فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق شهاب‌الدین سهروردى: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' ]]' به ']]'
جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ']]')
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۳۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات کتاب
[[پرونده:NUR01766J1.jpg|بندانگشتی|فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق شهاب الدين سهروردي ]]
| تصویر =NUR01766J1.jpg
{| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
| عنوان =فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق شهاب‌الدين سهروردي  
|+ |
| عنوان‌های دیگر =
|-
| پدیدآوران =  
! نام کتاب!! data-type='bookName'|فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق شهاب الدين سهروردي  
|-
|نام های دیگر کتاب
|data-type='otherBookNames'|
|-
|پدیدآورندگان
|data-type='authors'|


[[غفاري، محمدخالد]] (نويسنده)
|-
|زبان
|data-type='language'|فارسی
|-
|کد کنگره
|data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏BBR‎‏ ‎‏769‎‏ ‎‏/‎‏غ‎‏7‎‏ف‎‏4
|-
|موضوع
|data-type='subject'| 1.تصوف - اصطلاحها و تعبيرها
2.سهروردي، يحيي بن حبش، 549 - 587ق. - کشف اللغات
3.عرفان - اصطلاحها و تعبيرها
|-
|ناشر
|data-type='publisher'|انجمن آثار و مفاخر فرهنگي
|-
|مکان نشر
|data-type='publishPlace'|تهران - ایران
|-
|سال نشر
|data-type='publishYear'| 1380هـ.ش
|-class='articleCode'
|کد اتوماسیون
|data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE1766AUTOMATIONCODE
|}
</div>


==معرفی اجمالی==
[[غفاري، محمدخالد]] (نویسنده)
'''فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق شهاب‌الدین سهروردى'''‏، تألیف محمدخالد غفاری مجموعه‏ای است از اصطلاحات فلسفى و منطقى و اشراقى - عرفانى آثار غیر رمزى شیخ اشراق، همراه با تعاریف یا توصیف‌هایی که خود او از این اصطلاحات به دست داده است و شرحى که جناب آقای غفاری از این تعاریف به عمل آورده که در مجموع فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق را تشکیل داده است<ref>ر.ک: مقدمه مؤلف، ص13</ref>.
| زبان =فارسی
| کد کنگره =‏BBR‎‏ ‎‏769‎‏ ‎‏/‎‏غ‎‏7‎‏ف‎‏4
| موضوع =
1.تصوف - اصطلاح‌ها و تعبيرها
2.سهروردی، یحیی بن حبش، 549 - 587ق. - کشف اللغات
3.عرفان - اصطلاح‌ها و تعبيرها
| ناشر =  
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
| مکان نشر =تهران - ایران
| سال نشر = 1380ش
 
| کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE01766AUTOMATIONCODE
| چاپ =1
| شابک =964-6278-81-7
| تعداد جلد =1
| کتابخانۀ دیجیتال نور =01766
| کتابخوان همراه نور =01766
| کد پدیدآور =
| پس از =
| پیش از =
}}
{{کاربردهای دیگر|اصطلاحات (ابهام زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|فرهنگ (ابهام زدایی)}}
 
'''فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق شهاب‌الدین سهروردى'''‏، تألیف [[غفاري، محمدخالد|محمدخالد غفاری]] مجموعه‏‌ای است از اصطلاحات فلسفى و منطقى و اشراقى - عرفانى آثار غیر رمزى [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ اشراق]]، همراه با تعاریف یا توصیف‌هایی که خود او از این اصطلاحات به دست داده است و شرحى که جناب آقای [[غفاري، محمدخالد|غفاری]] از این تعاریف به عمل آورده که در مجموع فرهنگ اصطلاحات آثار [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ اشراق]] را تشکیل داده است<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/13431/1/13 ر.ک: مقدمه مؤلف، ص13]</ref>


مؤلف برای این اثر خود دو هدف دنبال کرده و خود در این باره می‌گوید:
مؤلف برای این اثر خود دو هدف دنبال کرده و خود در این باره می‌گوید:
# بعضى از نظریات فلسفى و دیدگاه‌هاى اشراقى شیخ، در آثارش پراکنده شده و به‌صورت منسجم در یک جا نیامده است و نیز گاهى در این آثار با سیرى تکاملى از آرا و عقاید او مواجهیم؛ جمع‏آورى این نظریات پراکنده در زیر یک اصطلاح و استخراج حاصل و نقاوه رأى و نظر ایشان، یکى از اهداف تدوین این مجموعه بوده است.
# بعضى از نظریات فلسفى و دیدگاه‌هاى اشراقى شیخ، در آثارش پراکنده شده و به‌صورت منسجم در یک جا نیامده است و نیز گاهى در این آثار با سیرى تکاملى از آرا و عقاید او مواجهیم؛ جمع‏‌آورى این نظریات پراکنده در زیر یک اصطلاح و استخراج حاصل و نقاوه رأى و نظر ایشان، یکى از اهداف تدوین این مجموعه بوده است.
# حدود نیمى از آثار شیخ اشراق به زبان فارسى است که در حدّ خود از شیواترین و شیرین‏ترین آثار نثر فارسى درى بشمار مى‏آیند و در عین آنکه منبعى سرشار از اصطلاحات فلسفى و عرفانى به این زبانند، نمایانگر توانایى و قدرت زبان فارسى در بیان مقاصد فلسفى و منطقى و عرفانى نیز هستند؛ تهیه مجموعه‏اى مدوّن از این تعابیر و اصطلاحات شیرین فارسى، خدمتى به زبان فارسى و تأمین مرجعى براى پژوهندگان و دانشجویان خواهد بود<ref>ر.ک: همان</ref>.
# حدود نیمى از آثار [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ اشراق]] به زبان فارسى است که در حدّ خود از شیواترین و شیرین‏ترین آثار نثر فارسى درى بشمار می‌آیند و در عین آنکه منبعى سرشار از اصطلاحات فلسفى و عرفانى به این زبانند، نمایانگر توانایى و قدرت زبان فارسى در بیان مقاصد فلسفى و منطقى و عرفانى نیز هستند؛ تهیه مجموعه‏‌اى مدوّن از این تعابیر و اصطلاحات شیرین فارسى، خدمتى به زبان فارسى و تأمین مرجعى براى پژوهندگان و دانشجویان خواهد بود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/13431/1/13 ر.ک: همان]</ref>


==ساختار==
==ساختار==
خط ۵۰: خط ۴۱:


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
مقدمه اول مؤلف، به بیان انگیزه تألیف و ویژگی‌های کتاب اختصاص یافته است و در مقدمه دوم، مؤلف نظری گذرا به سیر فکر فلسفى از آغاز تا سهروردى‏ نموده و در پایان به شرح حال شیخ اشراق سهروردی و بررسی تفکر فلسفی او و بررسی آثار او از جمله حكمة الإشراق پرداخته است.
مقدمه اول مؤلف، به بیان انگیزه تألیف و ویژگی‌های کتاب اختصاص یافته است و در مقدمه دوم، مؤلف نظری گذرا به سیر فکر فلسفى از آغاز تا سهروردى‏ نموده و در پایان به شرح حال [[سهروردی، یحیی بن حبش|شیخ اشراق سهروردی]] و بررسی تفکر فلسفی او و بررسی آثار او از جمله حكمة الإشراق پرداخته است.


از ویژگی‌های کتاب و نیز شیوه مؤلف می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
از ویژگی‌های کتاب و نیز شیوه مؤلف می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
خط ۵۶: خط ۴۷:
#از آنجا که موضوع این کتاب شرح و توضیح اصطلاحات فلسفى و منطقى و اشراقى شیخ است و این اصطلاحات تنها در آثار غیر رمزى ایشان موجود است، آثار رمزى ایشان که فاقد چنین اصطلاحاتى است از طرف نویسنده مورد بررسى قرار نگرفته است.
#از آنجا که موضوع این کتاب شرح و توضیح اصطلاحات فلسفى و منطقى و اشراقى شیخ است و این اصطلاحات تنها در آثار غیر رمزى ایشان موجود است، آثار رمزى ایشان که فاقد چنین اصطلاحاتى است از طرف نویسنده مورد بررسى قرار نگرفته است.
#نویسنده به مقتضاى موضوع کتاب که محدود به تدوین اصطلاحات آثار شیخ و شرح تعاریف او از آنهاست، جز در مواردى محدود و ضرورى به بررسى سیر تطوّر تاریخى این اصطلاحات و تعاریف و مقایسه آنها با نظریات سایر حکما نپرداخته است.
#نویسنده به مقتضاى موضوع کتاب که محدود به تدوین اصطلاحات آثار شیخ و شرح تعاریف او از آنهاست، جز در مواردى محدود و ضرورى به بررسى سیر تطوّر تاریخى این اصطلاحات و تعاریف و مقایسه آنها با نظریات سایر حکما نپرداخته است.
# با توجّه به شیوایى و اهمیت زیاد آثار فارسى شیخ اشراق و جذابیت و شیرینى فوق‌العاده اصطلاحات و تعاریفى که در این آثار به کار برده، سعى نویسنده بر این بوده است که حتى‌المقدور، در وهله اوّل، تعاریف اصطلاحات را از میان آثار فارسى او به دست آورد؛ امّا چون بسیارى از اصطلاحات و موضوع‌هاى فلسفى و نظریات اشراقى او همچون نظریه‏هاى: ارباب انواع، مثل معلّقه، سلسله‏هاى طولى و عرضى انوار و غیره، تنها در آثار عربى وى آمده‏اند، ناچار بخش زیادى از تعاریف و اصطلاحات و اسناد و شواهد آنها را، در این مجموعه، به زبان عربى آورده و حتّى‌المقدور به شرح و توضیح آنها پرداخته‏ و سعى کرده‏ که نکته مهمى را براى اهل فن ناگفته نگذارد. ایشان در این میان ترجمه عین عبارات عربى را لازم ندانسته و نیاورده ‌است.
# با توجّه به شیوایى و اهمیت زیاد آثار فارسى شیخ اشراق و جذابیت و شیرینى فوق‌العاده اصطلاحات و تعاریفى که در این آثار به کار برده، سعى نویسنده بر این بوده است که حتى‌المقدور، در وهله اوّل، تعاریف اصطلاحات را از میان آثار فارسى او به دست آورد؛ امّا چون بسیارى از اصطلاحات و موضوع‌هاى فلسفى و نظریات اشراقى او همچون نظریه‏‌هاى: ارباب انواع، مثل معلّقه، سلسله‏‌هاى طولى و عرضى انوار و غیره، تنها در آثار عربى وى آمده‏‌اند، ناچار بخش زیادى از تعاریف و اصطلاحات و اسناد و شواهد آنها را، در این مجموعه، به زبان عربى آورده و حتّى‌المقدور به شرح و توضیح آنها پرداخته‏ و سعى کرده‏ که نکته مهمى را براى اهل فن ناگفته نگذارد. ایشان در این میان ترجمه عین عبارات عربى را لازم ندانسته و نیاورده ‌است.
#ایشان از میان اصطلاحات فراوانى که در آثار شیخ آمده است تنها به شرح اصطلاحاتى پرداخته که یا داراى اهمیت بیشترى بوده‏اند و یا شیخ، در مورد آنها نظر خاصّى داشته است و یا در آثار فلسفى فارسى او آمده‏ است و گاهى ثبت و ضبط عین تعابیر و تعاریف و عبارات شیخ به زبان فارسى، بیشتر از معنا و مفهوم خود اصطلاح مدّ نظر بوده است و نیز گاهى ثبت و ضبط بعضى از اصطلاح‌هاى ساده و مشهور تنها به جهت حفظ روند الفبایى این کتاب فرهنگ بوده است.
#ایشان از میان اصطلاحات فراوانى که در آثار شیخ آمده است تنها به شرح اصطلاحاتى پرداخته که یا داراى اهمیت بیشترى بوده‏‌اند و یا شیخ، در مورد آنها نظر خاصّى داشته است و یا در آثار فلسفى فارسى او آمده‏ است و گاهى ثبت و ضبط عین تعابیر و تعاریف و عبارات شیخ به زبان فارسى، بیشتر از معنا و مفهوم خود اصطلاح مدّ نظر بوده است و نیز گاهى ثبت و ضبط بعضى از اصطلاح‌هاى ساده و مشهور تنها به جهت حفظ روند الفبایى این کتاب فرهنگ بوده است.
# براى تدوین این کتاب در میان آثار فلسفى شیخ، بعد از آثار فارسى او، کتاب حكمة الإشراق که منبع اصلى نظریه‏هاى ناب اشراقى وی است، بیشتر مورد تحقیق و توجّه قرار گرفته است. حاصل این تحقیق و پژوهش، شرح و توضیح یک‌صدوهشتادوهفت اصطلاح اصلى و حدود یک‌صدودو اصطلاح فرعى از اصطلاحات موجود در آثار غیر رمزى سهروردى است که شرح و توضیح بعضى از این اصطلاح‎هاى فرعى، مثل: انواع ادراکات، انواع برازخ، اقسام تقدّم، انواع عالم، انواع لذّت، شئونات مختلف نفس و مخصوصا انواع انوار، اهمیتى به مراتب بیشتر از اصطلاحات اصلى دارند و در نهایت مجموعه‏اى به وجود آمده است که براى پژوهشگران خالى از فایده نخواهد بود<ref>ر.ک: همان، ص14-15</ref>.
# براى تدوین این کتاب در میان آثار فلسفى شیخ، بعد از آثار فارسى او، کتاب حكمة الإشراق که منبع اصلى نظریه‏‌هاى ناب اشراقى وی است، بیشتر مورد تحقیق و توجّه قرار گرفته است. حاصل این تحقیق و پژوهش، شرح و توضیح یک‌صدوهشتادوهفت اصطلاح اصلى و حدود یک‌صدودو اصطلاح فرعى از اصطلاحات موجود در آثار غیر رمزى سهروردى است که شرح و توضیح بعضى از این اصطلاح‎هاى فرعى، مثل: انواع ادراکات، انواع برازخ، اقسام تقدّم، انواع عالم، انواع لذّت، شئونات مختلف نفس و مخصوصاً انواع انوار، اهمیتى به مراتب بیشتر از اصطلاحات اصلى دارند و در نهایت مجموعه‏‌اى به وجود آمده است که براى پژوهشگران خالى از فایده نخواهد بود<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/13431/1/14 ر.ک: همان، ص14-15]</ref>


==وضعیت کتاب==
==وضعیت کتاب==
خط ۶۸: خط ۵۹:


==پانويس ==
==پانويس ==
<references />
<references/>


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
مقدمه و متن کتاب.
مقدمه و متن کتاب.
{{فرهنگ اصطلاحات}}


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
{{وابسته‌ها}}


[[سهروردی، یحیی بن حبش]]
[[سهروردی، یحیی بن حبش]]


[[مجموعه‌ مـصنفات‌ شـیخ اشـراق]]
[[مجموعه مصنفات شیخ اشراق]]
 
[[رده:کتاب‌شناسی]]
 
[[رده: فلسفه، مذهب و روانشناسی]]


==پیوندها==
[[رده: فلسفه اسلامی]]


[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/13431 مطالعه فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق شهاب‌الدین سهروردى در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
[[رده:عصر صاحب نظران فلسفه اسلامی]]