الكشكول (بحراني)

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    الکشکول
    الكشكول (بحراني)
    پدیدآورانبحرانی، یوسف بن احمد (نویسنده)
    عنوان‌های دیگرانیس المسافر و جلیس الخواطر
    ناشردار و مکتبة الهلال
    مکان نشربیروت - لبنان
    سال نشر1998 م
    چاپ1
    موضوعادبیات عربی - قرن 12ق. - مجموعه‌‏ها

    اسلام - مسایل متفرقه

    مسایل متفرقه
    زبانعربی
    تعداد جلد3
    کد کنگره
    ‏‎‏AC‎‏ ‎‏106‎‏ ‎‏/‎‏ب‎‏3‎‏ک‎‏5
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الكشكول، اثر شيخ يوسف بحرانى، به زبان عربى، حاوى موضوعات متنوع در رشته‌هاى مختلف علمى است. اين كتاب، گر چه به اين نام مشهور است، ولى نام اصلى آن، طبق گفته مؤلف، «انيس المسافر و جليس الخاطر» مى‌باشد.

    ساختار

    كتاب، در سه مجلد نگارش شده است و مطالب پراكنده ادبى و حكمى و اخلاقى و... بدون در نظر گرفتن نظمى خاص، با عباراتى رسا و شيوا و سليس، در آن گردآورى شده است.

    گزارش محتوا

    شيخ يوسف بحرانى، توانسته است كتاب خود را با استفاده از دانش متنوع و گستردگى معلوماتش، از تنوع و نوآورى بيشترى نسبت به كشكول‌هاى پيشين، برخوردار سازد.

    او، در مقدمه، درباره نگارش اين اثر، كلامى با اين مضمون دارد: «بر افراد تيزهوش، پنهان نيست كه آدمى در دنيا در معرض غم‌ها و ناراحتى‌هاى بى‌شمار قرار دارد و اين امور در خيلى از موارد، زندگى را تلخ و اذهان را پريشان مى‌كند و انسان را از رسيدن به اهداف عالى بازمى‌دارد؛ در اين مواقع، بر انسان لازم است كه روح خسته و پريشان و مضطرب خود را با نكته‌هاى ظريف، شادى‌آفرين و فرح‌بخش بانشاط و شاداب كند، چون همان‌طور كه بدن انسان خسته و پريشان مى‌شود و نياز به استراحت دارد، روح نيز چنين است و بايد آن را با نكات تازه و ظريف آرامش و آسايش بخشيد».

    كتاب حاضر، مجموعه نثر و نظم است و حاوى نكات و مباحث و فوايد بى‌شمار علمى، ادبى، تاريخى، تفسيرى، احاديث پيامبر اكرم(ص) و ائمه(ع)، داستان‌هاى سرگرم كننده و تراجم اشخاص مى‌باشد و نيز در بخش‌هایى به‌طور جداگانه ابياتى بديع از سخن‌پردازان بزرگ ذكر شده است.

    پاره‌اى از مطالب جلد اول، عبارت است از:

    1. شرح زندگى 28 نفر از علماء، به‌طور مختصر و فشرده ذكر شده است؛ از جمله مقدس اردبيلى، طبرسى مؤلف «الاحتجاج»، ابن فهد حلى، شيخ احمد بن يوسف بحرانى، شيخ صفى‌الدين اردبيلى (جد صفويان)، محقق حلى، شيخ جواد كاظمى، شيخ ابراهیم عاملى، ميرزا ابراهیم ظهير‌الدين صوفى، شيخ ابراهیم تقى‌الدين آملى و... (منابع مؤلف، در اين قسمت، نوشته‌هاى سيد‌ ‎نصرالله حسینى حائرى است كه برگرفته از نوشته‌هاى شاگردان علامه مجلسى است و مؤلف، آنها را به ترتيب حروف الفبا تنظيم و ذكر نموده است)؛
    2. داستان‌هاى سرگرم كننده (19 مورد)، مثل قصه آزادمرد، قصه ملا حسین و عبدالله سلام، قصه ابى منيع قرواش، قصه طوق خالد، داستان عبدالملك بن مروان و مردم بحرين، قصه جزيره خضراء و...؛
    3. احاديثى كه در موضوعات مختلف، همچون مزاح، برترى على(ع)، شايستگى‌هاى شيعه، طينت و... وارد شده است؛
    4. آنچه مؤلف از كتب «الاوائل»، «نهج‌البلاغة» و «المزهر» انتخاب كرده است؛
    5. قصايد و اشعار مختلف، مانند قصيده شريف رضى، قصيده شيخ بهایى، منظومه اغانى سيد‌ ‎صدرالدين شيرازى، اشعار محمد رضى ازدى، قصيده ابى فراس حمدانى و...؛
    6. مناظرات و محاورات، مانند محاوره‌ى بين امام باقر(ع) و يك زن، مناظرات ركن‌الدوله با شيخ صدوق(ره)، مناظره امام صادق(ع) با مرد شامى و...؛
    7. مباحث تاريخى؛
    8. اخبار عرب و داستان‌هاى آنها.

    پاره‌اى از مطالب جلد دوم عبارت است از:

    1. صدقه دادن على(ع) انگشتر خويش را در نماز؛
    2. قصيده طولانى مؤلف در رثاى سالار شهيدان حضرت ابا عبدالله الحسين(ع)؛
    3. نامه مؤلف به فرزندش؛
    4. مكاتبات مؤلف با بعضى از برادران؛
    5. قصايد و اشعار مختلف؛
    6. قصص، حكايات و داستان‌ها؛
    7. مباحث تاريخى؛
    8. تفسير برخى از احاديث مشكل؛
    9. برخى از مسائل نحوى.

    پاره‌اى از مطالب جلد سوم عبارت است از:

    1. اخبارى در فضيلت قرآن؛
    2. در رابطه با حضرت قائم(ع) و خلفاى او؛
    3. در مورد حسد؛
    4. در مورد زوال خلافت بنى عباس؛
    5. احاديثى درشأن اهل‌بيت(ع) از صحيح بخارى؛
    6. مباحث تاريخى؛
    7. بحث‌هاى كلامى؛
    8. قصايد و اشعار.

    در پایان، قابل ذكر است كه مؤلف، منابع و مصادر هر آنچه از احاديث، تواريخ، قصه‌ها و حكايات، تراجم و اشعار و قصيده‌ها و مطالب ديگر را كه در اين سه جلد گردآورى نموده، ذكر كرده است و اين، يكى از مزاياى اين كشكول است.

    مؤلف در گزينش اشعار شاعران گذشته، اعمال سليقه نموده و سروده‌هایى نغز و لطيفه‌هایى آموزنده را برگزيده، زيرا خود، داراى طبع شعر عالى و ذوق ادبى ظريفى بوده است و اين، يكى ديگر از ويژگى‌هاى اين اثر مى‌باشد.

    وضعيت كتاب

    در پایان هر جلد، فهرست مطالب ذكر شده است.

    منابع مقاله

    1. مقدمه و متن كتاب؛
    2. گلشن ابرار، مجتبى سپاهى، ج 1، ص272.

    وابسته‌ها