تمام الفيض في باب الرجال

تمام الفیض فی باب الرجال تألیف اسماعیل حقی بن مصطفی جلوتی (متوفی 1137ق) مشتمل بر شرح‌حال، افکار و سخنان رجال و مشایخ طریقه جلوتیه به‌ویژه عثمان بن سید فتح‌الله است. این اثر با تحقیق احمد فرید مزیدی منتشر شده است.

تمام الفيض في باب الرجال
تمام الفيض في باب الرجال
پدیدآورانحقی، اسماعیل بن مصطفی (نويسنده) مزیدی، احمد فرید (محقق)
عنوان‌های دیگررجال و مشايخ الطريقة الجلوتية
ناشردار الکتب العلمية
مکان نشرلبنان - بیروت
سال نشر2010م
چاپ1
شابک-
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
/ح7ت8 291/23 BP
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

این کتاب از نفیس‌ترین کتبی است که ارتباط بین شیخ و مرید و ارتباط روحی ایشان را تبیین کرده است. جلوتی در این کتاب، سیره استادش عثمان فضلی را گردآوری کرده و مناقب و احوالات دینی و دنیوی و کرامات و موضع‌گیری او با سلاطین و امرا را ذکر کرده است. ذکر ارتحال وی در طلب علم و اشاره به برتری تصانیفش و تأثیر او در حوزه علم و مکتب تصوف از دیگر مباحث اوست. همچنین از آداب طریق و سلوک و لباس خرقه صوفیه و به‌ویژه طریقه جلوتیه بحث کرده است. تبیین سلسله طریق و فواید تربیت او به دست استادش از دیگر مباحث کتاب اوست.[۱]‏.

کتاب مشتمل بر مقدمه محقق، مقدمه مصنف، هفده فصل و هفت ملاقات است. کتاب با تبیین طرق حق و سر تعدد و تکثر آن اختصاص یافته است. جلوتی راه‌های رسیدن به خداوند را متعدد و به عدد انفاس خلایق می‌داند؛ چراکه برای هر شخص شیوه خاصی در توجهش به سوی خداست.[۲]‏.

نویسنده که از پیروان طریقه صوفیه جلوتیه است، تفاوت آن با خلوتیه را تنها به گذاشتن یک نقطه در بالا و پایین می‌داند و اینکه عبدالقادر گیلانی با انتقال یک نقطه از بالا به پایین طریقه جلوتیه را ایجاد کرد.[۳]‏ از دیدگاه او سلوک برای سیر الی الله به منزله وضو برای نماز است که آنگونه نماز بدون وضو ممکن نیست، سیر بدون سلوک نیز صحیح نیست. انتهای سیر نیز پرواز و وصول سالک به قاف قربت است.[۴]

جلوتی در هفتمین فصل کتاب از محی‌الدین عربی یاد کرده است.[۵]‏ از فصل هشتم کتاب به شرح احوالات و کرامات استادش عثمان بن سید فتح‌الله می‌پردازد.[۶]‏ در انتهای کتاب نیز سخنانی که در هفت ملاقات بین او و استادش رد و بدل شده را به رشته تحریر درآورده است.[۷]

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه محقق، ص3
  2. ر.ک: متن کتاب، ص15
  3. ر.ک: همان، ص25
  4. ر.ک: همان، ص33
  5. ر.ک: همان، ص139
  6. ر.ک: همان، ص187
  7. ر.ک: همان، ص513-405

منابع مقاله

مقدمه محقق و متن کتاب.

وابسته‌ها