قانون در طب: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ب«' به 'ب «')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۷: خط ۴۷:




كتاب «القانون فى الطب» از شاه‌كارهاى علم پزشكى است كه به قلم [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]]، حكيم، ابوعلى سينا، به رشته تحرير درآمده است. اين اثر، پس از تأليف، مورد توجه پزشكان و محققان بسيارى قرار گرفت كه ترجمه، شرح و تحشيه‌هاى گوناگون، مؤيد اين مدعا است.
'''القانون فى الطب''' از شاه‌كارهاى علم پزشكى است كه به قلم [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]]، حكيم، ابوعلى سينا، به رشته تحرير درآمده است. اين اثر، پس از تأليف، مورد توجه پزشكان و محققان بسيارى قرار گرفت كه ترجمه، شرح و تحشيه‌هاى گوناگون، مؤيد اين مدعا است.


ترجمه قانون به زبان‌هاى مختلف از جمله كارهايى است كه پيرامون اين اثر انجام شده است. در اين ميان چندين ترجمه به زبان فارسى به چشم مى‌خورد؛ از جمله ترجمه‌هايى كه اخيراً از اين اثر صورت گرفته است، ترجمه فارسى به قلم آقاى عليرضا مسعودى است. وى، در باره انگيزه‌اش پيرامون ترجمه قانون، چنين مى‌نويسد: از ابتداى آشناييم با طب، به سراغ كتاب قانون [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]]، ابوعلى سينا رفتم و ترجمه موجود از آن را براى استفاده تهيه كردم، سپس به دليل نارسا بودن برخى عبارات، بهتر ديدم كه به متن عربى قانون مراجعه نمايم تا شايد از طريق زبان اصلى بهتر بتوانم با موضوع، ارتباط برقرار نموده و به نظريات طبى شيخ، واقف گردم و طبعاً در پاره‌اى از موارد به تطبيق ترجمه موجود از قانون با متن عربى آن مى‌پرداختم و در اين بين به تفاوت‌هاى بسيارى در آن پى بردم؛ به طورى كه در بسيارى از موارد براى درك و اطمينان بهتر به ناچار بايد به متن عربى قانون مراجعه مى‌كردم و ترجمه نمى‌توانست من را از متن اصلى بى‌نياز كند و به تدريج با دقت بيشتر و با آشنايى با استاد محقق جناب آقاى اسماعيل ناظم، به اتفاق به اشتباهات اساسى و فاحش در برگرداندن متن عربى به فارسى برخورد نموديم كه استفاده درست از يك كتاب علمى و فنى را دچار ترديد و آن را از درجه اعتماد و اعتبار ساقط مى‌نمود؛ آن هم كتابى به اهميت قانون كه مرجع و منبع بى‌بديل در علم طب شمرده مى‌شود، لذا به اين نكته توجه نموديم كه اگر بنا باشد طب سنتى از انزوا خارج گردد و از اضمحلال نجات يابد، بايد كتاب‌هاى منبع و معتبر اين علم را دريافت و در اين زمينه از جمله كارهاى لازم، تصحيح و تنقيح و ترجمه دقيق متون و منابع اصيل اين علم مى‌باشد. تصحيح و بازنويسى متون فارسى طب به سبب تغييرات و تفاوت‌هايى كه در نوشتار و واژگان آن پديدار گرديده است و در كنار آن ترجمه متون عربى ضرورى مى‌باشد.(قانون در طب، ص 8 - 9).
ترجمه قانون به زبان‌هاى مختلف از جمله كارهايى است كه پيرامون اين اثر انجام شده است. در اين ميان چندين ترجمه به زبان فارسى به چشم مى‌خورد؛ از جمله ترجمه‌هايى كه اخيراً از اين اثر صورت گرفته است، ترجمه فارسى به قلم آقاى عليرضا مسعودى است. وى، در باره انگيزه‌اش پيرامون ترجمه قانون، چنين مى‌نويسد: از ابتداى آشناييم با طب، به سراغ كتاب قانون [[ابن‌سینا، حسین بن عبدالله|شيخ الرئيس]]، ابوعلى سينا رفتم و ترجمه موجود از آن را براى استفاده تهيه كردم، سپس به دليل نارسا بودن برخى عبارات، بهتر ديدم كه به متن عربى قانون مراجعه نمايم تا شايد از طريق زبان اصلى بهتر بتوانم با موضوع، ارتباط برقرار نموده و به نظريات طبى شيخ، واقف گردم و طبعاً در پاره‌اى از موارد به تطبيق ترجمه موجود از قانون با متن عربى آن مى‌پرداختم و در اين بين به تفاوت‌هاى بسيارى در آن پى بردم؛ به طورى كه در بسيارى از موارد براى درك و اطمينان بهتر به ناچار بايد به متن عربى قانون مراجعه مى‌كردم و ترجمه نمى‌توانست من را از متن اصلى بى‌نياز كند و به تدريج با دقت بيشتر و با آشنايى با استاد محقق جناب آقاى اسماعيل ناظم، به اتفاق به اشتباهات اساسى و فاحش در برگرداندن متن عربى به فارسى برخورد نموديم كه استفاده درست از يك كتاب علمى و فنى را دچار ترديد و آن را از درجه اعتماد و اعتبار ساقط مى‌نمود؛ آن هم كتابى به اهميت قانون كه مرجع و منبع بى‌بديل در علم طب شمرده مى‌شود، لذا به اين نكته توجه نموديم كه اگر بنا باشد طب سنتى از انزوا خارج گردد و از اضمحلال نجات يابد، بايد كتاب‌هاى منبع و معتبر اين علم را دريافت و در اين زمينه از جمله كارهاى لازم، تصحيح و تنقيح و ترجمه دقيق متون و منابع اصيل اين علم مى‌باشد. تصحيح و بازنويسى متون فارسى طب به سبب تغييرات و تفاوت‌هايى كه در نوشتار و واژگان آن پديدار گرديده است و در كنار آن ترجمه متون عربى ضرورى مى‌باشد.(قانون در طب، ص 8 - 9).
خط ۶۸: خط ۶۸:
ترجمه اين اثر نيز از همين ترتيب پيروى مى‌كند. البته آنچه از ترجمه اين كتاب تا كنون چاپ و منتشر شده تنها كتاب اول از كتاب‌هاى پنج‌گانه قانون است. در اين بخش از كتاب قانون كه خود، شامل شش بخش كوچك‌تر است، اين مباحث مطرح مى‌شود:
ترجمه اين اثر نيز از همين ترتيب پيروى مى‌كند. البته آنچه از ترجمه اين كتاب تا كنون چاپ و منتشر شده تنها كتاب اول از كتاب‌هاى پنج‌گانه قانون است. در اين بخش از كتاب قانون كه خود، شامل شش بخش كوچك‌تر است، اين مباحث مطرح مى‌شود:


1- تعريف و موضوع علم طب.
#تعريف و موضوع علم طب.
 
#اركان.
2- اركان.
#مزاج‌ها.
 
#اخلاط.
3- مزاج‌ها.
#تشريح كه مفصل‌ترين بخش اين كتاب است.
 
#قوا و افعال.
4- اخلاط.
 
5- تشريح كه مفصل‌ترين بخش اين كتاب است.
 
6- قوا و افعال.


هر بخش از اين بخش‌هاى شش‌گانه، خود، به فصل‌هاى كوچك‌ترى تقسيم مى‌شود.
هر بخش از اين بخش‌هاى شش‌گانه، خود، به فصل‌هاى كوچك‌ترى تقسيم مى‌شود.
خط ۸۷: خط ۸۲:
قانون، مشهورترين كتاب پزشكى طب سنتى است؛ از اين رو مشتاقان طب به اين كتاب توجه بسيارى دارند، ولى چون متن اين كتاب عربى است، كسانى كه با زبان عربى آشنايى ندارند، فهم اين اثر برايشان نامقدور است. افزون بر اين، نادرستى و تصحيف راه يافته به برخى از كلمات و عبارت‌هاى قانون، باعث شده فهم كتاب حتى براى آشنايان به زبان عربى هم چندان آسان نباشد.
قانون، مشهورترين كتاب پزشكى طب سنتى است؛ از اين رو مشتاقان طب به اين كتاب توجه بسيارى دارند، ولى چون متن اين كتاب عربى است، كسانى كه با زبان عربى آشنايى ندارند، فهم اين اثر برايشان نامقدور است. افزون بر اين، نادرستى و تصحيف راه يافته به برخى از كلمات و عبارت‌هاى قانون، باعث شده فهم كتاب حتى براى آشنايان به زبان عربى هم چندان آسان نباشد.


اين دو امر استاد مسعودى را بر آن داشته كه دست به دو اقدام بزند: 1- ترجمه قانون به زبان فارسى.
اين دو امر استاد مسعودى را بر آن داشته كه دست به دو اقدام بزند:  


2- تصحيح متن قانون بر اساس نسخ معتبر و موجود از آن.
#ترجمه قانون به زبان فارسى.
#تصحيح متن قانون بر اساس نسخ معتبر و موجود از آن.


البته قبل از ايشان شرفكندى تمامى كتاب قانون را به فارسى ترجمه نموده و هم‌چنين برخى از ناشران عرب ادعاى تصحيح اين اثر را نموده‌اند، ولى نه ترجمه شرفكندى چندان معتبر است و نه ادعاى اين ناشران، درست.
البته قبل از ايشان شرفكندى تمامى كتاب قانون را به فارسى ترجمه نموده و هم‌چنين برخى از ناشران عرب ادعاى تصحيح اين اثر را نموده‌اند، ولى نه ترجمه شرفكندى چندان معتبر است و نه ادعاى اين ناشران، درست.
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش