تاریخ عقاید و مذاهب شیعه

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    تاریخ عقاید و مذاهب شیعه
    تاریخ عقاید و مذاهب شیعه
    پدیدآوراناشعری، سعد بن عبدالله(نویسنده)

    مشکور، محمدجواد (مصحح)

    فضایی، یوسف (مترجم)
    عنوان‌های دیگرالمقالات و الفرق المقالات و الفرق. فارسی
    ناشرمؤسسه انتشارات عطائي
    مکان نشرایران - تهران
    چاپ1
    موضوعاسلام - فرقه‌ها شيعه- فرقه‌ها
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏239‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏5‎‏ ‎‏م‎‏7041
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    تاریخ عقاید و مذاهب شیعه، ترجمه «المقالات و الفرق» سعد بن عبداللّه اشعرى قمى (متوفاى 299/300/301ق) است که با تصحیح محمدجواد مشکور و مقدمه و ترجمه یوسف فضایی منتشر شده است.

    مترجم اثر، در مقدمه‌اش بر کتاب پس از تأکید بر این موضوع که فرقه شیعه امامیه و مذهب تشیع دوازده‌امامی، همان اسلام اصلی و حقیقی و خط اصیل دیانتی است که پیامبر اسلام(ص) در زمان حیات خود با اتکا به محتوای قرآن مجید بنیان نهاده است، نظریات مختلف در رابطه با زمان تشکیل شیعه را مورد بررسی قرار داده و چنین نتیجه می‌گیرد: شیعه، عنوان سیاسى - مذهبى گروه طرف‎داران خلافت حضرت على و اولاد او از نسل حضرت فاطمه زهرا بودند، که به احتمال قریب به یقین، چنان‌که محمد بن اسحاق، صاحب کتاب المغازي، به نقل ابن ندیم گفته است: پس از قتل عثمان، به‌خصوص در زمان اختلاف حضرت على با معاویه، به گروهى از مسلمانان، که به یارى و پیروى از على(ع) ثابت ماندند، اطلاق شد. اگرچه در آن زمان‌ها، عنوان‌هاى «علویان» و «حزب آل محمد» نیز به طرف‎داران على گفته می‌شد؛ ولى در نیمه‎ى اول قرن دوم، یعنى اواخر دوره خلافت اموى و اوائل حکومت عباسى، اصطلاح «شیعه» به پیروان امامت على و اولاد او، به‌طور رسمى گفته شد و آن عنوان در عالم اسلام، به نام آنها اختصاص یافت[۱].

    این کتاب، از قدیمی‌ترین و جامع‎ترین کتاب‌هایى است که درباره فرقه‌ها و عقاید شیعه نوشته شده است. چنان‌که دکتر مشکور در مقدمه‎ خود بر این کتاب گفته است: این کتاب، از نظر شیعه امامیه، یکى از کتب معتبر و از مراجع موثق شمرده می‌شود؛ زیرا اولاً: مؤلف آن (سعد بن عبداللّه)، یکى از محترمین و فقهاى موثق شیعه بوده و ثانیاً: این کتاب، قدیمی‌ترین کتابى است که در آن، همه‎ فرقه‌هاى شیعه و مقالات و عقاید آنها تا قرن چهارم، به‌وسیله یکى از مراجع شیعه، نوشته شده است. این سعد بن عبدالله، محضر امام یازدهم شیعه را درک کرده و از اصحاب او و از اشخاص مورد اعتماد او بوده است.[۲].

    مترجم همچنین مباحث کتاب را این‌گونه معرفی کرده است: «در این کتاب خواهیم دید که در قرون اولیه اسلامى چه اختلافاتى میان فرقه‌هاى شیعه در مذهب تشیع و چه عقاید و تصوراتى درباره‎ى امامان و پیشوایان دینى اظهار شده و چه مبارزات و جنگ و خون‌ریزی‌هایى میان مسلمانان و فرقه‌هاى شیعه بر سر پیشوایى دینى و عقاید و فرقه‌بندی‌ها واقع می‌شده است و نیز خواهیم دید که: مؤلف آن «سعد بن عبداللّه» که از محدثان بزرگ شیعه بوده، با چه بى‎طرفى و دور از تعصب، عقاید و مقالات فرقه‌هاى مختلف شیعه را که بعضى از آنها با عقاید مذهبى او مخالف بوده است، بدون کم و کاست نقل مى‌کند و حتى شرح مى‎دهد. بااین‌حال، او از اصول عقاید شیعه دوازده‌امامى، به‌جز مطالب مختصرى درباره امام دوازدهم، مطلبى ننوشته است و نیز سخنى از تحولات دوره‎ غیبت صغرى، که خود در آن دوره زندگى مى‌کرده و از کارهاى نایبان خاصه امام غایب، بیان نکرده است»[۳].

    وی در معرفی این ترجمه می‌نویسد: «متن این کتاب را، که به زبان عربى است، دکتر مشکور، تصحیح کرده و در پایان کتاب تعلیقات محققانه‌اى نیز به زبان عربى بر آن افزوده است، که این‌جانب، هم متن کتاب و هم تعلیقات ایشان را به فارسی ترجمه کردم و اکنون مجموع مقدمات و متن و تعلیقات در اختیار علاقه‌مندان فارسی‌زبان قرار مى‌گیرد. در ترجمه‎ى متن و حواشى، سعى قطعى مبذول شده است که: امانت در مطالب کتاب کاملاً رعایت گردد و عین مطالب کتاب به فارسی برگردانیده شود؛ ازاین‌رو، در هرجا براى درک مطلب نیازى به توضیح بیشتر احساس شد، اگر مطلب توضیحى یک جمله بود، در همان متن در داخل علامت دو قلاب[]، که غالباً ً با قید «مترجم» همراه است، اضافه کرده‌ام و اگر بیشتر از یک جمله بود، در پاورقی‌هاى صفحات، نیز با قید «مترجم» بیان نموده‌ام؛ تا حتی‌المقدور، براى خواننده در درک مطالب، اجمال و ابهامى وجود نداشته باشد و او را در فهم مطالب یارى نماید»[۴].

    فهرست اسامی اشخاص، اماکن و شهرها، فرقه‌ها و مذاهب، مفاهیم و اصطلاحات و احادیث و اخبار همانند متن اصلی در انتهای کتاب ذکر شده است.

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه مترجم، ص13
    2. ر.ک: همان، ص15
    3. ر.ک: همان، ص16-15
    4. ر.ک: همان، ص17-16

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.

    وابسته‌ها