قاموس الحرمين الشريفين

    از ویکی‌نور
    (تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
    قاموس الحرمین الشریفین
    قاموس الحرمين الشريفين
    پدیدآوراننعمتی، محمدرضا (نویسنده)
    ناشرمشعر
    مکان نشرتهران - ایران
    سال نشر1418 ق
    چاپ1
    شابک964-6293-17-4
    موضوعزیارت

    زیارتگاه‌‏های اسلامی

    عربستان سعودی - مکه - کتاب‏های راهنما

    مدینه - کتاب‏های راهنما
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏262‎‏/‎‏2‎‏ ‎‏/‎‏ن‎‏7‎‏ق‎‏2
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    قاموس الحرمين الشريفين، اثر محمدرضا نعمتى، فرهنگ لغات و واژگانى است كه مرتبط با حج و حرم شريف نبوى و مسجد الحرام مى‌باشند. اين كتاب به زبان عربى و در دوران معاصر نوشته شده است.

    كتاب به انگيزه آشنايى حجاج بيت‌الله الحرام با اصطلاحات و واژگانى تدوين شده است كه مرتبط با اعمال حج بوده و در طول سفر حج، به آن‌ها نياز دارند[۱]

    ساختار

    كتاب با مقدمه كوتاهى از معاونت آموزش سازمان حج آغاز و مطالب بر اساس ترتيب حروف الفبا، تنظيم شده است.

    مؤلف در ترتيب و تنظيم اصطلاحات مطابق حروف الفبا، اولين حرف كلمه - خواه اصلى باشد و خواه زايد - را در نظر گرفته است و در اين ميان، «الف و لام» وارد بر برخى از كلمات را ناديده انگاشته است؛ به‌عنوان مثال كلمه «الاستطاعة» در حرف «الف» جاى گرفته است، نه در حرف «طاء» و كلمه «الثج» در حرف «ثاء» ذكر شده است.

    گزارش محتوا

    در مقدمه، ضمن تعريف حج و اشاره به اهميت و جايگاه آن، به توضيح مختصر شيوه تنظيم مطالب، پرداخته شده است[۲]

    نویسنده در ابتدا، به بررسى اصل و ريشه كلمات پرداخته و سپس، جمع يا مفرد بودن آن كلمه و مقابل آن را مشخص كرده و پس از آن، به توضيح معنا و مفهوم آن اصطلاح و كلمات مربتط با آن، پرداخته است؛ به‌عنوان مثال كلمه «أحد»، چنين معنا شده است: «نام كوهى كه غزوه احد، در كنار آن اتفاق افتاده است؛ همان غزوه‌اى كه حمزه، عموى پيامبر(ص) به‌همراه هفتاد تن از مسلمانان در آن به شهادت رسيدند. دندان پيشين پيامبر شكست، چهره مبارکش خونين شد و لبش شكافت. اين جنگ، دو سال و نه ماه و هفت روز پس از هجرت پيامبر(ص) اتفاق افتاد. بلادى، «احد» را چنين معنا كرده است: كوهى در شمال مدينه و مشرف بر آن كه اهل مدينه آن را «حِنَ» مى‌نامند...»[۳]

    از جمله ويژگى‌هاى اين فرهنگ لغت، آن است كه نویسنده در تشريح و توضيح كلمات و عبارات، از كتب، فرهنگ لغات و قاموس‌هاى معتبر و ارزشمند زبان عربى، بهره برده است، از جمله: «الاستبصار» شيخ طوسى، «إعلام الورى» شيخ طبرسى، «الإيضاح في مناسك الحج و العمرة» يحيى بن شرف‌الدين نووى، «القاموس المحيط» محمد بن يعقوب فيروزآبادى، «معجم المقاييس اللغة» ابوالحسن احمد بن فارس بن زكريا، «معجم البلدان» ياقوت حموى و..[۴]

    وضعيت كتاب

    فهرست مطالب و آيات و روايات مذكور در متن، به‌همراه فهرست منابع مورد استفاده نویسنده، در انتهاى كتاب آمده است.

    پاورقى‌ها بيشتر به ذكر منابع اختصاص يافته است[۵]

    پانويس

    1. ر.ک: مقدمه، ص7
    2. مقدمه، ص5-8
    3. ر.ک: متن كتاب، ص14
    4. همان، ص268-273
    5. ر.ک: پاورقى، ص121

    منابع مقاله

    مقدمه و متن كتاب.