عسکری، حسن بن رشیق
| حسن بن رشيق العسكري المصري | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | أبو محمد الحسن بن رشيق العسكري المصري |
| لقب | العسكري (منسوب به عسکر مصر) |
| نام پدر | رشيق |
| ولادت | صفر ۲۸۳ قمری |
| محل تولد | عسکر، مصر |
| محل زندگی | مصر |
| رحلت | جمادی الآخرة ۳۷۰ قمری |
| طول عمر | ۸۷ سال |
| دین | اسلام |
| مذهب | اهل سنت |
| پیشه | محدث، حافظ حدیث |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | حافظ، مُسند مصر |
| علایق پژوهشی | علم حدیث |
| اساتید | |
| شاگردان | |
| برخی آثار | |
حسن بن رشيق عسكری مصری (۲۸۳-۳۷۰ق)، محدث و حافظ بزرگ اهل سنت در قرن چهارم هجری، مشهور به "مسند مصر" و "محدث مصر في زمانه". وی از مشایخ بزرگ حدیث با اسناد عالی و مرتفع بود و شاگردانی نامدار چون دارقطنی از او روایت کردهاند. از آثار او میتوان به "جزء فيه منتقى حديث" اشاره کرد.
ولادت
ابومحمد حسن بن رشيق عسکری مصری[۱] در ماه صفر سال ۲۸۳ هجری قمری در منطقه "عسکر" مصر به دنیا آمد.[۲][۳] نسبت "عسکری" وی به همین محل اقامت و تولدش در عسکر مصر اشاره دارد.[۴] اطلاعات دقیقی درباره خانواده و دوران کودکی او در منابع موجود نیست.
تحصیلات
حسن بن رشيق تحصیلات خود در علوم حدیث را از سنین جوانی آغاز کرد و برای فراگیری حدیث نزد بسیاری از محدثان برجسته زمان خود شتافت. وی از محضر استادان بزرگی بهره برد که مهمترین آنها عبارتند از: ابو عبدالرحمن نسائی (صاحب سنن نسائی)، مفضل بن محمد جندی، احمد بن حماد زغبه[۵]، محمد بن عثمان سراج، محمد بن رزیق مدینی، ابوالرقراق احمد بن محمد معلم، علی بن سعید رازی، ابو دجانه احمد بن ابراهیم معافری و عبدالسلام بن احمد بن سهیل.[۶] او به دلیل سفرهای علمی و اخذ حدیث از مشایخ متعدد، دارای اسناد مرتفع و عالی در روایت شد.
فعالیتها
حسن بن رشيق عسکری به عنوان یکی از حافظان و محدثان برجسته مصر در قرن چهارم هجری شناخته میشد[۷] و به "مسند ديار مصر" و "محدث مصر في زمانه" ملقب بود. وی حلقهای مهم از نقل حدیث با سند عالی را تشکیل میداد و بسیاری از محدثان مشهور نسل بعد از او روایت کردند. یحیی بن طحان درباره وسعت روایت او گفته است: "از چنان افراد زیادی روایت کرده که نمیتوانم آنها را بشمارم، عالمی با حدیث بیشتر از او ندیدهام". با این حال، دربارهاش جرح و تعدیلهایی نیز وجود دارد؛ در حالی که جماعتی او را توثیق کردهاند، عبدالغنی بن سعید او را کمی "لین" (ضعیف) دانسته و دارقطنی نیز بر او انکار کرده که در اصل کتابش تصحیح و تغییر میداده است. با این وجود، منزلت علمی او به عنوان یک راوی پر حجم و دارای فهم و معرفت مورد توجه بود.[۸][۹]
وفات
ابومحمد حسن بن رشيق عسکری مصری سرانجام در ماه جمادی الآخره سال ۳۷۰ هجری قمری در مصر درگذشت.[۱۰][۱۱][۱۲] [۱۳]او در سن ۸۷ سالگی وفات یافت و با این عمر طولانی، توانسته بود اسناد مرتفعی در نقل حدیث به جای بگذارد.[۱۴] محل دقیق دفن او در منابع ذکر نشده است.
آثار
- جزء فيه منتقى حديث: این کتاب که گزیدهای از احادیث روایت شده توسط مشایخ اوست، نسخهای از آن در کتابخانه ظاهریه دمشق موجود است.[۱۵]
- کتاب ثواب القرآن
پانويس
- ↑ ر.ک: ابومخرمه، عبدالله طیب بن عبد الله، ج۳، ص۲۱۱
- ↑ ر.ک: زرکلی، خیرالدین، ج۲، ص۱۹۱
- ↑ ر.ک: جعفری نوقاب، رضا، ج۲، ص۱۷۵
- ↑ ر.ک: ذهبی، محمد بن احمد، ج۱۶، ص۲۸۰
- ↑ ر.ک: جعفری نوقاب، رضا، ج۲، ص۱۷۵
- ↑ ر.ک: ذهبی، محمد بن احمد، ج۱۶، ص۲۸۰-۲۸۱
- ↑ ر.ک: زرکلی، خیرالدین، ج۲، ص۱۹۱
- ↑ ر.ک: ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، ج۲، ص۲۵۹
- ↑ ر.ک: ابومخرمه، عبدالله طیب بن عبد الله، ج۳، ص۲۱۱
- ↑ ر.ک: زرکلی، خیرالدین، ج۲، ص۱۹۱
- ↑ ر.ک: ذهبی، محمد بن احمد، ج۱۶، ص۲۸۱
- ↑ ر.ک: جعفری نوقاب، رضا، ج۲، ص۱۷۵
- ↑ ر.ک: ابومخرمه، عبدالله طیب بن عبد الله، ج۳، ص۲۱۱
- ↑ ر.ک: ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، ج۲، ص۲۵۹
- ↑ ر.ک: زرکلی، خیرالدین، ج۲، ص۱۹۱
منابع مقاله
- ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، میزان الاعتدال، بیروت - لبنان، دار الفکر، 1366 هجری شمسی|1407 هجری قمری|1987 میلادی
- ذهبی، محمد بن احمد، سیر أعلام النبلاء، بیروت - لبنان، مؤسسة الرسالة، 1373 هجری شمسی|1414 هجری قمری|1994 میلادی
- زرکلی، خیر الدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت - لبنان، دار العلم للملايين، 1989 میلادی
- جعفری نوقاب، رضا، دائرةالمعارف تاریخی فرهنگنامه مؤلفان اسلامی، ج۳، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول، پاییز ۱۳۹۶
- ابومخرمه، عبدالله طیب بن عبد الله، قلادة النحر في وفيات أعيان الدهر، بیروت - لبنان، دار المنهاج، 1428 هجری قمری|2008 میلادی