انواع شعر فارسی

انواع شعر فارسی، از آثار شاعر، شاهنامه‌پژوه و حافظ‌شناس برجسته معاصر، چهره ماندگار زبان و ادبیات فارسی و استاد بازنشسته دانشگاه شیراز، دکتر منصور رستگار فسایی (متولد ۱۳۱۷ش)، درس‌گفتارهای پدیدآورنده در درس انواع ادبی است که اقسام گوناگون اشعار کهن و نو پارسی (مانند غنایی، حماسی، تعلیمی، نیمایی، سپید و بنفش) را با ذکر مثال‌های مختلف می‌شناساند.

انواع شعر فارسی
پدیدآوران	رستگار فسایی، منصور (نويسنده)
عنوان‌های دیگر	انواع شعر فا‌رسی‌: مبا‌حثی‌ در صورتها‌ و معا‌نی‌ شعر کهن‌ و نو پا‌رسی‌
ناشر	نويد شيراز
مکان نشر	ایران - شیراز
سال نشر	1380ش
چاپ	2
موضوع	شعر فارسی - تاریخ و نقد - شعر فارسی - بررسی و شناخت
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	PIR ۳۵۸۶/ر۵الف۸
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

• دکتر منصور رستگار فسایی، ویژگی اثر حاضر را جامعیت آن با استفاده از آرا و عقاید بزرگان گذشته و حال ادبیات فارسی دانسته و افزوده است: مقصود آن بوده که علاقه‌مندان به شعر دری و به‌خصوص دانشجویان، از مراجعه به کتب گوناگون بی‌نیاز شوند؛ هرچند جای بسیاری از مطالب در این کتاب، خالی است.

ساختار و محتوا

• کتاب حاضر از 5 بخش به‌ترتیب ذیل تشکیل شده است:

1. کلیات مسائل ادبی (بحث کلی درباره ادب، ارزش شعر، تعریف قالب شعر، وزن و رابطه آن با قالب و...).
2. شعر و زبان و لهجه‌ها (بازی با الفاظ در شعر، ملمّعات، مثلثات، شعر و لهجه‌های محلی و...).
3. مفاهیم و معانی در شعر (اغراض شعر فارسی، تقسیم انواع مفاهیم شعر در ادب غرب، انواع معانی در شعر کلاسیک فارسی و...).
4. قالب‌های شعر کهن (مصراع، بیت، تک‌بیت، مثنوی، رباعی، دوبیتی، چارپاره و...).
5. شعر نو فارسی، قوالب و مفاهیم آن (قالب‌های شعر نو، شعر نیمایی، شعر سپید، شعر آزاد، شعر بنفش، شعر سیاه و شعر مصوّر و...).

نمونه مباحث

• 8- 3- شعر تعلیمی (Didactic): قبلاً گفتیم که شعر تعلیمی، شعری است که هدف در آن تعلیم و علم و اخلاق و هنر است؛ یعنی حقیقت نیکی (خیر) و زیبایی. در ادبیات ملل مختلف دو نوع شعر تعلیمی دیده می‌شود.

1. نوعی که موضوع آن خیر و نیکی است که در حوزه اخلاق قرار دارد.
2. نوعی که موضوع آن زیبایی و حقیقت است که حوزه شعرهایی است که مسئله‌ای از علم یا ادب را می‌آموزند.... نمونه این قسم شعر و ادبیات عبارت است از «بهشت گمشده» میلتون، «کمدی الهی» دانته، «سرود زندگی» لانگفلو، «بوستان» سعدی، «قصاید» ناصرخسرو، «جام جم» اوحدی، اشعار محتشم کاشانی و بهار و پروین اعتصامی.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.