جرجانی، حسین بن حسن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴۵: خط ۴۵:
== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
با تتبع در كتب تراجم، متأسفانه به شرح حال درستى از ايشان دست نيافتيم.   
با تتبع در كتب تراجم، متأسفانه به شرح حال درستى از ايشان دست نيافتيم.   
شيخ ابو المحاسن، حسين‏ بن‏ حسن‏ جرجانى‏، (زنده در سال 722)، صاحب تفسیر جلاء الاذهان می باشد.صاحب ريحانة الادب او را با اوصاف: عالم، فاضل، محدّث و مفسّر توصيف می‌كند<ref>عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، ص459</ref>. 


علامه «[[امین، سید محسن|محسن امين]]»، به طور خلاصه به شرح حال مختصرى از او اشاره كرده است. لذا دربارۀ عصر حيات مؤلف اختلاف‌نظراتى وجود دارد. در عين حال از اسلوب و سبک نگارش تفسير و كاربرد واژه‌ها و اصطلاحات و نيز قرائتى كه گاه در ذيل توضيحات ايشان استنباط مى‌شود، بايد اذعان كرد احتمالا وى از مفسران قرن نهم يا دهم هجرى باشد.  
علامه «[[امین، سید محسن|محسن امين]]»، به طور خلاصه به شرح حال مختصرى از او اشاره كرده است. لذا دربارۀ عصر حيات مؤلف اختلاف‌نظراتى وجود دارد. در عين حال از اسلوب و سبک نگارش تفسير و كاربرد واژه‌ها و اصطلاحات و نيز قرائتى كه گاه در ذيل توضيحات ايشان استنباط مى‌شود، بايد اذعان كرد احتمالا وى از مفسران قرن نهم يا دهم هجرى باشد.  
خط ۵۷: خط ۵۹:


چون يكى از اين دو متمسك، كتاب خداى و گذاشتۀ مصطفى است و عوام از فائدۀ اين كتاب بى‌نصيب‌اند، از آن كه علم تأويل و تفسير آن كسى داند كه سال‌هاى دراز در درياى علوم غوطه خورده باشد و به غوص فكر، جواهر بيان و نكات قرآن به دست آورده باشد نه از هر دريايى. بلكه از درياى «انا مدينة العلم و على بابها» حاصل كرده باشد و تفاسير اصحاب، آنچه به عربى است عوام را از آن بهره‌اى نيست، و آنچه به زبان فارسى است بعضى كه اختصارى دارد از فائده عارى است، و آنچه مطوّل است در او اعراب و لغت و اشتقاق و قرائت قرّاء و اختلاف مفسران از بس كه آورده‌اند عوام در مطالعۀ آن سرگشته و حيران مى‌مانند و از فائدۀ آن بى‌نصيب مى‌شوند، چون حال بر اين جمله يافتم از بخشندۀ جان و بخشايندۀ انس و جانّ مدد خواستم و به توفيق و يارى وى اين كتاب را در تفسير قرآن تأليف كردم و نام او «[[تفسیر گازر|جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن]]» نهادم و در او جمع كردم از تأويل آيات و تفسير مشكلات، آنچه بزرگان دين و پيشوايان اهل يقين بر محك عقل زده‌اند.
چون يكى از اين دو متمسك، كتاب خداى و گذاشتۀ مصطفى است و عوام از فائدۀ اين كتاب بى‌نصيب‌اند، از آن كه علم تأويل و تفسير آن كسى داند كه سال‌هاى دراز در درياى علوم غوطه خورده باشد و به غوص فكر، جواهر بيان و نكات قرآن به دست آورده باشد نه از هر دريايى. بلكه از درياى «انا مدينة العلم و على بابها» حاصل كرده باشد و تفاسير اصحاب، آنچه به عربى است عوام را از آن بهره‌اى نيست، و آنچه به زبان فارسى است بعضى كه اختصارى دارد از فائده عارى است، و آنچه مطوّل است در او اعراب و لغت و اشتقاق و قرائت قرّاء و اختلاف مفسران از بس كه آورده‌اند عوام در مطالعۀ آن سرگشته و حيران مى‌مانند و از فائدۀ آن بى‌نصيب مى‌شوند، چون حال بر اين جمله يافتم از بخشندۀ جان و بخشايندۀ انس و جانّ مدد خواستم و به توفيق و يارى وى اين كتاب را در تفسير قرآن تأليف كردم و نام او «[[تفسیر گازر|جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن]]» نهادم و در او جمع كردم از تأويل آيات و تفسير مشكلات، آنچه بزرگان دين و پيشوايان اهل يقين بر محك عقل زده‌اند.
==پانویس==
<references />
== منابع مقاله ==
عقیقی بخشایشی، عبدالرحیم، تراجم مفسیرین، قم، نوید اسلام، چاپ دوم، 1382ش.


{{الگو:مفسران شیعه}}
{{الگو:مفسران شیعه}}
۶۱٬۱۸۹

ویرایش