چیزی مرا دانا می‌سازد؛ همانا قلب‌های مؤمنان بین دو انگشت از انگشت‌های خداوند عز و جل است‏.

در انتهای کتاب صفات، شیوه دارقطنی در احادیث صفات مطرح شده است. در ابتدای آن حدیثی از قاسم بن سلام ذکر شده و پس از آن تصریح شده که این احادیث بدون شک صحیح هستند. سپس در مقام پاسخ به این سؤال که خداوند چگونه قدم می‌نهد و می‌خندد، چنین نوشته شده است: شرح و تفسیر این، ممکن نیست و نشنیده‌ایم که کسی آن را تفسیر نماید‏.

كتاب أحاديث النزول

این کتاب، جزیی حدیثی است که دارقطنی در آن طرق احادیث نزول خدای تعالی به آسمان دنیا در ثلث آخر از هر شب را گردآوری نموده است. مسئله نزول خداوند یکی از مسائل اعتقادی است که علمای اهل سنت در کتاب‌هایشان ذکر کرده‌اند. این مسئله از سایر مسائل اعتقادی اهل سنت اهمیت کمتری ندارد و به همین دلیل همه مصنفین اهل سنت در کتب خود ذکر کرده‌اند. در این میان دارقطنی کتاب و شرح مستقلی در این رابطه نوشته است. همچنین ابونعیم اصفهانی (متوفی 430ق) نویسنده کتاب «الحلية» نیز کتابی با نام «طرق حديث نزول الرب» تألیف کرده است‏.

غالب احادیث نزول از طریق ابوهریره و ابوسعید خدری نقل شده است. نویسنده گاه پس از ذکر روایات مرتبط، با عبارت «روی هذا الحديث جماعة منهم»، به اسامی سایر رواتی که حدیث از طریق آنها روایت شده، اشاره کرده است‏.

منابع مقاله

مقدمه تحقیق و متن کتاب.