خاوراننامه
خاوراننامه تألیف ابن حسام خوسفی (782؟-875؟ق)؛ شاعر شیعی مذهب خراسانی؛ منظومهای حماسی در ۲۲۵۰۰ بیت که دلاوریهای خیالی حضرت علی(ع) در سرزمینهای شرقی را روایت میکند و مهمترین اثر حماسی مذهبی قرن نهم هجری محسوب میشود.
| خاوراننامه | |
|---|---|
| پرونده:NUR112421J1.jpg | |
| پدیدآوران | ابن حسام، محمد بن حسامالدین (نویسنده)
انواری، سعید (مقدمهنویس) خورشا، صادق (مترجم) ساوجی، محمد (مترجم) فرهاد شیرازی (خطاط) |
| ناشر | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات |
| مکان نشر | تهران |
| سال نشر | 1381ش |
| شابک | 964-422-392-6 |
| موضوع | علی بن ابی طالب(ع) - شعر \ شعر فارسی - قرن 9ق. \ شعر مذهبی - قرن 9ق. |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 1381 2خ / 5657 PIR |
ساختار
این کتاب در یک جلد و 160 صفحه به صورت تلخیص منثور از نسخه اصلی منظوم منتشر شده است.
گزارش کتاب
خاوراننامه شاهکار ابن حسام خوسفی، شاعر دوره تیموری، حماسهای عظیم در توصیف فتوحات خیالی امام علی(ع) در سرزمینهای شرقی است. این اثر که در سال 830ق به پایان رسید (ص 15)، به روایت نبردهای امام با پادشاهان و دیوان سرزمینهای خاور میپردازد. نسخه حاضر تلخیص منثوری است از این منظومه عظیم که برای مخاطبان عام تهیه شده است.
ابن حسام در این اثر با الهام از منابع عربی و سنت حماسی ایرانی (ص 20)، داستانهایی خیالی از نبردهای امام علی(ع) با شخصیتهایی مانند جمشیدشاه و تهماسب میآفریند. در این روایات، امام به همراه یارانی چون مالک اشتر و ابوالمعجن (ص 45) به سرزمینهایی از خراسان تا چین و هند لشکر میکشند و با دیوها و جنیان میجنگند.
مهمترین ویژگیهای این اثر شامل: - تلفیق عناصر حماسی و مذهبی (ص 60) - استفاده از صنایع ادبی و تصاویر شاعرانه - توصیفات دقیق از نبردها و صحنههای رزم (ص 75) - شخصیتپردازی افسانهای از امام علی(ع) به عنوان قهرمانی مافوق طبیعی
کتاب با مقدمهای ارزشمند از سعید انواری آغاز میشود که به تحلیل تاریخی و ادبی اثر میپردازد (ص 5-14). در این مقدمه اشاره شده که این اثر در دوره صفویه بسیار مورد توجه قرار گرفت و نسخههای نفیسی از آن با تذهیبهای زیبا تهیه شد (ص 10).
این کتاب علاوه بر ارزش ادبی، منبع مهمی برای شناخت باورهای مردم ایران دوره تیموری و صفوی درباره امام علی(ع) محسوب میشود.[۱]
پانويس
منابع مقاله
پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات