بهار، محمدتقی: تفاوت میان نسخه‌ها

۶۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۳ نوامبر ۲۰۲۰
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'مجمل التواريخ و القصص (ایران) (ملک الشعراء بهار)' به 'مجمل التواريخ و القصص (تصحیح بهار)')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۰: خط ۳۰:
| data-type="authorWritings" |[[تاریخ سیستان]]
| data-type="authorWritings" |[[تاریخ سیستان]]


[[مجمل التواريخ و القصص (تصحیح بهار)]]
[[مجمل التواريخ و القصص (تصحیح بهار)|مجمل التواریخ و القصص (تصحیح بهار)]]
|- class="articleCode"
|- class="articleCode"
|کد مؤلف  
|کد مؤلف  
خط ۳۷: خط ۳۷:
</div>
</div>


'''محمدتقى بهار (1265-1330 ش)'''، ملقب به ملك الشعراء، و متخلص به بهار، شاعر، اديب، نویسنده، روزنامه‌نگار و سياستمدار معاصر ایرانى  
'''محمدتقى بهار (1265-1330 ش)'''، ملقب به ملک الشعراء، و متخلص به بهار، شاعر، ادیب، نویسنده، روزنامه‌نگار و سیاستمدار معاصر ایرانى  


== ولادت ==
== ولادت ==
بهار در دوازدهم ربيع‌الاول سال 1304 قمری، برابر با بيستم آذر ماه 1265 شمسی'''،''' در مشهد زاده شد.<ref>بهار، مهرداد، پایگاه ملک الشعراء بهار </ref>
بهار در دوازدهم ربیع‌الاول سال 1304 قمری، برابر با بیستم آذر ماه 1265 شمسی'''،''' در مشهد زاده شد.<ref>بهار، مهرداد، پایگاه ملک الشعراء بهار </ref>
پدرش ميرزا محمد كاظم صبورى، ملك الشعراى آستان قدس رضوى در زمان ناصرالدين شاه بود؛ مقامى كه پس از درگذشت پدر، به فرمان مظفرالدين شاه، به بهار رسيد.
پدرش میرزا محمد کاظم صبورى، ملک الشعراى آستان قدس رضوى در زمان ناصرالدین شاه بود؛ مقامى که پس از درگذشت پدر، به فرمان مظفرالدین شاه، به بهار رسید.


مادر او از مسيحيان مهاجر قفقاز كه به ایران آمده و مسلمان شده بود؛ مادرش نيز مانند پدر، اهل سواد، شعر و دانش بود.
مادر او از مسیحیان مهاجر قفقاز که به ایران آمده و مسلمان شده بود؛ مادرش نیز مانند پدر، اهل سواد، شعر و دانش بود.


== تحصیلات ==
== تحصیلات ==
بهار در چهار سالگى به مكتب رفت و در شش سالگى فارسی و قرآن را به خوبى مى‌خواند. از هفت سالگى نزد پدر شاهنامه را آموخت و اولين شعر خود را در همين دوره سرود. اصول ادبيات را نزد پدر فراگرفت و سپس تحصيلات خود را نزد ميرزا عبدالجواد اديب نيشابورى تكميل كرد. وقتى 15 ساله شد، اوضاع كشور يعنى مرگ ناصرالدين شاه و روى كار آمدن مظفرالدين شاه چنان بود كه پدرش به اين نتيجه رسيد كه با تغيير اوضاع ديگر كسى به شاعران اعتنايى نخواهد كرد و تقريباً او را از شعر گفتن منع كرد و تلاش كرد تا وى را به تجارت وادارد.
بهار در چهار سالگى به مکتب رفت و در شش سالگى فارسی و قرآن را به خوبى مى‌خواند. از هفت سالگى نزد پدر شاهنامه را آموخت و اولین شعر خود را در همین دوره سرود. اصول ادبیات را نزد پدر فراگرفت و سپس تحصیلات خود را نزد میرزا عبدالجواد ادیب نیشابورى تکمیل کرد. وقتى 15 ساله شد، اوضاع کشور یعنى مرگ ناصرالدین شاه و روى کار آمدن مظفرالدین شاه چنان بود که پدرش به این نتیجه رسید که با تغییر اوضاع دیگر کسى به شاعران اعتنایى نخواهد کرد و تقریباً او را از شعر گفتن منع کرد و تلاش کرد تا وى را به تجارت وادارد.


اما اين تلاش به دو دليل به نتيجه نرسيد، نخست اينكه محمدتقى بهار چندان علاقه‌اى به تجارت نداشت و دوم اينكه پدرش در سن 18سالگى او درگذشت و موفق نشد كه جلوى شاعر شدن او را بگيرد.
اما این تلاش به دو دلیل به نتیجه نرسید، نخست اینکه محمدتقى بهار چندان علاقه‌اى به تجارت نداشت و دوم اینکه پدرش در سن 18سالگى او درگذشت و موفق نشد که جلوى شاعر شدن او را بگیرد.


== فعالیت سیاسی ==
== فعالیت سیاسی ==
در بيست سالگى به صف مشروطه‌طلبان خراسان پيوست و به انجمن سعادت خراسان راه يافت. اولين آثار ادبى- سياسى او در روزنامه خراسان بدون امضا به چاپ مى‌رسيد كه مشهورترين آنها مستزادى است خطاب به محمدعلى شاه.
در بیست سالگى به صف مشروطه‌طلبان خراسان پیوست و به انجمن سعادت خراسان راه یافت. اولین آثار ادبى- سیاسى او در روزنامه خراسان بدون امضا به چاپ مى‌رسید که مشهورترین آنها مستزادى است خطاب به محمدعلى شاه.


بهار در سال 1328ش، روزنامه نوبهار را كه ناشر افكار حزب دموكرات بود، منتشر ساخت و به عضويت كميته ايالتى اين حزب درآمد. اين روزنامه پس از چندى به دليل مخالفت با حضور قواى روسيه در ایران و مخاصمه با سياست آن دولت، به امر كنسول روس تعطيل شد. او بلافاصله روزنامه تازه‌بهار را تأسيس كرد. اين روزنامه در محرم 1330ش به امر وثوق‌الدوله، وزير خارجه تعطيل و بهار نيز دستگير و به تهران تبعيد شد. در 1332ش به نمايندگى مجلس سوم شوراى ملى انتخاب شد. يك سال بعد دوره سوم نوبهار را در تهران منتشر كرد و در 1334ش انجمن ادبى دانشكده و نيز مجله دانشكده را بنيان گذاشت كه به اعتقاد او مكتب تازه‌اى در نظم و نثر پديد آورد.
بهار در سال 1328ش، روزنامه نوبهار را که ناشر افکار حزب دموکرات بود، منتشر ساخت و به عضویت کمیته ایالتى این حزب درآمد. این روزنامه پس از چندى به دلیل مخالفت با حضور قواى روسیه در ایران و مخاصمه با سیاست آن دولت، به امر کنسول روس تعطیل شد. او بلافاصله روزنامه تازه‌بهار را تأسیس کرد. این روزنامه در محرم 1330ش به امر وثوق‌الدوله، وزیر خارجه تعطیل و بهار نیز دستگیر و به تهران تبعید شد. در 1332ش به نمایندگى مجلس سوم شوراى ملى انتخاب شد. یک سال بعد دوره سوم نوبهار را در تهران منتشر کرد و در 1334ش انجمن ادبى دانشکده و نیز مجله دانشکده را بنیان گذاشت که به اعتقاد او مکتب تازه‌اى در نظم و نثر پدید آورد.


انتشار نوبهار بارها ممنوع و دوباره آزاد شد. يكى از معروف‌ترين قصيده‌هاى بهار، «بث‌الشكوى»، در 1337ش به مناسبت توقيف نوبهار سروده شده است. كودتاى 1299ش بهار را براى سه ماه خانه‌نشين كرد و در همين مدت، يكى از به يادماندنى‌ترين قصيده‌هاى خود، «هيجان روح»، را سرود.  
انتشار نوبهار بارها ممنوع و دوباره آزاد شد. یکى از معروف‌ترین قصیده‌هاى بهار، «بث‌الشکوى»، در 1337ش به مناسبت توقیف نوبهار سروده شده است. کودتاى 1299ش بهار را براى سه ماه خانه‌نشین کرد و در همین مدت، یکى از به یادماندنى‌ترین قصیده‌هاى خود، «هیجان روح»، را سرود.  


== نمایندگی مجلس شورا ==
== نمایندگی مجلس شورا ==


چندى بعد كه زندانیان رژيم كودتا آزاد شدند و قوام‌السلطنه نخست‌وزير شد، بهار به نمايندگى مجلس چهارم انتخاب شد. از اين دوره با سيد حسن مدرس همراهى مى‌كرد.
چندى بعد که زندانیان رژیم کودتا آزاد شدند و قوام‌السلطنه نخست‌وزیر شد، بهار به نمایندگى مجلس چهارم انتخاب شد. از این دوره با سید حسن مدرس همراهى مى‌کرد.


در مجلس پنجم، بهار در صف مخالفان جمهورى رضاخانى جاى گزيد. در پايان دوره ششم مجلس، با استقرار سلطنت رضاشاه، ديگر زمينه‌اى براى فعاليت سياسى بهار وجود نداشت و او هوشمندانه از سياست كناره گرفت. وى پيش از آن در تير ماه 1305ش به عضويت شوراى عالى معارف منصوب شده بود كه اين سمت را تا 1322ش حفظ كرد. بهار در اين دوران به فعاليت علمى و آموزشى روى آورد.
در مجلس پنجم، بهار در صف مخالفان جمهورى رضاخانى جاى گزید. در پایان دوره ششم مجلس، با استقرار سلطنت رضاشاه، دیگر زمینه‌اى براى فعالیت سیاسى بهار وجود نداشت و او هوشمندانه از سیاست کناره گرفت. وى پیش از آن در تیر ماه 1305ش به عضویت شوراى عالى معارف منصوب شده بود که این سمت را تا 1322ش حفظ کرد. بهار در این دوران به فعالیت علمى و آموزشى روى آورد.


در 1308ش، به اتهام مخالفت‌هاى پنهان با رضاشاه، براى مدتى به زندان افتاد و تا 1312ش چند بار به حبس و تبعيد محكوم شد. در 1312ش از زندان آزاد و به اصفهان تبعيد شد و در 1313ش با وساطت [[فروغی، محمدعلی|محمدعلى فروغى]]، براى شركت در جشن‌هاى هزاره فردوسى به تهران فراخوانده شد.
در 1308ش، به اتهام مخالفت‌هاى پنهان با رضاشاه، براى مدتى به زندان افتاد و تا 1312ش چند بار به حبس و تبعید محکوم شد. در 1312ش از زندان آزاد و به اصفهان تبعید شد و در 1313ش با وساطت [[فروغی، محمدعلی|محمدعلى فروغى]]، براى شرکت در جشن‌هاى هزاره فردوسى به تهران فراخوانده شد.


از آن به بعد، سرشارترين دوران كار علمى بهار كه با انزواى او در 1307ش پس از پايان مجلس ششم و كناره‌گيرى از مجلس آغاز شده بود، غناى بيشترى يافت. طى اين دوره بود كه بار ديگر به مطالعه متون و تتبع و تحقيق ادبى و زبانى پرداخت.
از آن به بعد، سرشارترین دوران کار علمى بهار که با انزواى او در 1307ش پس از پایان مجلس ششم و کناره‌گیرى از مجلس آغاز شده بود، غناى بیشترى یافت. طى این دوره بود که بار دیگر به مطالعه متون و تتبع و تحقیق ادبى و زبانى پرداخت.


با سقوط رضاشاه در شهريور 1320ش، بهار مجدداً به فعاليت سياسى و اجتماعى روى آورد و قصيده «حب الوطن» را در اندرز به شاه جديد سرود.
با سقوط رضاشاه در شهریور 1320ش، بهار مجدداً به فعالیت سیاسى و اجتماعى روى آورد و قصیده «حب الوطن» را در اندرز به شاه جدید سرود.


== وفات ==
== وفات ==
بهار در‌نخستين روز ارديبهشت سال 1330 شمسی، در آغاز روز، پس از يك هفته جدال غم انگيز با مرگ، در‌گذشت و فردای آن روز، در ‌پي ‌تشييعي عظيم و ده‌ها هزار نفري، جسدش در آرامگاه ظهير‌الدوله در شميران به خاک سپرده شد.
بهار در‌نخستین روز اردیبهشت سال 1330 شمسی، در آغاز روز، پس از یک هفته جدال غم انگیز با مرگ، در‌گذشت و فردای آن روز، در ‌پی ‌تشییعی عظیم و ده‌ها هزار نفری، جسدش در آرامگاه ظهیر‌الدوله در شمیران به خاک سپرده شد.


مهم‌ترين اثر بهار ديوان اشعار اوست كه به اعتبارى كارنامه عمر او نيز به شمار مى‌رود.
مهم‌ترین اثر بهار دیوان اشعار اوست که به اعتبارى کارنامه عمر او نیز به شمار مى‌رود.


== آثار==
== آثار==
خط ۷۸: خط ۷۸:


#منظومه چهار خطابه.
#منظومه چهار خطابه.
#يادگار زريران (ترجمه منظوم از پهلوى).
#یادگار زریران (ترجمه منظوم از پهلوى).
#زندگانى مانى.
#زندگانى مانى.
#تصحيح گلشن صبا، فتحعلى‌خان صبا.
#تصحیح گلشن صبا، فتحعلى‌خان صبا.
#احوال فردوسى.
#احوال فردوسى.
#تصحيح تاريخ سيستان.
#تصحیح تاریخ سیستان.
#تصحيح مجمل‌التواريخ و القصص.
#تصحیح مجمل‌التواریخ و القصص.
#تاريخ مختصر احزاب سياسى.
#تاریخ مختصر احزاب سیاسى.
#دستور زبان فارسی پنج استاد.
#دستور زبان فارسی پنج استاد.
#تاريخ تطّور در شعر فارسی.
#تاریخ تطّور در شعر فارسی.
#ديوان اشعار.
#دیوان اشعار.
#تصحيح [[تاریخ‌نامه طبری (ابهام زدایی)|تاريخ بلعمى]].
#تصحیح [[تاریخ‌نامه طبری (ابهام زدایی)|تاریخ بلعمى]].
#فردوسى‌نامه بهار.
#فردوسى‌نامه بهار.


==پانویس==
==پانویس==
<references/>
<references />


==منابع مقاله==  
==منابع مقاله==  
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش