روزنتال، فرانتس

فرانتس روزنتال (1914 – 2003م)، شرق شناس، اسلام‎شناس یهودی، متولد آلمان و استاد ممتاز و عالی‎مقام عربی، مترجم متون عربی و اسلامی و پژوهشگری صاحب‎نظر در عرصه مطالعات زبان آرامی بود. وی آثار مهمی را تألیف یا ترجمه کرده و همچنین برخی آثارش به زبان فارسی یا عربی ترجمه شده است.

روزنتال، فرانتس
نام روزنتال، فرانتس
نام‎های دیگر فرانتس روزنتال

روزنثال، فرانتس

روزنتال، فرانتز

Franz Rosenthal

نام پدر
متولد / 1914م
محل تولد برلین
رحلت 8 آوریل 2003
اساتید  ریچارد والزر

کارل بکر

 هانس هاینریش شدر

برخی آثار الإعلان بالتوبيخ لمن ذمّ التاريخ
کد مؤلف AUTHORCODE06167AUTHORCODE

تولد و درگذشت

روزنتال در 1914 در برلین به دنیا آمد و در 8 آوریل 2003 پس از یک دوره بیماری در سن هشتادوهشت سالگی در برند فورد کانکتیکات درگذشت.[۱]

روحیات و ویژگی‎ها

روزنتال رفتاری بی‎تکلف و متواضعانه داشت و عاشق دانش‎پژوهی بود. همچنین منبع الهام‎بخشی برای دانشجویان مشتاق بود و به استواری شخصیت، سخاوت در دانش و منابع تحقیقاتی و شوخ‎طبعی گزنده شهره بود. وی هیچ‎گاه ازدواج نکرد اما از خانواده بزرگی بود. برادر بزرگ‎ترش گونتر در اردوگاه‎های کار اجباری نازی‎ها درگذشت.[۲]

او در زمره آخرین نسل پژوهشگران برجسته و ممتاز تبعیدی از وطنِ تحت سلطه نازیسم بود. هنگامی‌که به آمریکا رفت تنها معدودی استاد عرب‎شناس در دانشگاه‎های آمریکا بودند. رشد و بالندگی رشته مطالعات عربی و اسلامی با استانداردهای عالمانه، قویاً به خاطر سرمشق‎های شوق‎انگیز و آثار عظیم و فاضلانه روزنتال است.[۳]

اطلاعات علمی

فرانتس روزنتال، در 1932 به دانشگاه برلین وارد شد و به مطالعه تمدن‎ها و زبان‎های شرقی و کلاسیک پرداخت. در 1935 از پایان‎نامه دکتری خود با عنوان «زبان کتیبه‎های پالمیری» دفاع کرد که سال بعد منتشر شد. پس از تدریس یک‎ساله در فلورانس ایتالیا، مربی کرسی مطالعات یهودیت در leheranstalt (در گذشته: Hochschule) در برلین شد. در 1938 مطالعات تاریخ آرامی خویش را کامل کرد که موجب اعطای مدال و جایزه لیدز بارسکی به وی شد. اگرچه به دلیل مذهبش –یهودیت- از اعطای جایزه به وی خودداری کردند.[۴]

پس از ماجرای رسوای «شب کریستال» (کتاب سوزی نازی‎ها) در سال 1938، روزنتال آلمان را ترک کرد و به سوئد رفت و از سوی اداره تاریخ ادیان سوئد به کار دعوت شد. ازآنجا به انگلستان و سرانجام در 1940 به آمریکا رفت. در سین سیناتی اوهایو در مدرسه‎ای وابسته به دانشکده کالج بین‎المللی هبرو به کار پرداخت.[۵]

در 1943 تک‎نگاشتی درباره سرخسی انتشار داد. در همان سال به تبعیت امریکا درآمد و به هنگام جنگ، نخست به آشپزی گمارده شد ولی پس از چندی به اداره خدمات استراتژیک در واشنگتن دی.سی پیوست.[۶]

بعد از جنگ به کارهای دانشگاهی خویش بازگشت. او به کالج بین‎المللی هبرو و بعد در 1948 به دانشگاه پنسیلوانیا پیوست. در 1956 به دانشگاه ییل شاخه زبان‎های سامی مدرسه پروفسور لویس ام.رابینو ویتس رفت. او در 1967 به مقام استاد برجسته و در 1985 به استادی ممتاز رسید.[۷]

عضویت در مجامع تخصصی

  1. جامعه آلمانی مدافع کشورهای درحال‎توسعه؛
  2. جامعه فلسفه آمریکا؛
  3. آکادمی علوم و هنرهای آمریکا؛
  4. آکادمی قرون‎وسطای آمریکا؛
  5. آکادمی آمریکایی مطالعات یهودیت؛
  6. آکادمی ملی علوم طبیعی (رم)؛
  7. آکادمی علوم و هنرهای کونکیتکات؛
  8. آکادمی بریتانیا و جامعه خاورشناسی آمریکا.[۸]

عضویت افتخاری نهادهای علمی

  1. مدال جورجیو لوی دلا ویرا؛
  2. جایزه‌هاروی دانشگاه حیفا.[۹]

مدارک علمی افتخاری

  1. کالج بین‎المللی هبرو؛
  2. دانشگاه هبرو در اورشلیم؛
  3. دانشگاه تل‎آویو؛
  4. دانشگاه توبینگن؛
  5. دانشگاه کلمبیا.[۱۰]

آثار

روزنتال، افزون بر همکاری در نگارش مقاله‎هایی در حوزه تمدن و فرهنگ اسلامی، در دایرة‎المعارف اسلام، دایرة‎المعارف ایرانیکا و... مشارکت داشت.[۱۱] از جمله تألیفات او می‎توان موارد ذیل را برشمرد:

تألیفات به زبان انگلیسی

  1. An Aramic HnadBook. With contributions by Z.Ben-hayyim… etal، به معنای «دست نامه زبان آرامی» 2 جلد در 4 مجلد؛
  2. The Classical Heritage in Islamبه معنای «میراث کلاسیک در اسلام»؛
  3. Complaint and Hope in Medieval Islamبه معنای «خشم و امید در سده‎های میانه اسلامی»؛
  4. Gambiling in Islam، به معنای «قمار در اسلام»؛
  5. A Grammer of Biblical Aramic، به معنای «دستور زبان آرامی عهد عتیق»؛
  6. The Herb: Hashish Versus Medieval Muslim Society، به معنای «گیاه دارویی: حشیش در برابر جامعه اسلامی سده میانه»؛
  7. A History of Muslim Historiography، به معنای «تاریخِ تاریخ‎نگاری در اسلام»؛
  8. Humor in early Islam، به معنای «طنز و فکاهی در اسلام»؛
  9. Knoledge triumphant: The Concept of knoledge in Medieval Islam، به معنای «پیروزی دانش: مفهوم دانش در اسلام در سده‎های میانه»؛
  10. The Muslim Concept of freedom، به معنای «مفهوم آزادی در اسلام»؛
  11. The Tecnique and Approach of Moslim Scholarship، به معنای «روش و رهیافت تحقیق در اسلام».[۱۲]

ترجمه متون به زبان انگلیسی

  1. The Muqaddimah: An interoduction to History، به معنای «ترجمه مقدمه ابن خلدون» در سه جلد؛
  2. General Introduction and from the creation to the flood، به معنای «ترجمه و شرح جلد اول تاریخ الرسل و الملوک محمد بن جریر طبری»؛
  3. The return of the Caliphate to Baghdad، به معنای «ترجمه و شرح جلد سوم تاریخ الرسل و الملوک محمد بن جریر طبری»؛
  4. De Platonis philosophica، به معنای «ترجمه فلسفه افلاطونی ابونصر فارابی».[۱۳]

مجموعه مقالات به زبان انگلیسی

  1. Four Essays on Art and Literature in Islam، به معنای «چهار مقاله پیرامون هنر و ادبیات در اسلام»؛
  2. Greek Philosophy in the Arab World: A Collection of Essays، به معنای «فلسفه یونانی در جهان عرب: مجموعه مقالات»؛
  3. Muslims Intellectual and Social History: A Collection of Essays، به معنای «خردورزی مسلمانان و تاریخ اجتماعی: مجموعه مقالات»؛
  4. Science and Medicine in Islam: A Collection of Essays، به معنای «علم و پزشکی در اسلام: مجموعه مقالات».[۱۴]

آثار ترجمه شده به زبان عربی

  1. علم التاريخ عند المسلمين، ترجمه صالح احمد العلی؛
  2. مناهج العلماء المسلمين في البحث العلمي، ترجمه انیس فریحه.[۱۵]

آثار ترجمه شده به زبان فارسی

  1. تاریخِ تاریخ‎نگاری در اسلام، ترجمه اسدالله آزاد؛
  2. مفهوم آزادی از دیدگاه مسلمانان، ترجمه منصور میراحمدی؛
  3. پزشک در جامعه اسلامی سده‎های میانه، ترجمه بهناز هاشمی پور؛
  4. راه و روش علمای مسلمین در طریق بحث علمی، ترجمه و تلخیص علی‎اکبر خان‎محمدی؛
  5. ابوحیان توحیدی: رساله ابوحیان توحیدی در باب خوشنویسی به اهتمام فرانتس روزنتال، ترجمه احمد نمایی.[۱۶]

پانویس

  1. ر.ک: فرح‎زاد، محمد، ص52
  2. همان
  3. همان
  4. همان
  5. همان
  6. همان
  7. همان
  8. همان
  9. همان
  10. همان
  11. همان
  12. همان
  13. همان، ص52-53
  14. همان، ص53
  15. همان
  16. همان

منابع مقاله

فرح‎زاد، محمد، «یادی از فرانتس روزنتال پژوهشگر سختکوش متون عربی و اسلامی»، مجله جهان کتاب، شماره‎های 179 و 180، اسفند 1382 درج در پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز) به آدرس: http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/84582

وابسته‌ها

الإعلان بالتوبیخ لمن ذمّ التاریخ

The History Of Al-Tabari

‏مفهوم آزادی از ديدگاه مسلمانان

‏تاريخ تاريخ نگاری در اسلام

میراث کلاسیک اسلامی