جواهر البلاغة: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - '== گزارش محتوا == ' به '== گزارش محتوا == ')
    جز (جایگزینی متن - ' | تعداد جلد =' به '| تعداد جلد =')
    خط ۲۱: خط ۲۱:
    | چاپ =5
    | چاپ =5
    | شابک =964-6918-33-6
    | شابک =964-6918-33-6
    | تعداد جلد =1
    | تعداد جلد =1
      | کتابخانۀ دیجیتال نور =21146
      | کتابخانۀ دیجیتال نور =21146
    | کد پدیدآور =
    | کد پدیدآور =

    نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۱۶

    جواهر البلاغة
    جواهر البلاغة
    پدیدآورانجمعی از اساتید حوزه (محقق) هاشمی، احمد (نويسنده)
    عنوان‌های دیگرجواهر البلاغه فی المعانی و البیان و البدیع (متن درسی)
    ناشرحوزه علميه قم، مرکز مديريت
    مکان نشرقم - ایران
    سال نشر1381 ش
    چاپ5
    شابک964-6918-33-6
    موضوعزبان عربی - بدیع - راهنمای آموزشی زبان عربی - معانی و بیان - راهنمای آموزشی
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏PJA‎‏ ‎‏2028‎‏ ‎‏/‎‏ﻫ‎‏2‎‏ج‎‏9‎‏ ‎‏1386
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    جواهر البلاغة، تأليف احمد هاشمى، از جمله آثار معاصر در موضوع بلاغت (علم معانى، بيان و بديع) است كه در سال‌هاى اخير جاى‌گزين كتاب «مختصر المعاني» شده است و به دليل اختصار، مورد استقبال طلاب علوم دينى قرار گرفته است. نويسنده در اين كتاب با اسلوب علمى، خلاصه‌اى از تمام قواعد فصاحت و بلاغت و اصول بلاغى را ارائه كرده است.

    ساختار

    كتاب، مشتمل بر مقدمه و مباحث مقدماتى و سه بخش است. در بخش اول، «علم معانى» در نه باب و در بخش دوم، «علم بيان» در سه باب و هر باب در ضمن چند مبحث مطرح شده است. در بخش سوم نيز «علم بديع» در دو باب تأليف شده كه در ذيل هر باب به ترتيب، محسنات معنوى و لفظى عنوان شده است.

    گزارش محتوا

    ناشر در مقدمه به نقش مهم علم بلاغت در فهم صحيح متون اسلامى، به‌ويژه آيات و روايات اشاره كرده است كه به‌وسيله آن مى‌توان به فهم بخش عظيمى از اعجاز قرآن كريم و بعضى از مصادر دينى مانند نهج‌البلاغه و صحيفه سجاديه دست يافت[۱]

    نويسنده در تمهيد كتاب، سه علم معانى و بيان و بديع را تعريف كرده و كلام را به اعتبار معانى بيان، از حيث لفظ «فصيح» و از حيث لفظ و معنا «بليغ» دانسته است[۲]

    درباره معنى اصطلاحى «بلاغت» از ديرباز تعريف‌هاى بسيارى به ما رسيده است. يكى از قديمى‌ترين تعريف‌ها از ابن مقفع است كه وقتى درباره بلاغت از او سؤال شد، گفت: «بلاغت؛ يعنى ايجاز، كه با گوش دادن و سخن گفتن و سكوت كردن يا شعر و نثر و خطابه و اشكال ديگر ظاهر مى‌شود». ابن معتز، در وجه تسميه اين علم مى‌نويسد: «چون معنى به دل شنونده وارد مى‌شود، بلاغت ناميده شده است». احمد الهاشمى چون بسيارى از معاصران، «رعايت مقتضاى حال با كلامى فصيح» را بلاغت دانسته است[۳]

    پيش از كتاب «جواهر البلاغة»، كتاب «مطول» و «مختصر المعاني» در حوزه‌هاى علميه تدريس مى‌شد. تفتازانى، در اين دو كتاب ضمن اينكه همان خط مشى سكّاكى و شيوه خطيب قزوينى در «تلخيص المفتاح» را پيش گرفته و از روش شارحان پيشين، استفاده كرده و سعى او بر آن بوده كه عبارات و كلمات مصنف (خطيب قزوينى) را شرح دهد، گاه هم به نقد و بررسى پرداخته و مطلبى را تكذيب و سخنى را پذيرفته است. وى در ضمن شرح مطالب، موضوعات منطقى و فلسفى و كلامى را نيز گنجانده و نتوانسته خود را از بحث در اين‌گونه مسائل بركنار دارد[۴]هاشمى در كتاب حاضر از ورود به چنين موضوعاتى كه سبب تطويل كلام مى‌شود خوددارى كرده است.

    احمد هاشمى كتاب را به همان شيوه خطيب قزوينى نوشته و تنها در مواردى با خطيب قزوينى اختلاف دارد. وى در پايان كتاب خود از سَرَقات، بحث كرده است. روى‌هم‌رفته در كتاب مزبور تمرين‌هاى سودمندى به شيوه كتب جديد عربى وجود دارد كه مورد استفاده طالبان علوم بلاغى قرار مى‌گيرد و روى همين اصل، كتاب «جواهر البلاغة» از كتب درسى آموزشگاه‌ها و مدارس متوسطه كشورهاى عربى مى‌باشد و تاكنون بارها چاپ شده است[۵]

    وضعيت كتاب

    فهرست مطالب، در ابتداى كتاب آمده است. توضيح برخى الفاظ و عبارات كه گاه نيز مفصل است، در پاورقى‌هاى كتاب ذكر شده است.

    پانويس

    1. مقدمه، ص9
    2. تمهيد، ص13
    3. ميرزانيا، منصور، ص166
    4. علوى مقدم، ص47
    5. همان، ص77 - 78

    منابع مقاله

    1. مقدمه و متن كتاب.

    2. ميرزانيا، منصور، «ديباچه‌اى بر علم بلاغت»، كيهان انديشه، فروردين و ارديبهشت 1374، شماره 59، صص 165 تا 178.

    3. علوى مقدم، سيد محمد، «بحثى درباره كتاب مطول سعدالدين تفتازانى و تأثير آن در كتب بلاغى»، مشكوة، زمستان 1363، شماره 6، صص 62 تا 87.


    وابسته‌ها

    ترجمه و شرح جواهر البلاغة