دستغیب، سید عبدالعلی
| سید عبدالعلی دستغیب | |
|---|---|
 دستغیب، سید عبدالعلی | |
| نام کامل | سید عبدالعلی بن سید جواد دستغیب شیرازی |
| نام پدر | سید جواد |
| ولادت | ۱۶ آبان ۱۳۱۰ شمسی |
| محل تولد | شیراز، ایران |
| محل زندگی | شیراز، تهران |
| دین | اسلام |
| پیشه | نویسنده، مترجم، منتقد ادبی |
| اطلاعات علمی | |
| دانشگاه | دانشسرای عالی تهران (رشته فلسفه و علوم تربیتی) |
| علایق پژوهشی | نقد ادبی، شعر فارسی (بهویژه حافظ)، فلسفه، جامعهشناسی هنر |
| برخی آثار |
|
سيد عبدالعلى دستغيب (1310ش)، نویسنده، مترجم و منتقد ادبی برجسته ایرانی است که در سال ۱۳۸۲ به عنوان چهره ماندگار در رشته نقد ادبی شناخته شد. وی در ۱۶ آبان ۱۳۱۰ در شیراز متولد شد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در فیروزآباد و جهرم گذراند، سپس وارد دانشسرای مقدماتی شیراز شد و پس از فراغت از تحصیل، به تدریس در دبستانهای کازرون و نورآباد ممسنی پرداخت. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، بهدلیل فعالیت سیاسی بازداشت شد و یک سال را در زندان شیراز گذراند. پس از آزادی بهعلت ممنوعیت از مشاغل دولتی، به کار در دفتر اسناد رسمی و روزنامههای محلی شیراز پرداخت. در سال ۱۳۳۷ برای ادامه تحصیل به تهران رفت و وارد دانشسرای عالی شد و در رشته فلسفه و علوم تربیتی تحصیل کرد. از آن پس تا سال ۱۳۵۹ به تدریس ادبیات، نقد ادبی و جامعهشناسی هنر در دبیرستانها، مدارس عالی و دانشسراهای مقدماتی در شیراز و تهران پرداخت و در سال ۱۳۵۹ بازنشسته شد و وقت بیشتری را به مطالعه و نگارش اختصاص داد. وی از سال ۱۳۲۶ در روزنامههای شیراز و سپس در مجلات و روزنامههای تهران (از جمله اطلاعات، کیهان، سخن، فردوسی، نگین، روشنفکر، آینده، آدینه و...) مقالات متعددی در زمینههای تاریخ، فلسفه، جامعهشناسی و هنر منتشر کرده است. از دستغیب نزدیک به چهل کتاب منتشر شده که مهمترین آنها عبارتند از: «حافظشناخت»، «مستیشناسی حافظ»، «تحلیلی از شعر نو فارسی»، «سایه روشن شعر نو فارسی»، «هنر و واقعیت در آیینه نقد»، «بهسوی داستاننویسی بومی»، «فلسفه نیچه»، «فلسفه مارکس»، «فلسفه تاریخ هگل»، «هیدگر و شاعران» و ترجمههایی همچون «شامگاه بتها» و «چرا مسیحی نیستم؟». وی در سال ۱۳۷۴ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان منتقد نمونه برگزیده شد و لوح سپاس خدمات فرهنگی دریافت کرد.
ولادت
در16 آبان 1310ش، در شيراز به دنيا آمد. پدرش، سيد جواد، واعظ و سپس كارمند وزارت معارف (فرهنگ و آموزش و پرورش بعدى) در شهرستانهاى فيروزآباد و جهرم بود.
تحصیلات
عبدالعلى، تحصيلات ابتدايى و دوره اول متوسطه را در فيروزآباد و جهرم انجام داد، سپس وارد دانشسراى مقدماتى شيراز شد و پس از فراغت از تحصيل، به تدريس در دبستانهاى كازرون و نورآباد ممسنى پرداخت.
وى پس از28 مرداد سال 1332، به دليل فعاليت سياسى، بازداشت شد و يك سال را در زندان شيراز گذراند. دستغيب پس از آزادى از زندان، به علت ممنوعيت از مشاغل دولتى، به كار در دفتر اسناد رسمى و روزنامههاى محلى شيراز پرداخت و مدت سه سال نيز كارمند غير رسمى اداره بهداشت بود.
دستغيب در سال 1337، براى ادامه تحصيل به تهران رفت و وارد دانشسراى عالى شد. پس از گذراندن دوره سه ساله دانشسراى عالى در رشته فلسفه و علوم تربيتى، فوق ليسانس همين رشته را ادامه داد، اما به دليل موانعى درس را رها كرد. از آن پس تا سال 1359 به تدريس ادبيات، نقد ادبى و جامعهشناسى هنر در دبيرستانها، مدارس عالى و دانشسراهاى مقدماتى در شيراز و تهران پرداخت. وى در سال 1359، به درخواست خود بازنشسته شد و از آن پس توانست وقت بيشترى را به مطالعه و نگارش اختصاص دهد.
عبدالعلى دستغيب، از سال 1326 در روزنامههاى شيراز همچون پارس و بهار ايران و سپس در مجلهها و روزنامههاى تهران همچون اطلاعات، كيهان، سخن، فردوسى، نگين، روشنفكر، اميد ايران، پيام نوين، راهنماى كتاب، آينده، آدينه، كلك، كيهان فرهنگى، نيستان و ادبيات داستانى، مقالهها و مطالب متعددى در زمينههاى تاريخ، فلسفه، جامعهشناسى و هنر نوشته است.
آرا و گرايشهاى خاص
دستغيب، معتقد است كه هيچ اثر هنرى و ادبى در خلأ به وجود نمىآيد، بلكه نویسنده در ارتباط با مردم است كه دريافتهايى به دست مىآورد و آن را مىنگارد؛ يعنى آنها را از فيلتر احساسات و عواطف خويش عبور مىدهد.
از دستغيب، نزدیک به چهل كتاب منتشر شده است. وى در سال 1374، از سوى وزارت فرهنگ و ارشاداسلامى، بهعنوان منتقد نمونه برگزيده شد و لوح سپاس خدمات فرهنگى دريافت كرد. همچنين، در سال 1382، طى مراسمى در صدا و سيما، بهعنوان چهره ماندگار در رشته نقد ادبى شناخته شد و موفق به دريافت لوح تقدير و جايزه گرديد.
آثار
- بهسوى داستاننويسى بومى، در زمينه نقد ادب و هنر؛
- تحليلى از شعر نو فارسى؛
- ترجمه «چرا مسيحى نيستم؟»؛
- ترجمه شامگاه بتها؛
- ترجمه طوفان اثر شكسپير، با همكارى دكتر دولتشاهى؛
- چهار سوار سرنوشت؛
- سايه روشن شعر نو فارسى؛
- فلسفه تاريخ هگل؛
- فلسفه شعر پهناور؛
- فلسفه ماركس؛
- فلسفه نيچه؛
- هنر و واقعيت درآئينه نقد؛
- هيدگر و شاعران؛
- حافظشناخت؛
- مستىشناسى حافظ.