فقه امر به معروف و نهی از منکر

فقه امر به معروف و نهی از منکر، تقریرات درس خارج فقه علیرضا اعرافی (متولد 1338ش)، پژوهشگر و فقیه شیعی است که به قلم سید عنایت‌الله کاظمی تدوین و تنظیم شده است.

فقه امر به معروف و نهی از منکر
فقه امر به معروف و نهی از منکر
پدیدآوراناعرافی، علیرضا (نويسنده) کاظمی، عنایت‌الله (مقرر)
ناشرموسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان
مکان نشرایران - قم
سال نشر1399ش
چاپ1
موضوعامر به معروف و نهی از منکر
زبانفارسی
تعداد جلد1
کد کنگره
BP ۱۹۶/۶/الف۶الف۸
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

مطالب کتاب که از مهرماه سال 1392 تا خرداد 1394ش (حدود دو و نیم سال) در سطوح عالی حوزه تدریس شده[۱]، پیرامون بررسی جامع و نظام‌مند فقهی امر به معروف و نهی از منکر است و ابعاد مختلف این فریضه دینی را از منظر مفاهیم، پیشینه، ادله، شرایط و مراتب آن تبیین می‌کند.

انگیزه نگارش

انگیزه نگارش این اثر به چندین عامل برمی‌گردد. مؤسسه اشراق و عرفان با هدف تعمیق علوم اسلامی و پاسخگویی به نیازهای فکری و نظری جدید، به‌ویژه در بستر انقلاب اسلامی و رسالت حوزه‌های علمیه، دست به تولید آثاری در علوم اسلامی زده است و ازآنجاکه امر به معروف و نهی از منکر به‌عنوان یک فریضه اساسی دین، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، هدف اصلی این بوده که این فریضه مهم دینی به شکلی نظام‌مند و جامع مورد بررسی قرار گیرد، تا مبادی، پیشینه، ادله، شرایط و مراتب آن در منابع مختلف (قرآنی، روایی، فقهی، اخلاقی و کلامی) کاملاً تبیین شود. این اثر تلاشی است برای فراهم آوردن یک "علم انسانی" با رویکرد اسلامی و پاسخ به سؤالات نوظهور در این زمینه.

اهمیت و ویژگی‌های کتاب

نوشتار حاضر را می‌توان از آثار بدیع و فاخر در تحقیقات مربوط به حوزه امر به معروف و نهی از منکر قلمداد کرد؛ زیرا دارای نقاط قوت متعددی است؛ از آن جمله:

  1. نگاه دقیق عقلی به مباحث؛
  2. نظم منطقی مطالب؛
  3. بررسی گستره ادله؛
  4. تبیین ابعاد قابل تصور در هر مسئله؛
  5. اهتمام به جامعه، هدف و مخاطب‌شناسی[۲].

ساختار

کتاب، مشتمل است بر سخن مؤسسه، پیشگفتار و چهار بخش اصلی.

گزارش محتوا

«نوشتار حاضر بنا به اهمیت و ضرورت، ابعاد و زوایای پنهان مسئله «امر به معروف و نهی از منکر» را بررسی علمی – فقهی کرده است. نوشتار حاضر، با روشی منسجم در قالب چهار بخش کلی تدوین شده است:

بخش یکم، به بیان مبادی تصوری، یعنی مفهوم و پیشینه‌شناسی پرداخته است. ابتدا مفاهیم اساسی پژوهش و واژگان مرتبط با بحث را بررسی کرده است. پیشینه بحث در دو ساحت فقهی و فرافقهی ارائه شده است.

این پیشینه، از جایگاه‌شناسی امر به معروف و نهی از منکر در منابع قرآنی، روایی، اخلاقی و کلامی سخن به میان آورده است.

بخش دوم، به «امر به معروف و نهی از منکر عمومی» اختصاص دارد و شامل چهار فصل است: فصل یکم، ادله امر به معروف و نهی از منکر عمومی؛ فصل دوم، فروع مرتبط با آن؛ فصل سوم، شرایط امر به معروف و نهی از منکر عمومی و فصل چهارم، مراتب امر به معروف و نهی از منکر عمومی.

بخش سوم، بررسی «امر به معروف و نهی از منکر خاص» را برعهده دارد. این بخش، در قالب سه فصل «امر و نهی حکومتی»، «امر و نهی خانوادگی» و «امر و نهی عالمانی» سامان یافته است. در هر فصل ادله، فروع، شرایط و مراتب امر به معروف و نهی از منکر بررسی شده است.

بخش چهارم، به فروع کلی مربوط به اصل امر به معروف و نهی از منکر پرداخته است. در نهایت، گزاره‌ها و احکام فقهی برداشت‌شده از بررسی ادله و فروع را گردآوری کرده است»[۳].

پانویس

  1. ر.ک: سخن مؤسسه، ص16
  2. ر.ک: پیشگفتار، ص19
  3. ر.ک: همان، ص18

منابع مقاله

سخن مؤسسه و پیشگفتار.

وابسته‌ها