کهن شهرها: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    (صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR100837J1.jpg | عنوان = کهن شهرها | عنوان‌های دیگر = المسالک و الممالک. برگزیده ** تلخیص و باز نویسی کتاب مسالک الممالک اثر ابو اسحاق ابراهیم بن محمد فارسی اصطخری | پدیدآورندگان | پدیدآوران = صفی‌نژاد، جواد (نويسنده) ...» ایجاد کرد)
    (بدون تفاوت)

    نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۵

    کهن شهرها
    کهن شهرها
    پدیدآورانصفی‌نژاد، جواد (نويسنده)

    اصطخری، ابراهیم بن محمد (نويسنده) ایرانی، اکبر ( سایر)

    مختارپور قهرودی، علیرضا ( سایر)
    عنوان‌های دیگرالمسالک و الممالک. برگزیده ** تلخیص و باز نویسی کتاب مسالک الممالک اثر ابو اسحاق ابراهیم بن محمد فارسی اصطخری
    ناشراهل قلم
    مکان نشرایران - تهران
    سال نشر1383ش
    چاپ1
    موضوعجغرافیا - ایران - جغرافیا - کشورهای اسلامی - جغرافیا - اصطخری، ابراهیم بن محمد، - 346ق. - المسالک و الممالک - اقتباسها
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ص7ک9 123 G
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    کهن‌شهرها، تلخیص و بازنویسی کتاب مسالك الممالك، اثر ابواسحاق ابراهیم بن محمد فارسی اصطخری (متوفی 340/346ق)، به کوشش جواد صفی‌نژاد (متولد 1308ش) است.

    کتاب کم‌حجمی که پیش‌ رو دارید، تلخیص و تحریری است از کتاب « مسالك الممالك» اصطخری، تألیف‌شده در قرن چهارم هجری قمری. این کتاب ارزشمند بازگوکننده شناختی از کشورهای مختلف جهان شناخته‌شده در آن روزگار، به‌خصوص سرزمین‌های کشورهای اسلامی است که مطالب ارزنده‌ای درباره جغرافیای انسانی، جغرافیای تاریخی، تاریخ محلی، مردم‌شناسی و کشاورزی بومی، در بر دارد[۱]‏.

    کتاب حاضر تلخیص و تحریری است از کتاب مسالك الممالك اصطخری، بر اساس دو ترجمه فارسی کهن از آن در چارچوب مفهومی و ادغامی هر دو متن در تحریر واحد. این دو ترجمه عبارتند از: اول، ترجمه مسالک و ممالک مربوط به قرن پنجم یا ششم که نسخه موجود رونوشتی است از اصل به کتابت ابن ساوجی در سال 726ق؛ دوم، ترجمه دیگری به قلم محمد بن اسعد بن عبدالله تستری در سال 696ق. هر دو ترجمه به کوشش ایرج افشار تصحیح و منتشر شده‌اند[۲]‏.

    جواد صفی‌نژاد نکات برجسته کم‌نظیری که در فصول متن کهن کتاب نهفته است و پژوهشگران درگذشته توجهی بدانها ننموده‌اند را برگزیده و پیش از ارائه متن کتاب، به تحلیل و تفسیر آنها پرداخته است:

    1. نظریه مکه مرکزی: نظریه مکه مرکزی که در دنیای اسلام از جایگاه والایی برخوردار است، این است که رسّامان نقشه در اوایل اسلام پذیرفته بودند که نصف‌النهار خالدات، خطی است فرضی در سطح کره زمین بین دو نیم‌کره شرقی و غربی...، ولی مسلمانان نسبت به اعتقادات خود، خانه کعبه در مکه را مرکز زمین تصور می‌کردند و نصف‌النهار مکه را مرز بین سرزمین‌های شرق و غرب محاسبه می‌نمودند.
    2. آبیاری مدّی: اصطخری در کتاب خود خبر از آبیاری مدّی [آب افزون] در شهر اَبُلَّه می‌دهد... این آبیاری مدی در تمامی بریدگی‌های سواحل دریا اثرگذار بود و به همین ترتیب در نخلستان‌های آبادان و اطراف هم به همین شیوه آبیاری می‌گردیدند.
    3. تقسیم‌بندی پهنه ایالت‌ها: در زمان ساسانیان هر ایالت به چندین «کوره» و هر کوره به چندین طَسوج [معرّب‌شده تسو (ناحیه)] تقسیم می‌گردیدند؛ مثلاً در تاریخ قم می‌خوانیم: «کوره قم» و یا «کوره همدان» و یا در مسالك الممالك اصطخری آمده: ولایت اهواز را «کوره هرمز» می‌گفتند[۳]‏.

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه، ص3
    2. ر.ک: بررسی محتوای کتاب اصطخری، ص5-6
    3. ر.ک: همان، ص19-23

    منابع مقاله

    مقدمه و بررسی محتوای کتاب اصطخری.


    وابسته‌ها