ویکی‌نور

جبوری، یحیی وهیب

یحیی وهیب جبّوری (۱۹۳۲ – ۲۰۱۹م)، محقق، نویسنده و استاد برجسته ادبیات عربی و از نامدارترین پژوهشگران حوزه شعر جاهلی در جهان عرب بود. او سال‌ها به عنوان استاد ادبیات جاهلی در دانشگاه‌های بغداد، قطر، لیبی، آل‌البیت و اربد تدریس کرد و با تألیف و تحقیق ده‌ها کتاب ارزشمند، سهمی ماندگار در نشر میراث کهن عربی ایفا نمود. جبّوری با تصحیح و گردآوری دیوان‌های شاعران جاهلی و اسلامی و نیز ترجمه و نقد آثار مستشرقان، از چهره‌های تأثیرگذار عرصه تحقیق و تصحیح متون در سده بیستم به شمار می‌رود.

یحیی وهیب جبّوری
NUR05769.jpg
نام کاملیحیی وهیب جبّوری
نام پدروهیب
ولادت۱۹۳۲م
محل تولدبغداد، عراق، عراق
محل زندگیبغداد، تونس، لیبی، قطر، اردن
رحلت۲۸ اوت ۲۰۱۹م (۲۷ ذی‌الحجه ۱۴۴۰ق)
مدفنعمان، اردن
طول عمر۸۷ سال
دیناسلام
پیشهمحقق، نویسنده، استاد دانشگاه
منصباستاد ادبیات جاهلی در دانشگاه‌های بغداد، قطر، لیبی، آل‌البیت و اربد
اطلاعات علمی
درجه علمیدکتری زبان و ادبیات عرب
دانشگاهدانشگاه بغداد
علایق پژوهشیادب جاهلی، شعر مخضرمین، تحقیق نسخ خطی، تاریخ کتاب و کتابت
برخی آثار

ولادت

یحیی وهیب جبّوری در سال ۱۹۳۲ میلادی در شهر بغداد، عراق، به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس بغداد به پایان رساند.[۱]

تحصیلات

جبّوری در دانشگاه بغداد در رشته زبان و ادبیات عربی مشغول به تحصیل شد. او در مقطع کارشناسی ارشد، رساله خود را با عنوان «شعر المخضرمین و أثر الإسلام فیه» به انجام رساند.[۲] سپس در مقطع دکتری، رساله خود را به «لبید بن ربیعة: حیاته و شعره» اختصاص داد.[۱]

فعالیت‌ها

فعالیت علمی و دانشگاهی

جبّوری پس از فراغت از تحصیل، به عنوان استاد ادبیات جاهلی در دانشگاه بغداد مشغول به کار شد و سپس در دانشگاه‌های مختلف عربی از جمله دارالمعلمین العلیا در تونس (۱۹۷۱م)، دانشگاه‌های لیبی، قطر، آل‌البیت (اردن) و اربد الأهلیه به تدریس پرداخت.[۱] او بیش از پنج دهه به تألیف، تحقیق و تصحیح متون کهن عربی اشتغال داشت.[۳]

تألیف و تحقیق

جبّوری از نخستین آثار خود یعنی کتاب «الإسلام و الشعر» (۱۹۶۴م) تا پایان عمر، ده‌ها کتاب در حوزه ادبیات جاهلی، شعر مخضرمین، تحقیق نسخ خطی و تاریخ کتاب و کتابت تألیف و تصحیح کرد. او همچنین آثار مستشرقان درباره شعر جاهلی را ترجمه و نقد نمود.[۱][۴]

جوایز و افتخارات

جبّوری به پاس سال‌ها تلاش علمی و تألیفات ارزشمند، جوایز و نشان‌های متعددی دریافت کرد.[۵]

وفات

یحیی وهیب جبّوری در روز چهارشنبه، ۲۷ ذی‌الحجه سال ۱۴۴۰ هجری قمری (۲۸ اوت ۲۰۱۹ میلادی) در شهر عمان، اردن، در سن ۸۷ سالگی درگذشت.[۵][۱] پیکر او در عمان به خاک سپرده شد.[۲]

آثار

جبّوری آثار ارزشمندی در زمینه ادبیات عربی و تحقیق نسخ خطی از خود به جای گذاشته است. از جمله مهم‌ترین آنها:[۱][۳][۵][۶][۷]

تألیفات

  • الإسلام والشعر – بغداد، ۱۹۶۴م (نخستین اثر او)
  • شعر المخضرمین وأثر الإسلام فیه – رساله کارشناسی ارشد
  • الجاهلیة: مقدمة في الحیاة العربیة لدراسة الشعر الجاهلی
  • الشعر الجاهلی: خصائصه وفنونه – مؤسسة الرسالة، ۱۹۸۶م
  • المستشرقون والشعر الجاهلي بین الشك والتوثیق[۷]
  • الخط والكتابة في الحضارة العربية
  • الكتاب في الحضارة الإسلامية – دار الغرب الإسلامي، ۱۹۹۸م
  • بيت الحكمة ودور العلم في الحضارة الإسلامية
  • الحنين والغربة في الشعر العربي – دار مجدلاوي، ۲۰۰۸م
  • منهج البحث وتحقیق النصوص
  • محن الشعراء والأدباء وما أصابهم من السجن والتعذیب والقتل والبلاء
  • الملابس العربیة في الشعر الجاهلی
  • العمامة في الجاهلیة والإسلام
  • النساء الحاكمات من الجواري والملكات
  • في رحاب التراث العربي (دراسات في تجلیات الفكر والحضارة والأدب) – دار مجدلاوي، ۲۰۰۹م

تحقیقات

  • دیوان العباس بن مرداس السلمي
  • شعر عروة بن أذینة – دار القلم، ۱۹۸۱م
  • شعر عبدة بن الطبیب – دار التربية، ۱۹۷۱م
  • شعر عبدالله بن الزبعري – مؤسسة الرسالة، ۱۹۸۱م
  • شعر أبي حية النميري – وزارة الثقافة والإرشاد القومي، ۱۹۷۵م
  • شعر عمرو بن شأس الأسدي – دار القلم، ۱۹۸۳م
  • شعر هدبة بن الخشرم – دار القلم، ۱۹۸۶م
  • شعر خداش بن زهیر العامري – مجمع اللغة العربية بدمشق، ۱۹۸۶م
  • شعر عمر بن لجأ التیمی – دار القلم، ۱۹۸۳م
  • لبید بن ربیعة العامري (حیاته وشعره) – دار القلم، ۱۹۸۳م
  • مؤنس الوحدة (ابن الأثیر)
  • الأقوال الكافیة والفصول الشافیة في الخیل (الملك الرسولي)
  • أمالي المرزوقي

ترجمه‌ها

  • أصول الشعر العربي (ترجمه از مرجلیوث، مستشرق انگلیسی)
  • الحیرة ومكة وصلتهما بالقبائل العربیة (ترجمه)

پانویس

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ پایگاه إسلام أون لاین، «رحيل عاشق التراث: المحقق يحيى الجبوري»
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ هیئت علماء مسلمانان در عراق، نعی بوفاة الأستاذ الدكتور (يحيى وهيب الجبوري)
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ پایگاه نوربوک، نمایه «يحيى وهيب الجبوري»
  4. ↑ ملتقى أهل التفسير، «التعليق على کتاب (الكتاب في الحضارة الإسلامية)»
  5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ پایگاه الحیاة نیوز، «العلامة الدكتور يحيى وهيب الجبوري في ذمة الله»
  6. ↑ الجامع لعلوم القرآن الکریم، نمایه «يحيى الجبوري»
  7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ کتابخانه عین الجامعه، «المستشرقون و الشعر الجاهلي»

منابع مقاله

وابسته‌ها

برگرفته از «https://fa.wikinoor.ir/w/index.php?title=جبوری،_یحیی_وهیب&oldid=828037»