علم العروض و القافية

(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

علم العروض و القافية، اثر عبدالعزیز عتیق، کتابی است در معرفی علم عروض و قافیه و معروف‌ترین بحرهای شعری.

علم العروض و القافية
علم العروض و القافية
پدیدآورانعتیق، عبدالعزیز (نويسنده)
ناشردار النهضة العربية
مکان نشرلبنان - بیروت
سال نشر1407ق - 1987م
چاپ1
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
/ع۲ع۸ 2194 PJA
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

کتاب، حاصل درس‌ها و گفتگوهایی است که نویسنده پیرامون علم عروض و قافیه، برای دانشجویان سال اول گروه زبان عربی، در دانشگاه بیروت، برگزار کرده است[۱].

نویسنده تلاش نموده است تا در این کتاب، مسائل علم عروض و قافیه را به‌گونه‌ای مطرح نماید که فهم و درک آن برای دانش‌آموزان و دانشجویان این رشته، آسان باشد و با مهم‌ترین اصطلاحات این دانش و جنبه‌های مختلف آن، که در موسیقی شعر، تأثیرگذار است، آشنا شوند و ازآنجاکه دانشجویان این رشته، نمایانگر جنبه نظری آن هستند، تنها در صورت تقویت آنها توسط جنبه‌های کاربردی این علم می‌توان به پیشرفت آنها در این زمینه کمک نمود، بنابراین نویسنده سعی نموده است تا برای فهم بهتر مطالب توسط ایشان، از نمونه‌ها و شواهد برگزیده فراوانی از شعر کهن و معاصر، برای تقویت آنها، استفاده کند[۲].

وی در ابتدا، به بررسی مختصر تاریخچه این علم و پایه‌گذاری آن توسط خلیل بن احمد فراهیدی پرداخته[۳] و سپس، ضمن اشاره به اهمیت علم عروض و علت نیاز به آن[۴]، به بیان رابطه میان علم عروض و موسیقی، پرداخته است[۵].

از جمله ویژگی‌های کتاب، آن است که در قسمت آموزش بحرهای عروضی، در پایان هریک از بحرها، با استفاده از شواهد شعری، تمرین‌هایی برای فهم بهتر مطالب، ارائه شده است[۶].

در مجموع، شانزده بحر عروضی در کتاب معرفی و برای اوزان آن‌ها، مثال‌هایی آورده شده است که عبارتند از: «بحر طویل»، «مدید»، «بسیط»، «وافر»، «کامل»، «هزج»، «رجز»، «رمل»، «سریع»، «منسرح»، «خفیف»، «مضارع»، «مقتضب»، «مجتث»، «متقارب» و «متدارک»[۷].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه، ص5
  2. ر.ک: همان
  3. ر.ک: متن کتاب، ص7
  4. ر.ک: همان، ص11
  5. ر.ک: همان، ص12
  6. ر.ک: همان، ص130
  7. ر.ک: همان، ص25-‌131

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها