كتاب السلاح
كتاب السلاح، از آثار ادیب، لغوی، قرائتشناس، محدّث، قاضی و فقیه هروی بغدادی قرن سوم هجری قمری، ابوعبید قاسم بن سلام خزاعى، مشهور به ابوعبید هروى (157-224ق)، نوشتاری ادیبانه و واژهشناسانه است که به معرفی انواع سلاحهای جنگی و اسامی آن و افعال مربوط به آن در زبان عربی میپردازد. این اثر را مورخ، مصحح و استاد بخش زبان عربی دانشکده ادبیات دانشگاه بغداد، دکتر حاتم صالح ضامن (متوفای 1434ق)، تصحیح و تحقیق کرده و برایش مقدمهای سودمند نوشته و تعلیقاتی را بر آن افزوده است.
| السلاح | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | ابوعبید، قاسم بن سلام (نويسنده) ضامن، حاتم صالح (محقق) |
| ناشر | مؤسسة الرسالة |
| مکان نشر | لبنان - بیروت |
| سال نشر | 1405ق - 1985م |
| چاپ | 2 |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | /ش8ج4 793 U |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
هدف و روش
- ابوعبید هروى، متأسفانه بدون مقدمه وارد بحث اصلی شده و هیچ توضیحی درباره اهداف و انگیزهها و چگونگیهای نگارش اثر حاضر ارائه نداده است[۱].
- دکتر حاتم صالح ضامن، یادآور شده است که ابوعبید این کتاب را به سلاح، ادوات، قتال و انواع آن و همه مسائل مرتبط با اسلحه، اختصاص داده است[۲].
ساختار و محتوا
- کتاب مختصر حاضر، از 32 باب درباره انواع سلاحها و ابزارهای جنگی و اسامی آن و افعال جنگیدن در زبان عربی و مسائل مرتبط تشکیل شده است. اولین باب، «السيوف و نعوته» است[۳] (یعنی: «شمشیر و صفات آن») و آخرین، «التثقيل علی الناس»[۴] (به معنای «بار گران و سنگین بر مردم گذاشتن یا سنگینی خود را بر روی دیگری انداختن»).
- نیزه، تیر و کمان، صفات و عیوب تیر، صفات و اسامی سپر، اقسام ضربه زدن (بر سر، با عصا، با شلاق، بر زمین انداختن، زدن با دست، با سنگ، با چاقو و...) و حمل سلاح و شمشیر، از دیگر مباحث این اثر است.
نمونه مباحث
- اصمعی گفت: جملههای «صَككتُهُ»، «لَككتُهُ»، «دَلَكتُهُ»، «صَكمتُهُ»، «لَكمتُهُ»، «لَهَزتُهُ» و «بَهَزتُهُ»، همگی به این معنا است که او را دفع کردم و زدم. کسایی گفت: معنای همه این جملات: «نَكَزتُهُ»، «نَهَزتُهُ»، «لَهَزتُهُ»، «وَهَزتُهُ»، «هَمَزتُهُ»، «لَمَزتُهُ» و «ثَفَنتُهُ»، مثل «صَككتُهُ» و مترادفات آن است. ابوزید گفت: «دَلَظتُهُ» هم همین معنا را دارد و....[۵].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه و متن کتاب.