قیام رمضان

    از ویکی‌نور
    قیام رمضان
    قیام رمضان
    پدیدآورانمروزی، محمد بن نصر (نويسنده)

    مقریزی، احمد بن علی (خلاصه کننده) عاشور، محمد احمد (محقق)

    کومی‌، جما‌ل‌ عبدالمنعم‌ (محقق)
    ناشرانديشمند ** وزارت امور خارجه. مؤسسه روابط بین‌المللی
    مکان نشر[بی جا] - [بی جا] ** مصر - قاهره
    سال نشر13سده
    چاپ1
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    BP ۱۱۷/۲۵/ن۸۸م۴
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    قيام رمضان، تألیف حافظ، محدّث و فقیه شافعی قرن سوم هجری قمری، ابوعبدالله محمد بن نصر مروزی (202-294ق)، درباره عبادت در ماه مبارک رمضان و به‌ویژه نماز مستحبی تراویح (در دیدگاه اهل ‌سنت) است که آن را مورخ نامدار تاریخ مصر در سده‌هاى هشتم و نهم هجرى در دوره ممالیک مصر، ابوالعباس تقى‌الدین احمد بن على مقریزى (766-845ق)، خلاصه کرده است. پژوهشگران معاصر، محمد احمد عاشور و جما‌ل‌ عبدالمنعم‌ کومی‌، این کتاب را تحقیق کرده و نویسنده و خلاصه‌کننده و متن حاضر را شناسانده و منابع و اسناد احادیثش را استخراج و ثبت کرده‌اند.

    هدف و روش

    • محمد احمد عاشور و جما‌ل‌ عبدالمنعم‌ کومی‌، یادآور شده‌اند که اصل این کتاب، شامل احکام متعلق به شب‌زنده‌داری و عبادت در ماه رمضان و نماز تراویح است و توانایی علمی نویسنده‌اش، مروزی، در فقه و حدیث و احاطه‌اش به موارد اختلاف را نشان می‌دهد[۱].
    • مقریزى، نوشته است: در این اثر، کتاب «قيام الليل» را خلاصه کردم و موارد تکراری از احادیث و آثار را حذف کردم و همه احادیثی را که می‌آورم با سند است، ولی جمیع آثاری که نقل می‌کنم، اسنادش را حذف کرده‌ام[۲].
    • محققان کتاب، با تأکید بر اینکه کتاب «قيام رمضان»، یکی از کتاب‌های گم‌شده مروزی است و اگر خلاصه‌ای که مورخ بزرگ مقریزى، فراهم کرده، نبود، هیچ خبری از آن نداشتیم، افزوده است: نویسنده در این اثر، بیان می‌کند که با جماعت خواندن نماز مستحبی چه حکمی دارد و به قیام و عبادت در رمضان تشویق می‌کند و می‌گوید که پیامبر(ص) این نماز را در رمضان با جماعت خوانده است و آنگاه به بیان تعداد رکعات این نماز می‌پردازد و...[۳].

    ساختار و محتوا

    در این اثر، تعداد 299 روایت و اثر در مورد فواید و فضایل عبادت و قیام در ماه مبارک رمضان با سند نقل شده است.

    یادآوری: حکم نماز تراویح، مورد اختلاف بین شیعه و سنی است: اهل سنت آن را مستحب می‌شمارند و در شب‌های ماه رمضان در مساجد و با جماعت می‌خوانند و تعداد رکعات این نماز در بین آنان، اختلافی (از 11 رکعت تا 49 رکعت) است و البته بیشترشان 20 رکعتی می‌خوانند؛ ولیکن برطبق نظر امامان معصوم(ع) به جماعت خواندن نماز تراویح، بدعت و حرام است.

    نمونه مباحث

    • با سند از عکرمه نقل کرده است که گفت: ابن عباس گفت: من در کنار پیامبر(ص) نماز خواندم، درحالی‌که عائشه در پشت سر با ما نماز می‌خواند و من هم در کنار پیامبر(ص) با او نماز می‌خواندم[۴].
    • با سند از عائشه نقل کرده است که به پیامبر(ص) گفتم: اگر بدانم شب قدر کدام شب است، به نظر شما چه دعایی بخوانم؟ پیامبر(ص) گفت: می‌گویی خدایا تو عفوکننده‌ای و عفو را دوست داری، پس مرا ببخش[۵].
    • ابوذرّ وقتی که شب بیست‌وسوم ماه رمضان می‌شد، لباسش را شستشو می‌داد و خوشبو می‌کرد و آن شب را زنده می‌داشت و قیام و عبادت می‌کرد[۶].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه محققان، ص5
    2. ر.ک: مقدمه نویسنده، ص19
    3. ر.ک: مقدمه محققان، ص16
    4. ر.ک: متن کتاب، ص23
    5. ر.ک: همان، ص144
    6. ر.ک: همان، ص133

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب...

    وابسته‌ها