فضیلت: بررسیهای اخلاقی و معرفتشناختی
فضیلت | |
---|---|
![]() | |
پدیدآوران | باتلی، هتر (نویسنده) خداپرست، امیرحسین (مترجم) |
ناشر | کرگدن |
مکان نشر | تهران |
سال نشر | 1397 |
کد کنگره | |
فضیلت: بررسیهای اخلاقی و معرفتشناختی تألیف هتر باتلی، ترجمه امیرحسین خداپرست، مطابق تعریف مقدماتی فضیلت در فصل نخست، فضایل خصوصیاتیاند که ما را به کمال میرسانند.
ساختار
کتاب در هفت فصل تدوین شده است.
گزارش کتاب
سقراط در جامعهای بر کاوش در فضیلت و رذیلت تأکید میکرد که سخنپردازی و لفاظی دربارۀ انواع مسائل اخلاقی، فلسفی و طبیعی از جمله مسئلۀ فضیلت و رذیلت سکۀ رایج بود. آنچه او شهروندان آتن را بدان فرا میخواند، گفتگو و تأمل نقادانه در فضیلتها و رذیلتها بود، فارغ از هیاهویی که عالمنمایان پیرامون آنها برپا میکردند. آنان در ظاهر از فضیلت میگفتند، اما در عمل به عواید و منافعی چشم داشتند که سخنپردازیشان در این مسائل برایشان به بار میآورد. دربارۀ فضیلت و رذیلت سخن فراوان گفته میشود؛ اما اغلب به نظر میرسد آنچه گفته میشود، بر تصوراتی محدود، یکسویه و غیرنقادانه از فضیلت مبتنی است. تصور بر این است که: 1. فضیلت و رذیلت موضوعی مربوط به اخلاق فردی و مواعظ منبری است و سخنگفتن از آن از منظر فلسفی نابجا و بیحاصل است. 2. فضیلتها و رذیلتهای اخلاقی صرفاً در زندگی فردی تأثیرگذارند و پیامدهای غیرفردی ندارند. 3. فضیلت از اموری است که میتوان یک سویه دربارۀ آن سخن گفت و دیگران را تعلیم داد. 4. شناخت ما (اعم از گوینده و شنونده) از فضیلتها و رذیلتها کافی است و مشکل فقط در انگیزش و ارادۀ ما است. 5. آنقدر از فضیلت و رذیلت گفتهاند که بیشتر دربارۀ آن ما را بیش از گذشته اخلاقزده میکند و موجب میشود در عمل از مفاهیم اخلاقی از جمله فضیلت و رذیلت رویگردان شویم.
مطابق تعریف مقدماتی فضیلت در فصل نخست، فضایل خصوصیاتیاند که ما را به کمال میرسانند. در این فصل دو طریق اصلی برای رسیدن به کمال تشخیص داده شده است: از طریق دستیافتن به غایات یا آثار خوب، یا از طریق داشتن انگیزههای خوب. در فصل دوم بر مفهوم کلیدی نخست از فضیلت تمرکز شده است: آنچه خصوصیتی را فضیلت میسازد موفقیت آن است در رسیدن به غایات یا آثار خوب؛ به انگیزههای خوب نیازی نیست. بر اساس این مفهوم در نهایت غایات یا آثار خوب مهم هستند؛ آنها ارزش ذاتی دارند. اما در فصل سوم بر مفهوم کلیدی دوم تمرکز شده که مطابق آن رسیدن به غایات یا آثار برای فضیلت کافی نیست و حتی شاید لازم هم نباشد. به طور خلاصه ویژگیهای روانشناختی درونی مانند انگیزهها مهماند؛ انگیزههای خوب ارزش ذاتی دارند و فضایل مهماند، تا حدی که به این دلیل که متضمن انگیزههای خوب هستند.
فضیلت چیست و فضایل چه تفاوتی با رذایل دارند؟ آیا فضیلتمندان بهتر از ما زندگی میکنند؟ بیشتر میدانند؟ آیا ما میتوانیم فضیلتمند شویم؟ اگر بله، چگونه؟ هتر باتلی در مقدمۀ خلاقانه و گیرای خود بر این موضوع استدلال میکند که فضیلت اقسامی دارد. برخی فضایل جهان را جای بهتری میکنند یا کمک میکنند به معرفت برسیم؛ برخی دیگر به نیتهای خوب بستگی دارند، مثل دغدغۀ دیگران یا دغدغۀ صدق را داشتن. فضیلت رهیافتی اصیل به این موضوع است و با دقت اخلاق فضیلت و معرفتشناسی فضیلت را درون نظریهای عام درباره فضیلت جای میدهد. در این کتاب استدلال میشود که دلایل خوبی برای اکتساب فضیلتهای اخلاقی و فکری داریم؛ فضیلتمندان اغلب معرفت بیشتر و زندگی بهتری دارند. باتلی ضمن تقرب به فضیلت به گونهای بدیع و روشنگر، استادانه خواننده را از خلال انبوهی از نوشتههای راجع به این موضوع هدایت میکند و ماهرانه از نکات خاص و تخصصی مهم به مسائل و پرسشهایی عامتر میبرد. فصل آخر راهبردهایی برای کمک به دانشجویان عرضه میکند تا واجد فضیلتهای فکری شوند. بصیرتهای باتلی را مثالهای سرگرمکنندهاش از فرهنگ عامه، ادبیات و فیلمها تکمیل میکند و به این ترتیب، فضیلت را به موضوع زندگی خوانندگان بدل میکند. [۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات