آجودان باشی، اسماعیل خان
 | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| لقب | سیفالسلطنه |
| نام پدر | میرزا علیاکبر خان |
| ولادت | ۱۲۶۵ قمری |
| محل زندگی | تهران، تبریز |
| رحلت | ۱۳۲۷ قمری |
| خویشاوندان | محمد ابراهیم خان (برادر) |
| پیشه | افسر، سیاستپیشه |
| منصب | آجودان باشی اداره توپخانه، فرمانده توپخانه |
| اطلاعات علمی | |
| معاصرین | ناصرالدین شاه، محمدعلی شاه، وجیهالله میرزا، میرزا علی امینالدوله |
| سفرهای مهم | مأموریت به تبریز (۱۳۱۹ق) |
| ویژگی جسمی | گستاخ و دلیر، خوش خط و نسبتاً باسواد |
اسماعیل خان آجودان باشی فرزند میرزا علیاکبر خان (۱۲۶۵–۱۳۲۷ق/۱۸۴۹–۱۹۰۹م)، افسر و سیاستپیشه دوره قاجاری از روزگار ناصرالدین شاه تا پایان کار محمدعلی شاه بود. نخست افسر توپخانه بود و در ۱۳۲۰ق/۱۹۰۲م، به دریافت لقب «سیفالسلطنه» نایل گردید.
اوایل زندگی و خدمت
میرزا اسماعیل خان در ۱۳۰۰ق/۱۸۸۳م، با درجه سرتیپ اولی، مانند پدر، آجودان باشی اداره توپخانه شد و پس از چند سال خدمت در این منصب، مدتی به مقام فرماندهی توپخانه رسید. وی مردی گستاخ و دلیر و خوش خط و نسبتاً باسواد بود.
درگیری با وجیهالله میرزا
در آغاز صدارت میرزا علی امینالدوله میان وی و وجیهالله میرزا، شاهزاده قاجار که مقام وزارت جنگ داشت، مشاجرهای در گرفت. در اثر آن کشمکش، اسماعیل خان امیر تومان آجودان باشی را که دارای نشان درجه دوم امپراتوری روسیه (آنا) بود و برادرش محمد ابراهیم خان میر پنج را که نشان درجه یک و حمایل سبز شیر و خورشید داشت، به فَلک بستند و تا دم مرگ بزدند و ۳ روز در انبار خانه شاهی زندانی کردند (۲۴–۲۷ جمادیالاول ۱۳۱۵ق/۲۱–۲۴ اکتبر ۱۸۹۷م)، اما فردای آن روز آن دو را با احترام تمام به وزارت جنگ انتقال دادند.
سرهنگ کاساکوفسکی که راوی اصلی ماجراست، این رویداد را دلیل بیثباتی و بیارادگی دولت وقت میداند.
مأموریت به تبریز و همکاری با محمدعلی شاه
در ۱۳۱۹ق/۱۹۰۱م، با سمت پیشین به خدمت در تبریز مأمور شد، اما در آغاز سلطنت محمدعلی شاه به تهران آمد و همکاری گرمی را با دشمنان آزادی و مشروطیت آغاز کرد و بسیار مقرب شاه گردید.
دستگیری و اعدام
پس از فتح تهران به دست آزادیخواهان و خلع محمدعلیشاه، وی را به جرم همکاری نزدیک با شاه خودکامه قاجار در سرکوبی مردم، دستگیر و به اعدام محکوم کردند و در ۱۳ رجب ۱۳۲۷ق/۳۱ ژوئیه ۱۹۰۹م به دار آویختند[۱]
پانویس
- ↑ بخش تاریخ، ج1، ص120
منابع مقاله
بخش تاریخ، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، 1374ش.
وابستهها
- Pages using infobox templates with ignored data cells
- افسران نظامی اهل ایران
- سیاستمداران دوره قاجار
- اهالی تهران
- زادگان ۱۲۶۵ (قمری)
- زادگان ۱۸۴۹ (میلادی)
- درگذشتگان ۱۳۲۷ (قمری)
- درگذشتگان ۱۹۰۹ (میلادی)
- اعدامشدگان دوره قاجار
- اعدامشدگان به دار در ایران
- مخالفان مشروطیت
- نظامیان توپخانه
- آجودانهای باشی
- دریافتکنندگان نشان امپراتوری روسیه
- افراد دارای نشان شیر و خورشید