ابن ابیالدم، ابراهیم بن عبدالله
ابن ابیالدم، شهابالدین ابواسحاق ابراهیم بن عبدالله بن عبدالمنعم همدانی حموی (۵۸۳-۶۴۲ق)، مورخ، قاضی شافعی و محدث اهل حماة (سوریه) بود. وی از چهرههای برجسته علمی در زمینه تاریخ و فقه شافعی در سده هفتم هجری به شمار میرود و آثاری ارزشمند در زمینه تاریخ اسلام و ادب القضاء از خود به جای گذاشته است.
| ابن ابیالدم، ابراهیم بن عبدالله | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | ابراهیم بن عبدالله بن عبدالمنعم همدانی حموی |
| نامهای دیگر | حموی، ابراهیم بن عبدالله؛ حموی، شهابالدین ابراهیم بن ابیالدم |
| لقب | شهابالدین |
| نسب | همدانی |
| نام پدر | عبدالله |
| ولادت | ۵۸۳ ق |
| محل تولد | حماة، سوریه |
| محل زندگی | حماة، بغداد |
| رحلت | ۶۴۲ ق |
| مدفن | حماة |
| دین | اسلام |
| مذهب | شافعی |
| پیشه | مورخ، قاضی، محدث |
| منصب | قاضی حماة |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | تاریخ، فقه، حدیث |
| اساتید | |
| شاگردان | |
| برخی آثار | |
ولادت
ابراهیم بن عبدالله بن عبدالمنعم همدانی حموی ملقب به شهابالدین و معروف به ابن ابیالدم در سال ۵۸۳ قمری در شهر حماة در سوریه متولد شد. نسبت همدانی وی به قبیله بزرگ همدان در یمن بازمیگردد.
تحصیلات
ابن ابیالدم در دوران کودکی به بغداد سفر کرد و در آنجا به آموزش فقه و استماع حدیث پرداخت. از مهمترین اساتید وی میتوان به ابن سکینه اشاره کرد که از او حدیث شنید. وی در مذهب شافعی به درجه امامت رسید و از علمای برجسته این مذهب گردید.
فعالیتها
ابن ابیالدم در بغداد از سوی الناصر لدینالله (خلیفه عباسی) خلعت دریافت کرد و با همان خلعت به حماة بازگشت. وی در شهرهای مصر، دمشق و حماة به حدیث گفتن اشتغال داشت و جزء غطریف تألیف ابواحمد محمد بن احمد بن غطریف را که شامل احادیث قاضی ابوبکر طبری بود، تدریس میکرد.
در سال ۶۲۲ قمری از سوی الملک الناصر حاکم حماة به منصب قضاوت آن شهر منصوب شد. گفته شده است که برای جلب رضایت المستعصم بالله، به سفارت بغداد مأمور شد تا درباره تعیین ملک منصور حموی به حکومت میافارقین اقدام کند، اما در راه بازگشت در معرّه بیمار شد و به حماة بازگشت.
شهاب دشتی از او روایت کرده و مزَیز تقیالدین ابومحمد ادریس محدث حماة نیز از وی استماع حدیث نموده است. ابن ابیالدم علاوه بر علوم دینی، در شعر نیز دستی داشت و شعر نیکو میسرود.
وفات
ابن ابیالدم سرانجام در سال ۶۴۲ قمری در شهر حماة درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
آثار
- ادب القضاء یا الدرر المنظومات في الاقضية و الحكومات
- في التاريخ یا تاريخ ابن ابیالدم یا التاريخ الاسلامى
- تاريخ مظفرى (التاريخ الكبير)
- شرح کتاب الوسيط المحيط باقطار البسيط غزالى
- تدقيق العناية في تحقيق الرواية
- التاريخ الإسلامی المعروف بإسم التاريخ المظفري
پانویس