سالنامههای مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی
سالنامههای مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی به کوشش سید رضا باقریان موحد (متولد ۱۳۵۳ش) پژوهشگر تاریخ آموزش و پرورش؛ این اثر به معرفی و بررسی ۱۱۰۰ سالنامه و نشریه آموزشی منتشر شده توسط مدارس و دانشگاههای ایرانی در دورههای قاجار و پهلوی میپردازد.
| سالنامههای مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | باقریان موحد، سید رضا (به کوشش) |
| ناشر | کتاب طه |
| مکان نشر | قم |
| سال نشر | 1404 |
| شابک | ۹۷۸-۶۲۲-۵۲۲۸-۴۴-۳ |
| موضوع | مدارس - ایران - تاریخ - قرن ۱۳-۱۴ق. |
| زبان | فارسی |
| کد کنگره | LA۱۳۵۱ |
ساختار
کتاب در دو فصل اصلی تنظیم شده است: آموزش و پرورش (شامل بخشهای مدارس، ادارات فرهنگ، وزارتخانه و دانشسراها) و وزارت علوم (شامل بخشهای دانشگاهها و وزارتخانه). همچنین شامل مقدمه و نمایه عناوین میباشد.
گزارش کتاب
این اثر ارزشمند به صورت جامع به گردآوری و تحلیل سالنامههای آموزشی ایران در بازه زمانی حکومت قاجار تا پایان دوره پهلوی میپردازد. کتاب به عنوان «دایرهالمعارف آموزش و پرورش ایران» شناخته میشود که نه تنها اطلاعات آموزشی، بلکه گزارشهای تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی را نیز شامل میشود.
کتاب با معرفی ۱۱۰۰ منبع شامل کتاب، مجله و جزوههای منتشر شده توسط دانشآموزان، دانشجویان و معلمان، تصویری روشن از تلاشهای داوطلبانه و عاشقانه این قشر در توسعه فرهنگ و آموزش ایران ارائه میدهد. روش تدوین اثر به صورت الفبایی-تاریخی است و منابع بر اساس نام مدرسه، شهرستان، استان و دانشگاه تنظیم شدهاند.
ویژگیهای منحصر به فرد این اثر شامل ارائه اطلاعات دقیق هر منبع (ناشر، چاپخانه، تعداد صفحات)، گزیدهای از محتوای هر سالنامه و فهرست مطالب با ذکر شماره صفحات است که امکان تحقیق عمیقتر را برای پژوهشگران فراهم میکند. همچنین بحث درباره تیراژ محدود این نشریات (بین ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نسخه) و ارزش آنها به عنوان اسناد تاریخی آموزش ایران از دیگر نکات قابل توجه است.
این کتاب نه تنها برای محققان تاریخ آموزش و پرورش، بلکه برای علاقهمندان به تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران منبعی ارزشمند محسوب میشود.[۱]