قطرهای از دریای معارف
| قطره ای از دریای معارف | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | نجفی قمشهای، قدرت الله (نويسنده) میر مسیب، مهدی (محقق) |
| ناشر | سازمان اوقاف و امور خیریه، انتشارات اسوه |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1388ش |
| چاپ | 1 |
| شابک | - |
| موضوع | اسلام - عقاید - مقالهها و خطابهها - اسلام - مسایل متفرقه - مقالهها و خطابهها |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 2 |
| کد کنگره | /ن3ق6 10/5 BP |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
قطرهای از دریای معارف، اثر شیخ قدرتالله نجفی قمشهای (متولد 1319ش)، مجموعهای از یادداشتهای دینی، مذهبی و اخلاقی نویسنده است که با هدف دفاع فرهنگی از اسلام و تبیین عمیق مبانی عقیدتی، اخلاقی و احکامی برای مخاطبان، بهویژه نسل جوان تدوین شده است.
ساختار
مطالب کتاب در دو جلد، در قالب پنج فصل ارائه گردیده است. فصل اول و دوم در جلد اول و بقیه در جلد دوم آمده است.
گزارش محتوا
فصل اول (عقاید اسلامی): این فصل، هشت گفتار را در خود جای داده است: در گفتار نخست با عنوان «خودشناسی»، آثار خودشناسی در کلام ائمه(ع) بیان گردیده است[۱]. در این راستا، ابتدا به نقش خودشناسی در کلام امام علی(ع) اشاره شده است[۲]. از خودشناسی، بهعنوان راه خداشناسی یاد گردیده است[۳]. نویسنده در این گفتار، تقویت ایمان را با شناخت بیشتر انسان میسر دانسته[۴] و به کاوش در خویشتن[۵]، دعوت نموده است.
در گفتار دوم، مباحث مربوط به خداشناسی مطرح شده و برای اینکه از معنویت نماز کمک بیشتری گرفته و توجه بیشتری به معانی و حقایق نماز داشته باشیم، به تفسیر برخی از الفاظ این عبادت بزرگ، پرداخته شده است[۶].
در گفتار سوم، موضوعات مربوط به معرفتشناسی مطرح گردیده[۷] و گفتار چهارم، به مبحث هستیشناسی اختصاص یافته است[۸]. در گفتار پنجم، ابتدا اهداف بعثت انبیا تشریح شده[۹] و در ادامه، ضمن اشاره به عصمت پیامبران(ع) و ائمه(ع)[۱۰]، از راه شناخت پیامبران(ع)[۱۱] سخن به میان آمده است. در گفتار ششم، از پیامبر خاتم(ص) بحث شده[۱۲]، در گفتار هفتم، دو امانت گرانبهای ایشان، کتاب خدا و اهلبیت(ع) معرفی شده است[۱۳]. در گفتار هشتم، مباحث مربوط به بازگشت بهسوی خدا، مانند معاد و یاد مرگ[۱۴]، نتیجه اعمال[۱۵]، جهان ملکوت[۱۶] و... مطرح گردیده است.
در فصل دوم، در قالب شش گفتار، به مباحث مربوط به احکام اسلامی پرداخته شده است. در گفتار نخست، به عظمت و ارزش علم احکام اشاره شده[۱۷] و در گفتار دوم و سوم، موضوع تقلید[۱۸] و جایگاه عالمان دین[۱۹] مورد بحث قرار گرفته است. همچنین، این بخش، شامل گفتارهایی در زمینه نماز (فضیلتها و آثار نماز)[۲۰]، حج[۲۱] و امر به معروف و نهی از منکر[۲۲] است که در قرآن و کلام معصومین(ع) مورد تأکید قرار گرفتهاند.
فصل سوم (اخلاق اسلامی): این فصل، یکی از گستردهترین بخشهای کتاب است و در پنج گفتار، به تبیین فضائل و رذائل اخلاقی میپردازد: در گفتار نخست، مباحثی چون تعریف اخلاق[۲۳]، اخلاق انسانی[۲۴] و اخلاق فطری و اکتسابی[۲۵]، آثار یقین[۲۶] و... مطرح شده است. همچنین، ارزش بندگی خدا[۲۷]، نقش صبر در بندگی خدا[۲۸] و انواع انفاق[۲۹] بررسی شده است. ویژگیهای انسان باوقار از دیدگاه اسلام[۳۰] و آثار عدل و انصاف از نظر امامان دین[۳۱] و... بهتفصیل شرح داده شده است.
در گفتار دوم، به موضوع دغدغه تربیت[۳۲] و در گفتار سوم، به مبحث عرفان اسلامی و محورهای آن، پرداخته شده است است[۳۳].
گفتار چهارم با عنوان «گمراهان»، به دشمنی شیطان و لزوم مقابله با تهاجم فرهنگی از درون میپردازد[۳۴]. مباحثی چون تیرهای شیطان[۳۵] و راههای رهایی از وسوسههای او[۳۶]، دشمن انسان از دیدگاه قرآن[۳۷]، مرز گناهان بزرگ[۳۸] و آثار نافرمانی از دستورات الهی[۳۹] در این بخش آمده است.
گفتار پنجم، با عنوان «روزهای خدایی»، به مناسبتهای قمری و ایام خاص دینی میپردازد[۴۰] و تمرکز عمده بر فضائل و برکات ماههای رجب[۴۱]، شعبان[۴۲] و رمضان[۴۳] است. اهمیت روزهداری و خودسازی و تزکیه[۴۴]، شب قدر و مقام آن[۴۵] و عیدهای بزرگ اسلامی مانند عید فطر[۴۶] و... از موضوعات مهم این گفتار هستند. همچنین، ویژگیهای سالار شهیدان (امام حسین(ع)) و مسئله عاشورا نیز در این گفتار ذکر شده است[۴۷].
فصل چهارم، با عنوان «اندیشه امروز»، شامل شش گفتار اصلی است که به بررسی ابعاد مختلف فکری، اجتماعی و سیاسی امروز میپردازد. گفتار اول (اندیشه)، به اهمیت و آثار تفکر میپردازد و راه دستیابی به ثمره تلاش و اندیشه و رهایی از لیبرالیسم اخلاقی و... را شرح میدهد[۴۸]. گفتار دوم (راهکارهای اسلام برای امروز)، بر لزوم وحدت و اتحاد مسلمین تأکید کرده و راهکارهای اسلام در مواجهه با مسائلی چون صلح، روابط اجتماعی، اقتصاد و ضرورت کسب علم همراه با حفظ فرهنگ اسلامی را ارائه میدهد[۴۹]. گفتار سوم (تهاجم فرهنگی)، به بحث دفاع از فرهنگ اسلامی، مقابله با استعمار فرهنگی و عوامل مؤثر در مبارزه با تهاجم فرهنگی، از جمله نقش نماز، زکات و استفاده از قلم آگاهان، میپردازد[۵۰]. گفتار چهارم (زن)، نقش و جایگاه زن در آموزههای دینی، ارزشهای معنوی، مسئولیتهای بزرگ اجتماعی، انتخاب همسر و تربیت فرزندان را مورد بحث قرار میدهد[۵۱]. گفتار پنجم (کتاب و آموزش)، به جایگاه معلم بهعنوان مربی فکر و اندیشه، اهمیت کتاب، آثار فرهنگ معنوی، لزوم تبدیل محیط خانه به مدرسه و... اشاره میکند[۵۲]. گفتار ششم (در امتداد انقلاب)، مباحث مهمی چون ولایت فقیه، حکومت و رهبری، منشور فرهنگ انقلاب اسلامی و جایگاه جوانان و وظایف پیروان انقلاب اسلامی و... را مطرح مینماید[۵۳].
فصل پنجم با عنوان «حدیث نفس»، دو محور اصلی خاطرات و زندگینامه خودنوشت نویسنده را شامل میشود که در مجموع، روایتی از تجربیات شخصی و بینشهای فرهنگی، سیاسی و دینی وی را ارائه میدهد[۵۴].
پانویس
- ↑ ر.ک: متن کتاب، ج1، ص31
- ↑ ر.ک: همان، ص32
- ↑ ر.ک: همان، ص38
- ↑ ر.ک: همان، ص68
- ↑ ر.ک: همان، ص73
- ↑ ر.ک: همان، ص77
- ↑ ر.ک: همان، ص145
- ↑ ر.ک: همان، ص183
- ↑ ر.ک: همان، ص203
- ↑ ر.ک: همان، ص206
- ↑ ر.ک: همان، ص210
- ↑ ر.ک: همان، ص220
- ↑ ر.ک: همان، ص243-415
- ↑ ر.ک: همان، ص410
- ↑ ر.ک: همان، ص417
- ↑ ر.ک: همان، ص428
- ↑ ر.ک: همان، ص437
- ↑ ر.ک: همان، ص454
- ↑ ر.ک: همان، ص458
- ↑ ر.ک: همان، ص467
- ↑ ر.ک: همان، ص478
- ↑ ر.ک: همان، ص489
- ↑ ر.ک: همان، ج2، ص27
- ↑ ر.ک: همان، ص29
- ↑ ر.ک: همان، ص30
- ↑ ر.ک: همان، ص98
- ↑ ر.ک: همان، ص107
- ↑ ر.ک: همان، ص114
- ↑ ر.ک: همان، ص124
- ↑ ر.ک: همان، ص152
- ↑ ر.ک: همان، ص165
- ↑ ر.ک: همان، ص189-260
- ↑ ر.ک: همان، ص261-273
- ↑ ر.ک: همان، ص274
- ↑ ر.ک: همان، ص275
- ↑ ر.ک: همان، ص279
- ↑ ر.ک: همان، ص285
- ↑ ر.ک: همان، ص291
- ↑ ر.ک: همان، ص307
- ↑ ر.ک: همان، ص309
- ↑ ر.ک: همان
- ↑ ر.ک: همان، ص328
- ↑ ر.ک: همان، ص333
- ↑ ر.ک: همان، ص340
- ↑ ر.ک: همان، ص362
- ↑ ر.ک: همان، ص376
- ↑ ر.ک: همان، ص383
- ↑ ر.ک: همان، ص407-420
- ↑ ر.ک: همان، ص421-431
- ↑ ر.ک: همان، ص431-466
- ↑ ر.ک: همان، ص467-501
- ↑ ر.ک: همان، ص501-518
- ↑ ر.ک: همان، ص518-552
- ↑ ر.ک: همان، ص553-607
منابع مقاله
متن کتاب.