شمس، سید حسین

    از ویکی‌نور
    سید حسین شمس
    نام سید حسین شمس
    نام‌های دیگر
    نام پدر
    متولد 1304ش
    محل تولد
    رحلت
    اساتید
    برخی آثار مشکاه الاصول

    الامر بين الامرين

    کد مؤلف AUTHORCODE02455AUTHORCODE

    سید حسین شمس (ولادت 1306ش)، از علمای برجسته خراسانی می‌باشد که نزد بزرگانی همچون آیت‌الله بروجردی، امام خمینی(ره) و علامه طباطبائی تلمذ نموده و آثاری همچون «توحید ناب» و «الأمر بين الأمرين» را در کارنامه تألیفی خویش دارد.

    ولادت

    آیت‌الله سید حسین شمس خراسانی به سال 1346ق/1306ش (در شناسنامه 1304) در اطراف مشهد، به دنیا آمد[۱].

    تحصیلات در مشهد

    وی پس از تحصیلات ابتدائی در مکتب‌خانه و دبستان، تحصیلات رسمی حوزه را از حدود 12 سالگی (حدود 1318ش) در حوزه علمیه مشهد و در مدرسه نواب، در محضر اساتید برجسته آن دیار آغاز کرد[۲].

    اساتید در مشهد

    برخی از اساتیدی که در مشهد، وی از محضرشان کسب فیض نمود، عبارتند از:

    1. شیخ محمدادیب ادیب نیشابوری (مغنی و مطول)؛
    2. میرزا احمد مدرس یزدی (معالم الأصول، قوانین و شرح لمعه)؛
    3. شیخ عبدالنبی کجوری (بخشی از کتاب قوانين الأصول)؛
    4. شیخ هاشم قزوینی (رسائل، مکاسب، کفایه و مقداری خارج اصول)؛
    5. شیخ شمس (شرح نظام)؛
    6. شیخ هادی کنی، از شاگردان آقابزرگ حکیم - ‌همراه شیخ محمدباقر بهبودی – (‌شرح اشارات تا نمط چهارم)؛
    7. شیخ غلامحسین محامی (منطق منظومه)[۳].

    اساتید در تهران

    وی در سال 1329ش، برای تکمیل علوم عقلی به تهران رفته و در مدرسه سپهسالار قدیم ساکن شد. برخی از اساتید ایشان در تهران، عبارتند از:

    1. شیخ مهدی حائری یزدی (نمط چهارم اشارات)؛
    2. شیخ محمدرضا قاضی - ‌از شاگردان میرزا احمد آشتیانی – (‌شرح منظومه)؛
    3. آیت‌الله سیدابوالحسن رفیعی قزوینی - ‌در معیت آقایان سید رضی شیرازی و محی‌الدین انواری‌ - (بخشی از اسفار)؛
    4. آیت‌الله سید احمد خوانساری (خارج فقه و اصول)[۴].

    اساتید در قم

    وی در اواسط سال 1332ش، با هجرت به قم، در مدرسه حجتیه مستقر شدند. از جمله اساتید ایشان در قم، می‌توان از علما و آیات عظام ذیل، نام برد:

    1. سید محمدحسین بروجردی، خارج فقه (کتاب صلات)؛
    2. امام خمینی(ره)، خارج اصول (مباحث الفاظ)؛
    3. علامه سید محمدحسین طباطبائی (ادامه اسفار و خارج کفایه. درس خارج کفایه علامه، خصوصی برای ایشان و سید جلال‌الدین آشتیانی و یک نفر دیگر بوده است)[۵].

    بازگشت و ادامه تحصیل در مشهد

    ایشان در اواخر سال 1333ش، به قصد سفر به حوزه علمیه نجف، برای تکمیل درس خارج فقه و اصول، از قم به مشهد مراجعت نمود تا ضمن ازدواج، مقدمات سفر به نجف را فراهم کنند، اما با اطلاع از حضور و سکونت آیت‌الله سید محمدهادی میلانی در مشهد در چند ماه قبل آن، از عزیمت به نجف منصرف شده و با جدیت در درس خارج فقه و اصول این فقیه دقیق‌النظر و اصولی، حاضر شدند. آیت‌الله میلانی، حدود 13 سال اصول تدریس کردند که یک دوره کامل نشد و تمام حدود 20 سال حضورشان در مشهد فقه را تدریس فرمودند که ایشان از شاگردان مورد عنایت خاص استاد خود بودند و تقریرات این دروس - ‌هرچند تنظیم نشده - ‌اما موجود است[۶].

    تدریس در مشهد

    وی هم‌زمان با حضور در درس آیت‌الله میلانی، به تدریس سطوح عالی اصول و همچنین درس خارج اصول (اواخر دهه 40ش) اشتغال داشتند. همچنین مباحث کلام و حکمت را برای شاگردان خاص بیان می‌کردند[۷].

    مراجعت و تدریس در قم

    ایشان پس از ارتحال آیت‌الله میلانی در 1354ش، به حوزه علمیه قم عزیمت کردند، اما پس از یک سال و به قصد تبدیل منزل مسکونی در مشهد و استقرار دائمی در قم، به مشهد برگشتند و از تیرماه 1359ش، ساکن قم شدند و به ادامه تدریس خارج فقه و اصول و مباحث اعتقادی و تفسیر قرآن ادامه دادند و شاگردان فاضلی را تربیت کردند[۸].

    تألیفات

    علاوه برتقریرات فقه و اصول، ایشان کتاب‌ها و رسائل گوناگونی در فقه، اصول، رجال، کلام و اعتقادات، با نظرات خاص و ابتکاری دارند که امید است همه آنها منتشر شود. این رسائل در ابواب مختلف مباحث الفاظ و اصول عملیه و اجتهاد و تقلید و در فقه خمس، زکات، طهارت، صلات، ولایت فقیه و... می‌باشد[۹].

    کتاب‌های چاپ‌شده

    1. توحید ناب؛
    2. توحید از نگاهی نو؛
    3. الأمر بين الأمرين؛
    4. مشكات الأصول، تنبیهات اشتغال؛
    5. مشكات الأصول، استصحاب؛
    6. التوحيد بين الفلسفة المادية و المدرسة العرفانية؛

    و...[۱۰].

    پانویس

    1. ر.ک: بی‌نام
    2. ر.ک: همان
    3. ر.ک: همان
    4. ر.ک: همان
    5. ر.ک: همان
    6. ر.ک: همان
    7. ر.ک: همان
    8. ر.ک: همان
    9. ر.ک: همان
    10. ر.ک: همان

    منابع مقاله

    بی‌نام، «نگاهی اجمالی به زندگی علمی و آثار آیت‌الله سید حسین شمس خراسانی»، برگرفته از پایگاه اطلاع‌رسانی کتاب ناب، سه‌شنبه 4 دی‌ماه 1397، به آدرس اینترنتی:

    http://www.ketabenaab.com/1391/10/29/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C.html

    وابسته‌ها

    الأمر بين الأمرين تحقيق أنيق حول نفي الجبر و التفويض و إثبات الأمر بين الأمرين

    مشکاة الأصول