بهاءالدوله، بهاءالدین بن میرقوام‌الدین: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
<div class="wikiInfo">
[[پرونده:NUR12201.jpg|بندانگشتی|بهاءالدوله، بهاءالدین بن میرقوام‌الدین]]
[[پرونده:NUR12201.jpg|بندانگشتی|بهاءالدوله، بهاءالدین بن میرقوام‌الدین]]
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
|-
|-
! نام!! data-type='authorName'|بهاءالدوله، بهاءالدین بن میرقوام‌الدین
! نام!! data-type="authorName" |بهاءالدوله، بهاءالدین بن میرقوام‌الدین
|-
|-
|نام‎های دیگر  
|نام‎های دیگر  
|data-type='authorOtherNames'| ش‍اه ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن‌
| data-type="authorOtherNames" | ش‍اه ب‍ه‍اء ال‍دی‍ن‌


رازی‌، ب‍ه‍اء ال‍دول‍ه‌
رازی‌، ب‍ه‍اء ال‍دول‍ه‌
خط ۲۱: خط ۲۱:
|-
|-
|نام پدر  
|نام پدر  
|data-type='authorfatherName'|
| data-type="authorfatherName" |میرقوام الدین
|-
|-
|متولد  
|متولد  
|data-type='authorbirthDate'|
| data-type="authorbirthDate" |حوالى 860ق
|-
|-
|محل تولد
|محل تولد
|data-type='authorBirthPlace'|
| data-type="authorBirthPlace" |ری
|-
|-
|رحلت  
|رحلت  
|data-type='authorDeathDate'|914 ق
| data-type="authorDeathDate" |در حدود سال 915ق
|-
|-
|اساتید
|اساتید
|data-type='authorTeachers'|
| data-type="authorTeachers" |پدرش میرقوام الدین
|-
|-
|برخی آثار
|برخی آثار
|data-type='authorWritings'|[[خلاصة التجارب]]  
| data-type="authorWritings" |[[خلاصة التجارب]]  
|-class='articleCode'
|- class="articleCode"
|کد مؤلف  
|کد مؤلف  
|data-type='authorCode'|AUTHORCODE12201AUTHORCODE
| data-type="authorCode" |AUTHORCODE12201AUTHORCODE
|}
|}
</div>
</div>


'''بهاءالدوله رازى'''، پزشک و عارف ایرانى در قرن نهم و دهم هجرى است. وى نواده سيد محمد نوربخش (795ق - 869ق) بنيان‌گذار طريقه نوربخشيه بود.<ref>تاريخ دامپزشکى و پزشکى ایران، ج 2، ص492؛ طرائق الحقائق، ج 3، ص319</ref>برخى منابع، نام او را محمدحسين نوربخشى، فرزند قوام‌الدين، نوشته‌اند.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>
'''بهاءالدوله رازى''' (ح860-915ق)، پزشک و عارف ایرانى در قرن نهم و دهم هجرى است. وى نواده سيد محمد نوربخش (795ق - 869ق) بنيان‌گذار طريقه نوربخشيه بود.<ref>تاريخ دامپزشکى و پزشکى ایران، ج 2، ص492؛ طرائق الحقائق، ج 3، ص319</ref>برخى منابع، نام او را محمدحسين نوربخشى، فرزند قوام‌الدين، نوشته‌اند.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>


لقب او را نيز بهاء‌الدين.<ref>تاريخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پايان قرن دهم هجرى، ج 1، ص274؛ تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>و بهاءالدوله.<ref>تاريخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پايان قرن دهم هجرى، ج 1، ص400</ref>ثبت كرده‌اند و عنوان كامل او در پايان نسخه خطى «خلاصة التجارب» بهاءالدوله پسر شاه قاسم پسر شمس‌الدين محمد نوربخشى آمده است.
لقب او را نيز بهاء‌الدين.<ref>تاريخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پايان قرن دهم هجرى، ج 1، ص274؛ تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>و بهاءالدوله.<ref>تاريخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی تا پايان قرن دهم هجرى، ج 1، ص400</ref>ثبت كرده‌اند و عنوان كامل او در پايان نسخه خطى «خلاصة التجارب» بهاءالدوله پسر شاه قاسم پسر شمس‌الدين محمد نوربخشى آمده است.
خط ۴۹: خط ۴۹:
شاه قاسم پدر بهاءالدوله علاوه بر مرشدى طريقت خويش، در پزشکى نيز تسلط داشت؛ چنان‌كه بهاءالدوله در «خلاصة التجارب» از وى با عنوان حضرت ياد كرده و درمان‌هایش را متذكر شده است. وى در 927ق، درگذشت.<ref>تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>شمس‌الدين، برادر بهاءالدوله، نيز گاهى به پزشکى مى‌پرداخت.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>
شاه قاسم پدر بهاءالدوله علاوه بر مرشدى طريقت خويش، در پزشکى نيز تسلط داشت؛ چنان‌كه بهاءالدوله در «خلاصة التجارب» از وى با عنوان حضرت ياد كرده و درمان‌هایش را متذكر شده است. وى در 927ق، درگذشت.<ref>تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>شمس‌الدين، برادر بهاءالدوله، نيز گاهى به پزشکى مى‌پرداخت.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>


== ولادت ==
از تاريخ تولد بهاءالدوله اطلاع دقيقى در دست نيست؛ اگرچه با استناد به سال تأليف مهم‌ترين اثر او، «خلاصة التجارب» مى‌توان او را متولد حوالى 860ق دانست، و همان گونه كه از نسبت او پيداست موطنش رى بوده و پدرش نيز در همان جا به دنيا آمده است.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>
از تاريخ تولد بهاءالدوله اطلاع دقيقى در دست نيست؛ اگرچه با استناد به سال تأليف مهم‌ترين اثر او، «خلاصة التجارب» مى‌توان او را متولد حوالى 860ق دانست، و همان گونه كه از نسبت او پيداست موطنش رى بوده و پدرش نيز در همان جا به دنيا آمده است.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>


از مطالب [[خواند‌میر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین|خواندمير]].<ref>تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>سفرهایى را كه بهاءالدوله در طول زندگى‌اش انجام داده مى‌توان مشخص كرد. خود او نيز در جاهاى مختلف «خلاصة التجارب» از كاشان، نطنز، اصفهان، هرات و استرآباد ياد مى‌كند. از معلمان و استادان بهاءالدوله اطلاعى نداريم، جز اينكه او به بعضى كارهاى درمانى پدرش (رجوع كنيد به «خلاصة التجارب»، باب دوم) اشاره مى‌كند.
از مطالب [[خواند‌میر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین|خواندمير]].<ref>تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>سفرهایى را كه بهاءالدوله در طول زندگى‌اش انجام داده مى‌توان مشخص كرد. خود او نيز در جاهاى مختلف «خلاصة التجارب» از كاشان، نطنز، اصفهان، هرات و استرآباد ياد مى‌كند.
 
== اساتید ==
از معلمان و استادان بهاءالدوله اطلاعى نداريم، جز اينكه او به بعضى كارهاى درمانى پدرش (رجوع كنيد به «خلاصة التجارب»، باب دوم) اشاره مى‌كند.


بهاءالدوله رازى، روش نيا و پدر خويش را در تصوف دنبال كرد و از مشايخ طريقه نوربخشيه بود. به نوشته [[خواند‌میر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین|خواندمير]].<ref>تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>، وى در اواخر زندگى سلطان حسین بايقرا (842ق - 911ق) به هرات رفت و در خانقاه خواجه افضل‌الدين کرمانى اقامت گزيد و مورد توجه بايقرا بود. پس از مرگ بايقرا، بهاءالدوله به رى بازگشت و سپس به آذربايجان رفت و به شاه اسماعيل صفوى پيوست و پس از دو سه سال اقامت در آنجا، به گفته رازى حَسب اقتضاء قضا مؤاخذه شده، درگذشت.<ref>هفت اقليم، ج 3، ص43</ref>؛ اين تعبير، ممكن است اشاره به كشته شدن او باشد.
بهاءالدوله رازى، روش نيا و پدر خويش را در تصوف دنبال كرد و از مشايخ طريقه نوربخشيه بود. به نوشته [[خواند‌میر، غیاث‌الدین بن همام‌الدین|خواندمير]].<ref>تاريخ حبيب السير، ج 4، ص612</ref>، وى در اواخر زندگى سلطان حسین بايقرا (842ق - 911ق) به هرات رفت و در خانقاه خواجه افضل‌الدين کرمانى اقامت گزيد و مورد توجه بايقرا بود. پس از مرگ بايقرا، بهاءالدوله به رى بازگشت و سپس به آذربايجان رفت و به شاه اسماعيل صفوى پيوست و پس از دو سه سال اقامت در آنجا، به گفته رازى حَسب اقتضاء قضا مؤاخذه شده، درگذشت.<ref>هفت اقليم، ج 3، ص43</ref>؛ اين تعبير، ممكن است اشاره به كشته شدن او باشد.
خط ۵۷: خط ۶۱:
درگذشت بهاءالدوله، با توجه به سال فوت سلطان حسین بايقرا، در حدود سال 915ق اتفاق افتاده است و نوشته الگود.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>و نصر.<ref>علم و تمدن در اسلام، ص205</ref>كه سال 913ق را زمان مرگ او مى‌دانند، صحيح به نظر نمى‌رسد. سال 926ق.<ref>فهرست نسخه‌هاى خطى فارسی، ج 1، ص527</ref>نيز درست نيست.
درگذشت بهاءالدوله، با توجه به سال فوت سلطان حسین بايقرا، در حدود سال 915ق اتفاق افتاده است و نوشته الگود.<ref>طب در دوره صفويه، ص398</ref>و نصر.<ref>علم و تمدن در اسلام، ص205</ref>كه سال 913ق را زمان مرگ او مى‌دانند، صحيح به نظر نمى‌رسد. سال 926ق.<ref>فهرست نسخه‌هاى خطى فارسی، ج 1، ص527</ref>نيز درست نيست.


== تأليفات ==
== آثار ==
 


مهم‌ترين كتاب بهاءالدوله رازى، «خلاصة التجارب» به فارسی و در پزشکى است كه وى آن را در 907ق در قريه طرشت رى (از محلات كنونى تهران) نوشت.
مهم‌ترين كتاب بهاءالدوله رازى، «خلاصة التجارب» به فارسی و در پزشکى است كه وى آن را در 907ق در قريه طرشت رى (از محلات كنونى تهران) نوشت.
خط ۶۵: خط ۶۸:


==پانويس ==
==پانويس ==
<references/>
<references />


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش